Rus enerji devi Gazprom Sırbistan’dan resmen çekildi ve ulusal petrol ve gaz şirketi NIS’teki 56,15%’lik çoğunluk hissesini Macar enerji grubu MOL’a sattı.
Haber Sırp ajansı Tanjug tarafından duyuruldu. Ajans, Sırbistan’ın vekaleten Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Sinişa Mali’ye dayandırdığı bilgide, Rus ve Macar tarafı arasında sözleşmenin imzalandığını bildirdi. NIS’te ciddi bir payı koruyan Sırp devleti, Budapeşte ile yeni bir ortaklık anlaşması hazırladı. Megasözleşmenin kesin olarak sonuçlanması için sadece rekabet kurumlarından onay bekleniyor ve belgelerin en kısa sürede sunulacağı belirtildi.
Tarihi karara, Belgrad ile Moskova arasında bir yıldan uzun süren ağır müzakerelerin ardından ulaşıldı. Sırbistan üzerindeki baskı, eski ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin uyguladığı yaptırımların ekim 2025’te yürürlüğe girmesiyle ciddi şekilde arttı. Sırp enerji sektörünün tamamen felç edilme tehdidi, Washington’un verdiği olağanüstü faaliyet lisanslarıyla geçici olarak ertelendi. Lisans süreleri Rus tarafına varlıktan çekilmesi için zaman tanınması amacıyla defalarca uzatıldı.
Anlaşma Balkanlar için önemli ekonomik güvenceler getiriyor ve doğrudan Bulgaristan’ı etkiliyor. Macar MOL, stratejik rafinerinin en az on yıl daha çalıştırılacağına dair yazılı taahhütte bulundu. Satışla eş zamanlı olarak Sırbistan, Rus gazının doğrudan teslimatına ilişkin sözleşmesini mevcut avantajlı koşullarda 2026 sonuna kadar uzatmayı başardı.
Belgrad’a Rus gazı teslimatlarının sürmesi, Bulgaristan’ın Balkan Akımı ulusal ağı üzerinden kilit transit rolü ve güvenli geçiş gelirlerini koruması anlamına geliyor. Öte yandan Macar devi MOL’un Sırbistan’a girmesi, bölgede perakende ve toptan yakıt pazarını yeniden şekillendirmesi bekleniyor. Bu durum Bulgar enerji oyuncularını Sırp ve Macar şirketlere karşı yeni ve güçlü bir rekabet gerçeğiyle karşı karşıya bırakıyor.
