Yunanistan, sahte veya kayda geçirilmemiş fişleri ihbar edenlere 100 ila 3000 avro arasında para ödülü veriyor. İhbarlar, Appodixi adlı mobil uygulama üzerinden yapılıyor ve kişiler, fişin üzerindeki QR kodu okutarak belgenin vergi sistemine kayıtlı olup olmadığını sorgulayabiliyor. Denetimlerin ardından ihlalin doğrulanması halinde ödeme yapılıyor.
Bu uygulama, Yunanistan Bağımsız Kamu Gelirleri Kurumu'nun (AADE) vergi kaçakçılığı ve sahte belge düzenlenmesinin önüne geçme çabalarının bir parçası. Girişim, daha önce başlatılan ve hem Yunan vatandaşlarını hem de yabancı turistleri her alışverişte fiş istemeye teşvik eden 'Apodixi Please' (Fiş lütfen) kampanyasının devamı niteliğinde.
AADE verilerine göre, uygulama üzerinden bugüne kadar 200 binin üzerinde ihbar yapıldı ve bunların büyük kısmı kayıt dışı ciro ile diğer vergi ihlallerinin ortaya çıkarılmasına yardımcı oldu.
Yunan yetkililer ayrıca turistik bölgelerdeki denetimleri artırdı ve tüm yazar kasaları vergi dairesinin bilgi sistemine bağladı. Bu sayede kayıt dışı ekonominin sınırlandırılması ve tüm satışların doğru şekilde rapor edilmesi hedefleniyor.
Sistem son derece basit işliyor: Bir kafede kahve, tavernada gyros veya plajda şezlong için ödeme yapıyorsunuz, fiş istiyorsunuz, üzerindeki QR'ı Appodixi ile okutuyorsunuz ve saniyeler içinde fişin vergi sistemine kaydedilip kaydedilmediğini öğreniyorsunuz. Fiş sahte çıkarsa veya sisteme işlenmemişse ve denetim bunu doğrularsa, devlet size ödül ödüyor.
Bu uygulama, bir devletin sıradan bir ziyaretçiyi denetim sisteminin bir parçası haline nasıl getirebileceğini gösteriyor. Artık her turist yalnızca bir müşteri değil, aynı zamanda dürüst ticaretin potansiyel bir garantörü. Milyonlarca insan 'Fiş nerede?' diye sormaya başladığında ortaya çıkan etki, herhangi bir vergi denetiminden çok daha büyük oluyor.
Yunanistan'ın bu modeli uygulaması tesadüf değil. Ülke her yıl on milyonlarca turist ağırlıyor ve yaz aylarında tavernalar, plaj barları, oteller ve mağazalardaki cirolar rekor seviyelere ulaşıyor. Atina bu nedenle farklı bir yol izledi: Her ihlalcinin tek tek peşine düşmek yerine, her turisti kendi müttefiki haline getirdi. Karşısında elinde telefonu olan ve tek bir taramayla fişi kontrol edip ödül kazanabilen bir müşteri olduğunu bilen işletmelerin vergi kaçırma isteği giderek azalıyor.
Yunanistan net bir mesaj veriyor: Tatil yapmak için buradasınız, ancak bir frappe, gyros veya taverna yemeği arasında bir vergi kaçakçılığını ortaya çıkarmanıza yardımcı olursanız, devlet size sadece teşekkür etmekle kalmayacak, para ödülü de verecek. Tatilden en kârlı hatıra, cebinizdeki fiş olabilir.
Yunanistan'da devlet, fiş kesilmemesi durumunda ihbarda bulunulmasını teşvik etmek için para ödülü veriyor.