Şu anda yürürlükte olan iki vergi indirimi var: çocuklar için ve engelli çocuklar için. Miktarlarını artırıyoruz ve koşulsuz kalıyorlar, ispat için belge istenmiyor. Maliye Bakan Yardımcısı Ludmila Petkova BNT’de yaptığı açıklamada artışın boyutlarını netleştirdi: bir çocuk için indirim 5.000 euro, iki çocuk için 8.000 euro, üç çocuk için 11.000 euro ve engelli çocuklar için 10.000 euro olacak. Bu iki ayrıcalık koşulsuz ve yıllık vergi matrahından otomatik olarak düşülüyor. Örneğin yıllık vergi matrahı 10.000 euro ise 5.000 euro indirim olarak ayrılıyor ve kalan 5.000 euro üzerinden yüzde 10 gelir vergisi ödeniyor.
Petkova, 5.000 euroluk indirimde ailenin gerçek etkisinin 500 euro ödenmeyen vergi olduğunu belirtti. İndirim işveren aracılığıyla kullanıldığında tutar maaşta yansıyacak, diğer durumlarda yıllık vergi beyannamesi üzerinden mahsup edilecek.
Yeni indirim çocuk gelişimi için. Bir çocuk için 2.000 euro, iki çocuk için 4.000 euro, üç çocuk ve daha fazla için 6.000 euro indirim söz konusu. Bu indirim spor, eğitim, yetiştirme ile ilgili. Dans, resim kursları için kullanılabilir, çocuğun genel olarak ihtiyacı olan her şey için geçerli. En küçükler için ders olmadığı için mal ve hizmetler için de öngörüldü. Yeni çocuk gelişimi indiriminin maksimum 2.000 euroluk kısmının gerçek etkisi bir çocukta 200 euro olacak.
Yeni indirimden yararlanmak için harcamaya ilişkin belgelerin saklanması gerekecek ancak belgelerin yıllık vergi beyannamesiyle birlikte sunulması istenmeyecek. Petkova, yıllık beyannamelerin artık Gelir İdaresi tarafından doldurulduğunu, sadece kişinin doğrulayıp gönderdiğini hatırlatarak amacın vatandaşları idari yükten korumak olduğunu söyledi. Belgeler olası bir denetimde ibraz edilmek üzere kişi nezdinde tutulacak.
Petkova, yeni vergi indirimiyle çocuklu vatandaşların net olarak ne kadar alacağını da açıkladı: Bir çocuk için 700 euro, iki çocuk için 1.200 euro, üç ve daha fazla çocuk için 1.700 euro. “O kadarını ocak maaşında yeni vergi indiriminin etkisi olarak alacaklar” diye netleştirdi Petkova.
Hükümetin enflasyonu kontrol altına alma paketinin bir parçası olan aşırı kâr vergisinin getirilmesi için yeni önlemden de söz etti. Petkova, böyle bir önlemin ilk kez Avrupa düzenlemesi düzeyinde 2022-2023’te elektrik fiyatlarıyla ilgili olarak uygulandığını hatırlattı. O dönemde elektrik fiyatlarına tavan getirildi, buna bağlı olarak enerji sektöründe aşırı kârların vergilendirilmesi uygulandı.
Sözlerine göre vergilendirmeye dahil edilen sektörler, ülke genelindeki tüm ekonomik sektörlerdeki aşırı kârların yaklaşık yüzde 60’ını oluşturuyor. Üretim, tarım ve ulaşım dahil değil çünkü orada kârlar verimlilik, yeni iş yerleri gibi alanlara yatırım yapılıyor. Petkova, bazı sektörlerde kârların yatırım yerine doğrudan temettü olarak dağıtılıp vergisiz şekilde Bulgaristan’dan çıktığını vurguladı.
“Sigortalar ve banka ücretleri, kredi faizleri piyasa ilkesiyle belirleniyor. Düzenleyicilerin görevi, spekülatif bir artış varsa müdahale etmektir” diye ekledi Maliye Bakan Yardımcısı. Aşırı kâr vergisinde sadece olağanüstü kısım vergilendiriliyor. Petkova’ya göre aşırı kârlar zaten vatandaşlar ve iş dünyası tarafından yüksek fiyatlar yoluyla ödenmiş durumda. Vergilendirmenin amacı disiplin oluşturmak; normal kâr normu değil, olağanüstü bileşen vergilendiriliyor ve bu da fiyatları artırma ekonomik teşviğini azaltıyor. Kâr ne kadar yüksekse vergi de o kadar büyük.
Kredi faizleri konusunda Petkova yumuşak söylemek gerekirse ikiyüzlülük gördüğünü ifade etti. Bir yandan BNB Başkanı’nın kredilerin keskin artmasından ve buna bağlı emlak balonundan endişe duyduğunu, faizlerin artırılması dahil durdurma yolları arandığını görüyoruz. Öte yandan aşırı kâr vergisinin faizlerin artmasına ve kredi vermenin azalmasına yol açacağı söyleniyor. Bankaların sermayelenmesi ve likiditesi tartışması üzerinden Petkova, merkez bankası pozisyonunda çift standart gördüğünü söyledi: kârların bütçeye gitmesiyle sermaye azalması ve likidite kaybı endişesi dile getiriliyor, ancak aynı kârların yabancı ana şirketlere temettü olarak dağıtılması durumunda sermayeleme sorunu olmadığı belirtiliyor.
Hükümet ayrıca kumar vergilendirmesinde değişiklik öngörüyor. Reklam yasağının yanı sıra kumar operatörlerinin vergilendirilmesi artırılacak, oyun salonları ve casinolarda faaliyet gösteren organizatörlerin ödediği alternatif vergi neredeyse ikiye katlanacak. Casinolar ve oyun salonlarındaki oyun sistemlerinin Gelir İdaresi ile uzaktan bağlantısı zorunlu hale getirilecek ve 2028’den itibaren vergilendirme bahisler eksi ödenen kazançlar üzerinden yapılacak, bu uygulama çevrimiçi kumar için geçerli olan modelle aynı olacak. Çevrimiçi kumar için devlet harcı da değiştirilecek, artışın bir kısmı spora yönlendirilebilecek. Petkova’ya göre kumar sektöründe kayıt dışı payı yaklaşık yüzde 40, diğer ekonomik sektörlerde bu oran yüzde 70’e kadar çıkıyor.
Emlak vergi değerlemelerinin artırılmasına ilişkin Petkova, gelirlerin belediyelere akmaya devam edeceğini belirtti. Daha yüksek değerlemelerin emlak alım satımındaki diğer ödemeler üzerinde de etkisi olacak.
Yemek çekleri konusundaki önerilen değişiklikleri de değerlendiren Bakan Yardımcısı, toplam kota ve bireysel tutarın neredeyse ikiye katlanmasının öngörüldüğünü söyledi. Yemek çeklerinin vergilendirilmesinin Avrupa Birliği’nde yeni bir uygulama olmadığını, önerinin gelir desteği ile devlet gelirleri arasında denge aradığını belirtti.
