Avrupa Birliği, milyonlarca Avrupalının günlük ödemelerini gerçekleştirme biçimini değiştirebilecek bir proje olan dijital euronun oluşturulmasına yönelik bir adım daha attı.
23 Haziran'da Avrupa Parlamentosu, projenin yasal çerçevesiyle ilgili kilit bir oylama yapacak. Süreç planlandığı gibi devam ederse, euro bölgesi vatandaşları dijital euroyu 2029 gibi erken bir tarihte kullanmaya başlayabilir.
Proje ilk kez Avrupa Merkez Bankası tarafından 2020 yılında sunuldu ve Avrupa Komisyonu daha sonra gerekli yasal düzenlemeyi hazırladı. Yeni para biriminin hayata geçmesi için hem üye ülkeler hem de Avrupa Parlamentosu tarafından nihai onay alması gerekiyor.
Dijital euro nedir?
Banka hesaplarındaki fonların aksine dijital euro, özel bir sanal cüzdanda saklanacak. Normal banknot ve madeni paralarla aynı değere sahip olacak ve nakit paranın yerini almayacak, onunla paralel olarak var olacak.
Kullanıcılar, dijital cüzdanlarına para aktarabilecek ve mağazalarda, online platformlarda veya kişiler arası ödemelerde mobil telefon, uygulama veya ödeme kartı ile ödeme yapabilecek.
Avrupa Merkez Bankası, kişisel verilerin korunması için yüksek standartlar getirileceğini ve sistemin nakite benzer şekilde çevrimdışı ödeme imkânı sunacağını belirtiyor.
AB neden dijital euro istiyor?
Avrupa kurumlarına göre mesele sadece teknolojik değil, aynı zamanda stratejik.
Şu anda Avrupa'daki elektronik ödemelerin büyük kısmı Visa, Mastercard, Apple Pay ve Google Pay gibi Amerikan şirketleri üzerinden gerçekleşiyor.
Avrupa Merkez Bankası verilerine göre euro bölgesindeki kartlı ödemelerin yaklaşık üçte ikisi Avrupalı olmayan operatörler tarafından işleniyor. Ayrıca euro bölgesindeki 21 ülkeden 13'ünün kendi ulusal kartlı ödeme sistemi bulunmuyor.
Projenin destekçileri, dijital euronun Avrupa'ya daha fazla finansal bağımsızlık kazandıracağını ve dış ödeme sistemlerine bağımlılığı azaltacağını düşünüyor.
Eleştiriler neden geliyor?
En ciddi çekinceler bankacılık sektöründen geliyor.
Avrupa Bankacılık Federasyonu'na göre yeni sisteme uyum yaklaşık 18 milyar avroya mal olabilir. Avrupa Merkez Bankası ise gerçek maliyetlerin önemli ölçüde daha düşük olacağını, 4 ila 5,8 milyar avro arasında olacağını tahmin ediyor.
Bankalar ayrıca müşterilerin mevduatlarından dijital cüzdanlara para aktarması durumunda bankacılık sistemindeki mevcut kaynakların azalmasından endişe ediyor. Avrupa Merkez Bankası, projenin toplu para çekme işlemlerine izin vermeyecek ve finansal istikrar için risk oluşturmayacak şekilde tasarlandığını belirtiyor.
Tartışmalara rağmen dijital euro yavaş yavaş gerçeğe dönüşüyor. Yasal süreçler yıl sonuna kadar başarıyla tamamlanırsa, ilk testler 2027'de başlayabilir ve on yılın sonunda Avrupalılar dijital çağda yeni bir ödeme yöntemine kavuşabilir.
