Avrupa Birliği, yapay zeka sistemlerinin kullanımında şeffaflığı artırmak için yeni kurallar getiriyor. 2 Ağustos itibarıyla sohbet robotları, insanlarla yapay zeka konuştuklarını açıkça belirtmek zorunda kalacak. Deepfake içerikler ise görünür bir şekilde etiketlenecek. Kurallara uymayan şirketlere 15 milyon avroya veya bir önceki yılki toplam küresel cirolarının yüzde 3'üne kadar para cezası kesilebilecek; hangisi daha yüksekse o uygulanacak. Avrupa Komisyonu, bu önlemleri dolandırıcılık, manipülasyon ve dezenformasyonun yayılmasını sınırlamak için gerekli görüyor.
Yapay zeka tarafından oluşturulan veya değiştirilen metin, görüntü, ses veya videolar, makine tarafından okunabilir işaretler içermek zorunda. Bu işaretler, özel yazılımların bir içeriğin yapay zeka tarafından oluşturulduğunu veya önemli ölçüde değiştirildiğini güvenilir bir şekilde tespit etmesine olanak tanıyacak.
İçeriğin anlamını veya özünü önemli ölçüde değiştirmeyen sıradan düzenleme yardımcı işlevleri için istisnalar öngörülüyor. 2 Ağustos 2026'dan önce piyasaya sürülen üretken sistemler için makine işaretlemesi konusunda Aralık 2026'ya kadar geçiş süresi tanındı.
Gerçek insanları, nesneleri, yerleri veya olayları taklit eden ve yanlışlıkla otantik sanılabilecek görüntü, video ve sesler, açık ve görünür bir etiket taşımak zorunda. Bu kural, kullanıcının bir deepfake ile karşı karşıya olduğunu hemen anlamasını amaçlıyor.
Kamu yararını ilgilendiren konularda yapay zeka ile oluşturulmuş veya değiştirilmiş ve insan incelemesi veya editoryal kontrol olmadan yayınlanan metinler için de etiketleme zorunluluğu getiriliyor. Ancak bir gazeteci, editör veya sorumlu kişi içeriği kontrol etmişse ve editoryal sorumluluk taşıyorsa, bu özel yükümlülük aynı şekilde uygulanmıyor.
İnsanlar, duygu tanıma veya biyometrik sınıflandırma sistemlerine tabi tutulduklarında da bilgilendirilmek zorunda. Avrupa Komisyonu, bu önlemleri dolandırıcılık, kimlik hırsızlığı, tüketiciyi yanıltma ve kitlesel manipülasyon tehlikesiyle gerekçelendiriyor.
Genel amaçlı yapay zeka modellerinin sağlayıcıları, teknik dokümantasyon tutmak, kendi sistemlerini bu modeller üzerine inşa eden şirketlere bilgi sağlamak ve telif hakkına uyum politikası oluşturmak zorunda. Ayrıca modellerin eğitiminde kullanılan içeriğin yeterince ayrıntılı bir özetini yayınlamaları gerekiyor.
Sistematik risk oluşturabilecek en güçlü modeller için ek gereksinimler geçerli. Sağlayıcılar, ciddi siber olaylar, zararlı manipülasyonlar, kontrol kaybı ve kimyasal, biyolojik, radyolojik veya nükleer zararlara yol açabilecek kötüye kullanım tehlikelerini değerlendirmek ve sınırlamakla yükümlü. Ayrıca ciddi olayları rapor etmek ve siber saldırılara karşı koruma sağlamak zorundalar.
Denetim, ulusal piyasa gözetim otoriteleri, Avrupa Yapay Zeka Ofisi ve Avrupa Veri Koruma Denetçisi arasında paylaştırıldı. Yapay Zeka Ofisi, doğrudan denetimi altındaki sistemleri, genel amaçlı modellerle ilgili olanlar da dahil, izleyecek. Ulusal otoriteler ise diğer uygulamalardan sorumlu olacak. AB kurum, organ ve ajansları için para cezası 750 bin avroya kadar ulaşabiliyor.
Vatandaşlar ve şirketler, ihlal şüphesi durumunda şikayette bulunabilecek. Sağlayıcı çalışanları da genel amaçlı sistem ve modellerdeki usulsüzlükleri bildirme imkanına sahip olacak.
Küçük ve orta ölçekli işletmelerde ise orantılılık ilkesi dikkate alınacak. Kurallar, AB dışındaki şirketler için de geçerli olup, yapay zeka sistemlerinin Avrupa pazarına sunulması veya sonuçlarının blok içinde kullanılması durumlarını kapsıyor.
Avrupa Birliği'nin yapay zeka düzenlemeleri, teknoloji şirketlerini de etkileyecek. Bazı şirketler, yapay zeka tarafından oluşturulan içeriği halihazırda etiketliyor. Örneğin, TikTok, kullanıcılarını yapay zeka tarafından oluşturulan gerçekçi görüntüler, sesler ve videolar hakkında bilgilendiriyor. Google da, yapay zeka tarafından oluşturulan içeriği tespit etmek için bir araç geliştirdi.
