Bulgaristan'da belediyeler, ticari açıdan kârlı olmayan demiryolu hatlarında tren seferi düzenleyebilecek. Hazırlanan yeni yönetmelik taslağına göre, belediyelerin bu hizmeti verebilmesi için masrafları kendilerinin karşılaması ve önce ulaşım ihtiyacını kanıtlaması gerekiyor. Düzenleme, demiryolu taşımacılığında genel ekonomik çıkar hizmetlerine ilişkin bir yönetmelik taslağında yer alıyor.
Uygulamada bu, kârlı olmaktan çok toplumsal ihtiyaç nedeniyle çalıştırılması gereken trenleri kapsıyor. Küçük yerleşim yerlerine, bölgesel hatlara ve belirli yolcu gruplarına hizmet verilmesi amaçlanıyor. Bu düzenleme, özellikle demiryolunun ilçe merkezi, sanayi bölgesi, okul, hastane gibi yerlere bağlantı sağladığı bölgeler için büyük önem taşıyor.
Süreç başlamadan önce belediye başkanı, Ulaştırma Bakanı'na aynı yükümlülüğün Bakanlar Kurulu tarafından daha önce verilip verilmediğini kontrol etmek zorunda. Planlanan ve imzalanan sözleşmelerle ilgili bilgiler toplu taşıma yönetim sistemine girilecek. Bu sayede hizmet tekrarının ve çifte finansmanın önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yönetmelikteki önemli değişikliklerden biri, sübvansiyonun taşıyıcıya basit bir bütçe transferi olmaktan çıkarılması. Öncelikle ön değerlendirme yapılması gerekecek. Ulaştırma Bakanı veya ilgili belediye başkanı, yolcu talebi olup olmadığını ve pazarın kendi başına ulaşımı sağlayıp sağlayamayacağını kontrol edecek.
Resmi olarak ihale yapılabilse de, trenlere ve bakım tesisine erişim olmadan yeni bir taşıyıcının katılması zor görünüyor. Bu nedenle ihale öncesinde, vagon, lokomotif ve bakım tesisine erişimin sağlanması için gerekli önlemlerin alınıp alınmadığı değerlendirilecek.
Taslağın önemli bir parçası da, bir operatörün sadece lisans sahibi olmasının yeterli olmadığının vurgulanması. Operatörün trenlere, personele, teknik bakıma ve hazırlık süresine de sahip olması gerekiyor. Kamu demiryolu taşımacılığı sözleşmeleri 15 yıla kadar yapılabilecek. Ulaşım ihtiyaçlarına ve finansal koşullara göre parametrelerin değiştirilmesi için yıllık güncelleme öngörülüyor.
Daha net kalite kuralları getiriliyor. İhale süreci başlatma kararıyla birlikte performans göstergeleri ve bonus-malus sistemi belirlenmesi gerekecek. Taşıyıcı, hizmet kalitesi, düzenlilik, dakiklik, kapasite, yolcu koşulları, bilgilendirme, temizlik, teknik durum ve diğer göstergelere göre değerlendirilecek. İyi performansta bonus, kötü performansta ise yaptırım uygulanabilecek.
Yönetmelik, kamu kaynaklarıyla satın alınan trenler için çifte ödemeye karşı koruma da sağlıyor. Trenler bütçe veya diğer kamu kaynaklarıyla alınıp taşıyıcıya sağlanmışsa, sübvansiyon hesaplamasında bu varlıkların amortismanı dikkate alınmayacak.
