Bulgaristan, Avrupa Birliği fonlarından daha fazla pay alabilmek için ekonomik haritasını yeniden çiziyor. Bölgesel Kalkınma Bakanlığı'nın hazırladığı yeni yasa taslağına göre, mevcut 6 planlama bölgesi 4'e düşürülüyor. En kritik değişiklik ise başkent Sofya'nın ayrı bir "Başkent Bölgesi" olarak tanımlanması.
Bu düzenlemeyle birlikte Pernik, Köstendil ve Eski Zağra gibi şehirler, artık Sofya'nın yüksek yaşam standardının gölgesinde kalmayacak. Daha gerçekçi bir istatistik grubuna dahil olacakları için 2028-2034 döneminde çok daha yüksek destek alma şansı yakalayacaklar.
İstatistik Tuzağı Sona Eriyor
Şimdiye kadar Pernik ve Köstendil, Sofya-şehir ile aynı bölgede yer alıyordu. Başkentin yüksek gelir seviyesi, bu komşu illerin ortalama kalkınma göstergelerini yapay olarak yükseltiyordu. Bu da onların AB programlarından maksimum hibe alma şansını düşürüyordu. Yeni haritayla Sofya tek başına ayrılırken, Pernik ve Köstendil Güney Bölgesi'ne dahil oluyor. Bu bölgede ayrıca kömür madenciliğinin merkezi Eski Zağra da yer alıyor. Eski Zağra için AB fonları, ekonomik dönüşüm, yeni iş imkanları ve eski sanayiye bağımlılığın azaltılması açısından hayati önem taşıyor.
Dört Bölge, Daha Adil Dağılım
Yeni düzenleme Kuzey, Doğu, Güney ve Başkent olmak üzere dört bölge öngörüyor. Kuzey Bölgesi, Vidin'den Silistre'ye kadar uzanan illeri kapsayacak. Doğu Bölgesi ise Dobriç, Varna, Şumnu, Burgaz, Sliven ve Yanbolu'yu içine alarak deniz ve "mavi" ekonomiye odaklanacak.
Güney Bölgesi'nde Sofya-ili, Pernik, Köstendil, Blagoevgrad, Pazarcık, Smolyan, Filibe, Eski Zağra, Haskovo ve Kırcaali yer alacak. Başkent Bölgesi ise tamamen Sofya Büyükşehir Belediyesi sınırlarıyla örtüşecek.
Neden Acil?
Reformun bir diğer önemli nedeni de demografik düşüş. Eurostat kurallarına göre NUTS 2 seviyesindeki bir bölgenin nüfusu 800 bin ile 3 milyon arasında olmalı. Mevcut bölgelerden ikisi şimdiden bu alt sınırın altına düştü: Kuzeybatı Bölgesi 720 bin 172 kişi, Kuzey Merkez Bölgesi ise 764 bin 897 kişi. 2030 yılına kadar Kuzeydoğu Bölgesi'nin de bu eşiğin altına inmesi bekleniyor.
Harita değiştirilmezse Bulgaristan, Eurostat'a raporlama yaparken sorun yaşayabilir ve AB finansmanında zorluklarla karşılaşabilir. Bu nedenle yeni sistemin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Değişmeyenler
Düzenleme idari sınırları etkilemiyor. İller, belediyeler ve il merkezleri olduğu gibi kalıyor. Vatandaşlar ve iş dünyası için herhangi bir yeni vergi, izin veya lisans rejimi getirilmiyor. Reformun pratik amacı, AB fonlarının daha hedefli dağıtılmasını sağlamak. Yasa tasarısı kabul edilirse Pernik, Köstendil ve Eski Zağra gibi iller artık Sofya'nın zengin istatistiklerinin arkasına saklanamayacak. Asıl kazanım, ekonomik ihtiyacın daha yüksek olduğu bölgelere gerçek anlamda daha fazla fon aktarılması olacak.
