Wales, İskoçya ve Kuzey İrlanda ortak eylem için bir araya geldi; hedefleri arasında bağımsızlık referandumu düzenlemek de yer alıyor.
Birleşik Krallık’ın dört bileşeninden üçü, nihai amacı bağımsızlık referandumlarını başlatmak ve Avrupa Birliği’ne dönmek olan ortak adımlar için birleşti.
Wales, İskoçya ve Kuzey İrlanda ilk bakanları pazartesi günü Cardiff’te bir araya gelerek bu konularda daha yakın iş birliği sağlamayı görüştü. Toplantıda vatandaşların yaşam kalitesini artıracak diğer başlıklar da ele alındı. Üç lider, Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılmasını kınayan bir anlaşma imzaladı.
Belgede şu ifadeye yer verildi: “Brexit ekonomilerimize zarar verdi ve vatandaşlarımızın olanaklarını sınırladı. Avrupa ortak evimiz ve uluslarımızın geleceğinin AB’de olduğuna inanıyoruz.”
Üç lider ülkelerinin Birleşik Krallık’tan ne zaman ayrılabileceğini belirtmekten kaçındı. Wales yöneten partisi Plaid Cymru’nun başkanı Rhun ap Iorwerth, zaman çizelgesini Galli halkına bırakacağını söyledi. İskoç Ulusal Partisi lideri John Sweeney ise mayıs ayındaki yerel seçimlerin ardından durumun çok dinamik olduğunu belirtti ve Andy Burnham’ın son İngiliz başbakanı olacağını düşündüğünü ifade etti.
Başbakan ise önceden yaptığı açıklamada bağımsızlık referandumlarının Birleşik Krallık’ta gündemde olmadığını, bu yönde ciddi bir çoğunluk kanıtı gerektiğini söyledi. Ayrıca 2014’te İskoçya’da yapılan oylamada Birleşik Krallık’tan ayrılmayı destekleyenlerin oranı yalnızca %45 olmuştu. Son kamuoyu araştırmaları bu oranın şimdi %47’ye yükseldiğini gösteriyor. Kuzey İrlanda’da bağımsızlık yanlıları yaklaşık %36, Wales’te ise %32 seviyesinde.
Kuzey İrlanda ilk bakanı Michelle O’Neill, değişimin geri döndürülemez olduğunu çünkü bölgelerindeki insanların artık Londra hükümetinin kendileri için düşündüğüne inanmadığını belirtti. O’Neill, ABD Başkanı Donald Trump’ın birkaç gün önce İrlanda’nın birleşmesini kaçınılmaz olarak nitelemesine de değindi.
“Tartışma son derece canlı ve İrlanda Adası’ndaki tüm insanlarla bunu yürütmek istiyoruz.” diyen O’Neill, Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan ayrılıp AB üyesi olan İrlanda Cumhuriyeti’ne katılma referandumu yapabilmesi için hem İngiliz hem de İrlanda hükümetinin onayına ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Wales ve İskoçya’da bağımsızlık oylaması yalnızca Londra yönetiminin izniyle yapılabilir ve şu aşamada yetkililer buna sıcak bakmıyor. Bunun yerine bazı yetkilerin bölgesel yönetimlere devredilerek bütçe kaynaklarının yerel sorunlara daha doğru yönlendirilmesi üzerinde duruluyor. Wales, İskoçya ve Kuzey İrlanda liderlerine göre bu önlem yeterli olmayacak.
Bu nedenle üç yönetim, anlaşmalarında İngiliz hükümetine bağımsızlık referandumlarına zemin hazırlayacak anayasal değişiklikleri hazırlamasını, planlamasını ve kolaylaştırmasını çağrısında bulundu.
