Cumhurbaşkanı Yardımcısı İliyana Yotova, Dondukov 2'de 2026 Bütçesi'yle ilgili bir açıklama yaptı. Devlet başkanı, 2026 yılı Devlet Bütçesi yasa tasarısını yayımlayacağını duyurdu. Bu, mali çerçeveye veto koymayacağı anlamına geliyor.
Yotova, "Cumhurbaşkanlığı kurumuna, bütçenin Parlamento'da kabul edilmesinden bu yana siyasi partiler, sendikalar ve sivil toplum kuruluşlarından 69 görüş geldi. Bunlardan dördünde, yasanın yeniden görüşülmek üzere geri gönderilmesi, yani veto konulması yönünde gerekçeli talepler yer alıyordu. Her bir görüşü, Parlamento'da yapılan tartışmaları, kamuoyundaki müzakereleri ve farklı bakış açılarını dikkatlice inceledik" dedi.
"Bütçe açığının büyüklüğü ve bütçe yasasının geçici ve son hükümleri aracılığıyla halihazırda yürürlükte olan yasalarda değişiklik yapılmasıyla ilgili endişeleri anlıyoruz. Bunlar anlaşılabilir çünkü yasalardaki değişiklikler, ilgili yasaların tartışılıp görüşülmesinin ardından, kamuoyu tartışmasına açılarak ve zorunlu risk değerlendirmesi yapılarak gerçekleşmelidir. Birçok görüşte dile getirilen daha fazla mali disiplin ve kamu kaynaklarının daha sorumlu yönetimi taleplerini de prensip olarak destekliyoruz" diye vurguladı.
"Bulgaristan yedi aydır iki kez uzatılmış bir bütçeyle çalışıyor. 2025 bütçesi leva cinsinden hazırlandı ve uygulandı. 1 Ocak 2026'dan itibaren Bulgaristan avroyu kabul etti. 10 Temmuz 2026'da Avrupa Birliği Konseyi, Avrupa Birliği'nin İşleyişine İlişkin Antlaşma'nın 126. maddesi uyarınca gayri safi yurt içi hasılanın %3'ünü aşan aşırı açık prosedürü başlattı. Tavsiyeler, açığın kademeli olarak sınırlandırılması ve önümüzdeki üç yıl içinde azaltılması için önlemler alınması yönünde. Bütçe tartışmalarında, Avrupa Birliği tespitlerine ek olarak, devletin kamu maliyesinin fiili durumuna ilişkin veriler de ortaya kondu; 3 milyar avronun üzerinde ödenmemiş borç bulunuyor. Yaklaşık 1 milyar avro bütçenin gelir kısmına girmeyecek çünkü peşin olarak tahsil edilmiş durumda. Bu 3 milyar avroya, önceki yıllarda üstlenilmiş ancak bugüne kadar ödenmemiş yükümlülükler, belediyelerin paralarından, işini yapmış ancak parasını alamamış şirketlerle yapılan yargı dışı anlaşmalara kadar birçok kalem dahil. Bu konuda bakanlıkların ve ajansların tabloyu tamamlamasını bekliyorum çünkü her şeyin henüz bilinmediği endişesini taşıyorum. Ancak şimdi eski hesapların ödenme zamanı geldi. 2026 yasası geriye dönük olarak, yani 1 Ocak'tan itibaren yürürlüğe giriyor. Yedinci ayın sonunda kabul ediliyor ki bu dönemde gelir ve giderlerin önemli bir kısmı zaten gerçekleşmiş oluyor ve bu da planlamayı son derece zorlaştırıyor" diye konuştu.
Yotova, "Bütçeyi neden yayımlıyorum? Birincisi, bütçenin bazı parametrelerine ilişkin eleştirilere rağmen, cumhurbaşkanlığı kurumu devletin daha fazla kurumsal ve mali belirsizlik yaşamasına izin veremez. Biz, mali açıdan bu koşullarda çalışan Avrupa Birliği'ndeki tek ülkeyiz. Yasanın yeniden görüşülmek üzere geri gönderilmesi, devlet maliyesini 1 Ağustos 2026'dan sonra daha da büyük bir riske atacaktır. Olumsuz görüşlerden katbekat fazla olarak, cumhurbaşkanlığı kurumuna bu beş aylık kısmi bütçenin bir an önce yürürlüğe girmesi yönünde çağrılar geliyor çünkü hiçbir sistem, kuruluş, yapı, firma, şirket şu anda kendi bütçesini kabul edip en temel planlamayı bile yapamıyor" diye açıkladı.
