AB Adalet Divanı, Penny Market tarafından açılan bir davada, Macaristan'ın büyük gıda perakendecilerine zorunlu indirimler uygulama ve asgari stok seviyelerini koruma şartını AB hukukuna aykırı buldu. Söz konusu düzenleme, Viktor Orban'ın başbakan olduğu 2023 yılında kabul edilen ve büyük perakende zincirlerini seçili ürünlerde en az %15 fiyat indirimi yapmaya ve belirli promosyon dönemlerinde bu ürünlerin stoklarını bulundurmaya zorlayan yasadır.
Mahkeme kararında, bu mevzuatın perakendecilerin belirli ürünlerin fiyatlarını ve satış miktarlarını ekonomik gerekçelere dayanarak serbestçe belirlemesini haklı bir neden olmaksızın engellediğini belirtti. Düzenlemenin Hizmet Direktifi ve Ortak Pazar Organizasyonu (OPO) Tüzüğü'ne aykırı olduğu ve adil rekabeti baltaladığı ifade edildi. AB Adalet Divanı'nın internet sitesinde yer alan karar metninde yaptırımın ne olduğu açıklanmadı, yani cezai sürecin henüz başlamadığı anlaşılıyor.
Bununla birlikte metinde, ön yargılama sürecinde Macaristan'ın bu düzenlemenin tüketicileri koruduğu ve enflasyonla mücadele ettiği gerekçesine dayandığı görülüyor. Ancak mahkeme kararında bu gerekçenin tamamen reddedildiği belirtiliyor. Mahkemeye göre önlemler orantısız, tutarsız bir şekilde uygulanıyor ve pratikte çoğu tüketiciye fayda sağlaması pek mümkün görünmüyor. AB Adalet Divanı, ayrımcılık olmasa bile düzenlemenin Hizmet Direktifi'ni ihlal ettiğini, çünkü belirtilen hedeflere ulaşmak için uygun olmadığını açıkladı.
Bulgaristan'da ise aynı indirim - malların normal fiyatında %15 - hükümetin 'Özen Sepeti' girişimi kapsamında çok yakın zamanda uygulamaya konuldu. Ancak Bakanlar Kurulu'ndaki tanıtım sırasında Başbakan Rumen Radev ve büyük perakende zincirlerinin yöneticileri defalarca bunun hükümetle 'gönüllü' bir anlaşma olduğunu, indirimlerin 'en az %15' olduğunu ve her zincirin farklı ürünlerle katıldığını vurguladı. Ayrıca 'Özen Sepeti'nin yasal bir metni bulunmuyor. Rekabetin Korunması Kanunu ve Tüketicinin Korunması Kanunu'ndaki değişiklikler daha çok perakende ticaret üzerindeki denetimin artırılmasına yönelik.
