Ukrayna savcılık teşkilatının tepesinde devasa bir yolsuzluk skandalı patlak verdi ve skandal, Başsavcı Ruslan Kravçenko'nun Pazartesi günü açıkladığı istifa kararıyla sonuçlandı. Kravçenko, istifa kararını açıklamadan sadece birkaç saat önce görevinden kendi isteğiyle ayrılmak gibi bir niyeti olmadığını savunuyordu. Ancak mahkeme salonunda son derece rahatsız edici detaylar gün yüzüne çıktı. Özel Kolsupçuluk Savcılığı'na (SAPO) göre, Kravçenko'nun üst düzey bir astı; başsavcının evindeki tadilat işlerini koordine etmiş, eşinin Amerikan vizesi almasına yardımcı olmuş ve Madrid'deki doğum günü organizasyonunu üstlenmişti. Kravçenko ise suç şebekesine karıştığını kesin bir dille reddederek Telegram hesabından yaptığı açıklamada, "İddialar konusundaki tavrım değişmedi" ifadelerini kullandı.
Öğleden sonra kalıyor, akşamüstü görevi bırakıyor
7 Eylül günü saat 17.00 sıralarında gazetecilere konuşan Kravçenko, kendi isteğiyle istifa etmeyi planlamadığını belirtmişti. Görevine sıkı sıkıya bağlı olmadığını, ancak görevden alınması gerekirse bunun Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski ve Verkhovna Rada'nın vereceği bir karar olduğunu vurgulamıştı. Ancak aradan birkaç saat geçmeden her şey tersine döndü. Kravçenko, "Bu siyasi bir karar ve ben bunu bilinçli olarak aldım. Başsavcı makamının siyasi bir çatışma aracı olarak kullanılmasını istemiyorum" ifadelerini kullanarak istifa ettiğini duyurdu. Zelenski'ye ve parlamentoya duydukları güven için teşekkür eden Kravçenko, kararının kabul edilmesini talep etti. Bu ani değişiklik, Ukrayna'da son günlerin en ses getiren yolsuzluk soruşturmalarından biri olan "Kartaca Operasyonu"nun gölgesinde yaşandı.
Çağrı merkezleri, rüşvet ve kara para aklama
Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Özel Kolsupçuluk Savcılığı, 2025 yılının ortalarında Başsavcılık Ofisi'ndeki yapısal bir birimin yöneticisi tarafından kurulduğu iddia edilen suç örgütünü çökerttiklerini açıkladı. İddianame oldukça ağır: Örgüt üyeleri, hem Ukraynalıları hem de yabancıları dolandıran sahte çağrı merkezlerinin faaliyetlerine engel olmamak karşılığında sistematik olarak haksız menfaat sağlıyordu. NABU'ya göre, elde edilen paranın bir kısmı gayrimenkul, kıymetli evrak ve diğer varlıklar üzerinden aklanıyordu. Yolsuzlukla mücadele organları, söz konusu varlıkların değerinin 20 milyon grivnanın üzerinde olduğunu belirtiyor.
Davanın merkezinde, Başsavcılık Ofisi Uluslararası İşbirliği Dairesi Başkan Yardımcısı Sergey Kropiva yer alıyor. Gözaltına alınan Kropiva, Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi tarafından 120 milyon grivna kefaletle tutuklandı. İddianame, Kropiva'nın bağlantılarını açıklamaya başladığında, Başsavcı Kravçenko'nun adı da güçlü bir şekilde ortaya çıktı.
Kozin'deki tadilat işleri
Özel Kolsupçuluk Savcılığı'ndan bir savcı, Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi'nde yaptığı açıklamada, kaydedilen telefon görüşmelerinin Kropiva ile Kravçenko arasındaki olağanüstü yakın ilişkiyi ortaya koyduğunu belirtti. İddianamede sunulan materyallere göre, Kropiva, Başsavcı'nın yaşadığı Kozin'deki evdeki tadilat işlerini organize edip koordine etmiş ve mülkle ilgili teknik konularda ustalarla iletişime geçmişti. Mahkeme salonundaki savcı daha da ileri giderek, 4 Mart tarihli bir görüşmede Kropiva'nın "Başsavcı'nın himayesi altında" olduğunun görüldüğünü ve bunun da onun fiili yetkilerini açıkladığını savundu. Soruşturma makamları, Kropiva'yı Kravçenko'nun güvenilen adamı olarak nitelendiriyor ve ikili arasındaki samimi, gayriresmi ilişkilere dikkat çekiyor. Bu, iddianamenin tezidir ve mahkeme tarafından henüz doğrulanması bekleniyor.
