Strumyani - Berovo kapısından sadece 3,5 tona kadar olan araçlar geçebilecek.
Devlet, 8 kilometrelik yol için finansman arayışında.
Bulgaristan ile Kuzey Makedonya arasında 1999 yılında imzalanan deklarasyonun üzerinden 30 yıl geçmesinin ardından, Strumyani - Berovo Sınır Kapısı'nın nihayet açılmasına kesin gözüyle bakılıyor. Belgeye, dönemin başbakanları İvan Kostov ve Ljubço Georgievski imza atmıştı.
Sözleşmede, mal, hizmet ve sermaye hareketlerinin engelsiz sağlanması için gerekli hukuki, ekonomik, mali ve ticari koşulların oluşturulması vurgulanıyordu. İki taraf, bölgesel altyapı projeleri de dahil olmak üzere aralarındaki ulaşım bağlantılarını ve iletişimi genişletip geliştirmeli, yolcular ve mallar için gümrük ve sınır işlemlerini kolaylaştırmalıydı. Ayrıca Simitli - Pehçevo ve Strumyani - Berovo olmak üzere iki yeni sınır kapısının açılması için de bir anlaşma imzalanmıştı.
Aradan üç on yıl geçmesine rağmen böyle bir kapı kurulamadı; Simitli - Pehçevo projesini ise artık kimse konuşmuyor bile.
Yıllar içinde Strumyani - Berovo projesini hayata geçirmek için pek çok ortak girişimde bulunuldu, ancak verilen sözler her zaman yapılan işlerin çok önünde kaldı.
2005 yılında, PHARE programından onaylanan finansmanla 2007 yılına kadar bir sınır kapısı inşa etme şansı doğmuştu, ancak ihaleyi kazanan firmanın iflas etmesi nedeniyle Bulgaristan tarafındaki gerekli altyapı bir türlü kurulamadı.
Bakan Yardımcısı Desislava Georgieva, kapının 2029'da hazır olacağına söz verdi.Şimdi ise hükümet, sınır bölgesinde yaşayan nesillerin Strumyani - Berovo Sınır Kapısı'nın açılmasını görme hayalini gerçekleştirmekte kararlı.
Bölge sakinleri, Bulgaristan ile Kuzey Makedonya sınırındaki son köy olma özelliğini taşıyan ve sadece yirmi kadar nüfusu bulunan Klepalo köyünün adını yeni kapıya veriyor.
Çevre prosedürleri yakın zamanda onaylandı.
Çevre ve Su Bakanlığı, sınır kapısının inşası ve ona bağlanacak 8 kilometrelik yol projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunu onayladı. Böylece projeye inşaat için yeşil ışık yakılmış oldu.
Strumyani Belediye Başkanı Emil İliev, ÇED raporunun olumlu sonuçlanmasının ardından yaptığı açıklamada, "Sınırın açılmasını sadece Strumyani Belediyesi değil, Kresna ve Sandanski olmak üzere iki belediye daha 30 yılı aşkın süredir bekliyor. Umarım sürelere uyulur ve 2029 yılında Strumyani - Berovo Sınır Kapısı hizmete girer" dedi.
Yeni sınır kapısı mesafeyi yaklaşık 150 kilometre kısaltacak.
Bu sayede Berovo bölgesindeki Kuzey Makedonya vatandaşlarının Struma otobanına ulaşımı çok daha kolay hale gelecek. İki ülke arasındaki ekonomik ve sosyal bağları güçlendirecek, sınırın iki yakasında yaşayan çok sayıda akrabanın birbirini ziyaret etmesini kolaylaştıracak ve 4 ile 8 numaralı uluslararası ulaşım koridorları arasında bağlantı sağlayacak. Sınır kapısının açılmasının ardından, Bulgaristan ile Kuzey Makedonya arasındaki yıllık sınır geçiş sayısının 657 binden 722 bin 700'e çıkması bekleniyor.
Son köy Klepalo'dan geçen mevcut yol.Blagoevgrad'da düzenlenen bir toplantıda konuşan Bölgesel Kalkınma Bakan Yardımcısı Desislava Georgieva, çalışma temposunun korunması halinde 2029 yılının gerçekçi bir hedef olduğunu belirtti. Georgieva, "Bu, tüm sınır bölgesi için çok önemli bir proje. Interreg Bulgaristan - Kuzey Makedonya 2021-2027 programından 11 milyon avro yatırım yapılacak; bu, toplam bütçenin yüzde 30'una denk geliyor. Yeni sınır geçişi, iki taraftaki insanları birbirine yaklaştıracak, işletmelere katma değer sağlayacak ve turizmin gelişmesine katkı sunacak. Bu yatırımın faydasından eminiz" diye konuştu.
Georgieva, tüm çevre prosedürlerine ve Avrupa Komisyonu'nun yasal gerekliliklerine eksiksiz uyulduğunu, belirlenen takvime sıkı sıkıya sadık kalındığını ve tüm kurumların seferber edildiğini sözlerine ekledi. Ancak, sınır kapısına giden yol bağlantısının projeye dahil olmadığını ve devlet bütçesinden finanse edilmesi gerektiğini belirterek, bu kısım için ek finansman kaynakları arandığını, Avrupa fonlarının da değerlendirilebileceğini itiraf etti.