"Bütçenin geri gönderilmesi, belediyelerin faaliyetlerini, sosyal ödemeleri, sağlık ve eğitim ödemelerini daha da bloke edecektir. En çok tartışılan ve gerçekten eleştiri alan bazı öneriler ise 2027 bütçesine bırakıldı. Umarım bunlar daha ciddi, daha hassas bir analizden geçer, kabul edilmelerinin risklerine ilişkin net bir değerlendirmeyle kamuoyu tartışmasına açılır. Oylanan bütçedeki anayasaya aykırı maddelere gelince, cumhurbaşkanlığı kurumunun hukuk ekibi ve bu alanda ülkenin en büyük uzmanlarından, anayasa hukukçularından alınan birçok görüş, anayasaya aykırılık için bir dayanak öngörmüyor ve bulmuyor" diyen Yotova, "Şu anda kamu yararı, normal bütçe sürecinin ve devletin işleyişinin yeniden tesis edilmesiyle ilgilidir" ifadelerini kullandı.
"2026 Bütçesi'yle beş ay çalışacağız ancak 2027 Bütçesi için çalışmalar ağustos ayından sonra başlayacak. O zaman uzun zamandır beklenen reformlar yapılmalı ya da en azından başladıklarına dair net işaretler verilmeli. O zaman uzun süredir yapılması gereken bir şey gerçekleştirilmeli: kendi ulusal mevzuatımızın uyumlaştırılması ve her şeyden önce Bulgar vatandaşlarının mali ve sosyal güvenliğinin ve ülkenin ekonomik kalkınması için ön koşulların garanti altına alınması. Görüyorsunuz ki bilinçli olarak siyasi söyleme ve siyasi değerlendirmelere girmiyorum çünkü Bulgaristan Anayasası'na göre bütçenin hazırlanması ve uygulanması tamamen Parlamento ve Bakanlar Kurulu'nun yetkisindedir. Ancak başka bir nedenden dolayı da girmiyorum. Biliyorum ki bu, ülkedeki en politik yasadır ve iktidarın, çoğunluğun ve muhalefetin politikalarını net bir şekilde ortaya koyar. Bunda yanlış bir şey yok. Ne kadar çok tartışma olursa, yapıcı olduğu sürece o kadar iyi. Benim için bütçe, siyaset oyunu, seçimler, kişisel çekişmeler, prim toplama ya da amaçsız veto için bir kullanım kılavuzu değildir" diye net bir şekilde ifade etti.
Yotova'nın veto kararını açıklamasının ardından muhalefetten sert tepki geldi. "Değişime Devam" (PP) partisinden Asen Vasilev, "Maalesef az önce Bayan Yotova'nın devlet bütçesi yasasına veto koymayacağını öğrendik. Bu, cumhurbaşkanlığı kurumunu hükümetin basın servisine, Bayan Yotova'yı da Bay Radev'in sözcüsüne indirgiyor. Bu bütçe anayasaya aykırı hükümler içeriyor. Biz ve diğer parlamenter gruplar, mahkemenin bu hükümleri bulup durdurması ve Bulgar ailelerine, Bulgar şirketlerine zarar vermemesi için Anayasa Mahkemesi'ne başvuracağız" dedi. Vasilev, bir gün önce Yotova'ya veto talebiyle 30 sayfalık gerekçeli bir dilekçe sunduklarını ve 30 bin imza topladıklarını, veto konulmaması halinde bütçeyi Anayasa Mahkemesi'ne götürecekleri uyarısında bulunduklarını hatırlattı. PP'nin Anayasa Mahkemesi'ne başvurmak için sadece 16 milletvekiline sahip olduğu, ancak yeni kurallara göre tek başına başvuru yapabilen GERB partisinin de yüksek bütçe açığını (%5,7) gerekçe göstererek bir şikayet hazırladığı bildirildi.
