İsviçreli bilim insanları, uyku eksikliğinin tükürükte tespit edilebilecek izler bıraktığını belirledi. Bu bulgu, EurekAlert'in haberine göre yayımlandı.
İyi bir uyku, insanın fiziksel ve zihinsel sağlığı için hayati öneme sahiptir. Ancak uyku sorunları yaygın bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Yeni bir İsviçre araştırmasına göre nüfusun yaklaşık üçte biri uyku bozukluklarından muzdarip olduğunu bildiriyor; en çok etkilenen gruplar arasında kadınlar ve 15 ila 39 yaş arasındaki gençler yer alıyor.
Uyku eksikliği yaygın olmasına rağmen, bugüne kadar bunun vücut sıvılarında doğrudan ve objektif olarak ölçülmesi mümkün değildi. Zürih Üniversitesi'nden araştırmanın yazarları, uyku eksikliğinin tükürükteki metabolik değişiklikler yoluyla tespit edilip edilemeyeceğini inceledi.
Araştırma ekibinden Thomas Kramer, "Araştırmamız, gerçekçi koşullar altında uyku eksikliğine dair tükürükteki ilk doğrudan biyobelirteçleri sağlıyor" dedi.
Çalışmaya, normalde yedi ila dokuz saat arasında uyuyan 20 sağlıklı genç erkek katıldı. Katılımcılar rastgele sırayla üç deney koşulundan geçti: bir gece uykusuzluk, art arda dört gece altışar saat uyku veya olağan sekiz saat uyku.
Ekip daha sonra katılımcıların tükürüğünü yüksek çözünürlüklü kütle spektrometrisi kullanarak analiz etti ve akut uyku eksikliğiyle ilişkili moleküler modelleri belirlemek için makine öğrenimi yöntemleri uyguladı.
Araştırmanın başyazarı Michael Scholz, "Akut uyku eksikliğinin tükürükteki tüm biyomoleküllerin yaklaşık yüzde 10'unu etkilediğini bulduk. Zorluk, on binlerce molekül arasından yorgunluğun güvenilir bir sinyali olanları belirlemekti. En son teknolojileri kullanarak bunu tam olarak yapan 10 biyobelirteç belirlemeyi başardık" dedi. Scholz'un amacı, vücutta yorgunluğun nasıl ölçülebileceğini derinlemesine araştırmaktı.
Proje şimdi bir sonraki aşamasına geçiyor. Büyük ölçekli uluslararası bir araştırmada, patentli biyobelirteç grubu gerçekçi koşullar altında doğrulanacak. Araştırmacılar, yöntemin vardiyalı çalışma, alkol, ilaçlar ve diğer faktörlerle ilgili bir dizi günlük durumda uyku eksikliğini güvenilir bir şekilde tespit edip edemediğini inceleyecek.
Uzun vadede bu araştırma, yorgunluğu objektif olarak tespit etmek için yerinde kullanılabilecek hızlı bir testin geliştirilmesine yol açabilir. Scholz, "Böyle bir test, dikkat ve konsantrasyonun hayati önem taşıdığı iş ortamlarında yol güvenliğini artırabilir ve güvenliği yükseltebilir" dedi.