Klepalo Sınır Kapısı, Bulgaristan ile Kuzey Makedonya arasındaki dördüncü kapı olacak. Batı komşumuz, 1999'daki ikili anlaşmanın imzalanmasından kısa bir süre sonra kendi topraklarındaki yol ve bina inşaatına başlamıştı. Kuzey Makedonya tarafında 20 yıldır yol, sınır ve gümrük kontrol binası ile bunlara ait altyapı bulunuyor; ancak bu yapılar zamanla yıpranmış durumda ve kapsamlı bir onarıma ihtiyaç duyuyor.
Bulgaristan tarafında ise proje dönem dönem farklı hükümetler tarafından gündeme taşındı. Kuzey Makedonya'da inşa edilen yapıları kullanmak ve kapının açılışını geciktirmemek için kontrolün ortak ekiplerle tek bir binada yapılması fikri ortaya atılmış, ancak bu fikir reddedilmişti. Gerçek anlamdaki çalışmalar ancak 2022 yılında, Avrupa finansmanının sağlanmasının ardından başlayabildi. Sınır kapısı ve ona giden Strumyani - Mikrevo - Razdol - Klepalo - sınır yolu, 3 yıl önce hükümet kararıyla ulusal proje ilan edildi. Bu karar, İmar Kanunu ile ilgili prosedürlerin, ayrıntılı imar planlarının onaylanması, kamulaştırma işlemleri gibi süreçleri büyük ölçüde kolaylaştırdı.
Razdol köyünden geçen yol.Projenin Bulgaristan tarafındaki ortağı Blagoevgrad Bölge Yönetimi, Kuzey Makedonya tarafındaki ortağı ise Gümrük İdaresi.
İki ülke topraklarında, 3,5 tona kadar olan yolcu ve yük taşıtlarının geçişine hizmet edecek servis binaları inşa edilmesi planlanıyor. Ağır tonajlı kamyonların geçişine izin verilmeyecek. Kapı, haftanın 7 günü 24 saat açık olacak. Gelecekteki tesis, 1300 metre rakımda, dik bir yamaçta 11 dönümlük bir alanı kaplıyor; bu da inşaatı zorlu bir süreç haline getiriyor.
Sınır kapısının, dört vardiya halinde çalışacak 50 personele hizmet verecek şekilde tasarlanması öngörülüyor. Ülkeye giriş ve çıkışlar için her yönde ikişer şerit planlandı.
İdari binanın iki katlı ve 10 metre yüksekliğe kadar olması planlanıyor. Sınır Polisi ve Gümrük İdaresi için çift kontrol kulübeleri, giriş hattında Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansı ve Bölge Sağlık Müfettişliği kulübeleri ile bagaj ve mal denetimi için alanlar ayrılacak.
Ayrıca hafif araçlar için gümrük denetim salonu, röntgen tarama alanı ve girişte dezenfeksiyon alanı da kurulacak.
İdari binada personel ofislerinin yanı sıra sığınma talebinde bulunanlar için bir oda, geçici olarak alıkonan kişiler için odalar, sorgu odaları ve vize istasyonu yer alacak. Gümrük İdaresi için kişisel bagaj arama odası, duş, lavabo ve tuvaletli kişisel arama alanı gibi bölümler de tasarlandı. Ayrıca 20'şer metre yüksekliğindeki iki direk üzerinde Bulgaristan ve Avrupa Birliği bayrakları dalgalanacak.
Strumyani ile Klepalo Sınır Kapısı arasındaki eksik 8 kilometrelik bağlantı yolunun teknik projesinin bir ay içinde tamamlanması bekleniyor.
Sınıra giden güzergah olarak Klepalo, Razdol ve Gorna Ribnica köylerinin arazilerinden geçen 8,196 kilometre uzunluğundaki hat seçildi. Bu güzergah, üç köyün arazilerinde toplam 281 parseli etkiliyor.
Şu anda Klepalo Sınır Kapısı'na giden kalıcı kaplamalı bir yol bulunmuyor.
Kapıya mevcut tarım yolu üzerinden araçla ulaşmak mümkün olsa da, asfaltlı bir yol altyapısı henüz mevcut değil.
Güzergahın inşası sırasında köprü, üst geçit veya alt geçit gibi büyük yapılar inşa edilmeyecek. Bunun yerine su hatlarının yenilenmesi, sondaj çalışmaları ve yeni bir fiber optik kablo hattı döşenmesi gibi altyapı işleri yapılacak.
Sınır kapısının elektrik ihtiyacını karşılamak için yeni bir trafo merkezi kurulması da gerekiyor.
Yatırım iki aşamaya bölündü. Bu yıl tamamlanması planlanan birinci aşamada, planlama, proje tasarımı ve yüklenici seçimi gibi hazırlık faaliyetleri yürütülecek. 2027 ile 2029 yılları arasını kapsayacak ikinci aşamada ise sınır kompleksinin altyapısına yönelik inşaat çalışmaları hayata geçirilecek.
Sınır kapısı için inşaat ruhsatının 2027 yılında verilmesi ve o tarihte bağlantı yolunun tamamlanmasına başlanması hedefleniyor.
