Stanford'lu bilim insanları, insan vücudundaki 11 sistemin durumunu belirleyen ve olası hastalıkları 10 yıl önceden tahmin eden bir kan belirteci geliştirdi.
Muhtemelen büyük ablanın diğerinden daha genç göründüğü bir aile biliyorsunuzdur. Sık sık yaşın sadece bir rakam olduğunu söyleriz. Ancak bugün bilim de 55 yaşındaki birinin 45 yaşındaki birinden daha genç olabileceğini kabul ediyor.
Konu "biyolojik yaş" ile ilgili. Henüz yaygınlaşmamış bir araştırma konusu olmakla birlikte, vücudumuzun durumunun ve yaşlılık hastalıklarına (kalp sorunlarından Alzheimer'a kadar) yakalanma olasılığının daha doğru bir ölçüsüdür.
Stanford Tıp Fakültesi'nden bilim insanları, vücudumuzdaki organların farklı hızlarda yaşlandığını belirtiyor. Araştırmaya göre, siz 45 yaşında olsanız bile bu, beyninizin ve kalbinizin de aynı yaşta olduğu anlamına gelmiyor.
Uygulamada organların yaşını belirlemek için bilim insanları bir kan belirteci geliştirdi.
"Bu belirteçle bugün bir organın yaşını değerlendirebilir ve 10 yıl sonra bu organın hastalık riskini tahmin edebiliriz." diyor ekibin parçası olan nöroloji profesörü ve Knight Beyin Dayanıklılığı Girişimi direktörü Tony Wyss-Coray.
Kan belirteci beyin, kaslar, kalp, akciğerler, atardamarlar, karaciğer, böbrekler, pankreas, bağışıklık sistemi, bağırsaklar ve yağların yaşını belirleyebiliyor.
Çalışma, UK Biobank veri platformundan 40-70 yaş arası 44.498 katılımcıyı kapsadı. Bu kişiler 17 yıl boyunca fizyolojik değişiklikler açısından izlendi.
Stanford'lu bilim insanları, kanda yaklaşık 3000 proteini ölçen ve bunların bir kısmını belirli organlarla ilişkilendiren bir teknoloji kullandı. Araştırmacılar bir bilgisayar modeli yardımıyla her organın biyolojik yaşını belirleyen bir algoritma oluşturdu.
Protein "imzasındaki" sapmaları incelediler ve bunları yaş ortalamalarıyla karşılaştırdılar. Fark 1,5 standart sapmanın üzerindeyse organ "aşırı yaşlı" veya "aşırı genç" olarak sınıflandırılıyor. Katılımcıların yaklaşık %35'inde en az bir böyle organ bulunurken, %25'inde birden fazla vardı.
Algoritma, Alzheimer, Parkinson, tip 2 diyabet, kalp ve akciğer hastalıkları dahil olmak üzere gelecekteki hastalıkları tahmin edebiliyor. Örneğin "yaşlı beyin", önümüzdeki on yıl içinde Alzheimer geliştirme riskinin 12 kattan fazla artmasıyla ilişkilendirilebilir. Yaşlı beyin ayrıca ölüm riskini %182 artırırken, genç beyin bu riski yaklaşık %40 oranında azaltıyor.
Prof. Wyss-Coray "Tıbbın geleceği bu." diyor. "Hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek yerine, gelişmeden önce müdahale edeceğiz."
Yöntem, hastalıkların erken teşhisi ve önlenmesi için kullanılabilir ve araştırmacılar testin daha hassas versiyonları üzerinde çalışıyor. Kan belirteci henüz bilimsel aşamada ancak bilim insanları 2-3 yıl içinde kullanıma sunulabileceğini söylüyor.