Eşe vize ve Madrid'de doğum günü
Ortaya çıkan detaylar sadece tadilat işleriyle sınırlı değil. Özel Kolsupçuluk Savcılığı savcısının açıkladığı bilgilere göre, Kropiva, Kravçenko'nun eşinin Amerikan vizesi almasına da yardımcı olmuş ve Başsavcı'nın Madrid'deki doğum günü organizasyonunu üstlenmişti. İddia makamı, bu günlük ve kişisel hizmetleri, ikili arasındaki ilişkinin sıradan mesleki temasların çok ötesine geçtiğine dair kilit bir kanıt olarak gösteriyor. Savcılık sadece Kropiva'nın patronunu tanıdığını iddia etmiyor; onun en yakın çevresinde yer aldığını ve savcılıktaki uluslararası departman memuru olmasının resmi görev tanımıyla pek de ilgisi olmayan işleri yerine getirdiğini savunuyor.
Nakit dolu kasa şüpheleri daha da artırdı
NABU ve Özel Kolsupçuluk Savcılığı, "Kartaca Operasyonu"na dair görüntüleri de kamuoyuyla paylaştı. Görüntüler arasında, içi para desteleriyle tıka basa dolu bir kasa da yer alıyordu. Fotoğraflar kısa sürede Ukrayna medyasında ve sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Kasa'nın Başsavcı'nın odasında bulunduğuna dair iddialar ortaya atıldı, ancak Kravçenko bu iddiaları kesin bir dille yalanladı. Paranın şahsen ona ait olduğuna dair yeterli ve güvenilir kamu verisi bulunmuyor. Ancak soruşturmanın, kendi kurumundaki üst düzey bir memura kadar uzanmasından dolayı bu tür görüntülerin ortaya çıkması, başsavcılık makamına ağır bir itibar zayiatı yaşattı.
Kravçenko: Benim hiçbir ilgim yok
Kravçenko, en başından beri yasa dışı çağrı merkezlerini himaye ettiğini veya yetkilerini bu merkezlerin lehine kullandığını reddediyor. Soruşturma işlemleri sırasında çalışma odasına tam erişim sağladığını ve "Kartaca" davasında herhangi bir usuli statüsünün olmadığını belirtti. 7 Eylül itibarıyla bu durum gerçekten de böyleydi; kendisi hakkında bir şüpheli veya sanık sıfatı yoktu. Skandal patlak verdikten sonra Kravçenko, Kropiva'yı görevden uzaklaştırdı ve görevine son verilmesi için talimat verdi. Ayrıca savcılık teşkilatında, yasa dışı çağrı merkezleriyle ilgili davalarda çalışan personeller için poligraf testi de dahil olmak üzere denetimler başlattı. Kravçenko'ya göre evle ilgili konuşmalar, astının suç faaliyetlerinden haberdar olduğunu veya bunlara katıldığını gösteren kanıtlar değil, sadece sıradan insani ilişkilerdir.
İstifa soruları yanıtsız bırakıyor
İşte bu durum, artık eski Başsavcı olan Kravçenko için işin finalini son derece rahatsız edici kılıyor. Hakkında kamuya açık bir suçlama yok, ancak kurumunun en yakın çevresinde, sahte çağrı merkezlerine şemsiye olunması ve kara para aklama iddialarına yönelik bir soruşturma devam ediyor. Mahkeme salonunda savcılar, temel şüphelilerden birini onun güvenilen adamı olarak tanımlıyor; bu kişi başsavcının evi, eşi ve kişisel kutlamalarıyla ilgileniyordu. İstifasından sadece saatler önce Kravçenko, kendi isteğiyle ayrılması için hiçbir sebep olmadığını savunuyordu. Sonra istifa etti. Kararı siyasi olarak nitelendirip hakkındaki suçlamaların asılsız olduğunu savunsa da, "Kartaca Operasyonu" arkasında Kiev'i uzun süre meşgul edecek bir soru bırakıyor: Suç şebekesinde adı geçen kişilerle Ukrayna savcılığının tepesi arasındaki bağlantılar tam olarak ne kadar ileri gitmişti?
Kravçenko'nun istifası, Ukrayna'da üst düzey yönetimde yaşanan diğer köklü değişiklikleri de takip ediyor. BTA'nın aktardığı üzere, Devlet Başkanı Vladimir Zelenski Temmuz ayında istifa eden Yulia Sviridenko'nun yerine devlet enerji şirketi Naftogaz'ın başkanı Sergey Koretskiy'i başbakan olarak atamıştı. Zelenski, aynı ay popüler Savunma Bakanı Mihail Fedorov'u da göreve geldikten sadece altı ay sonra değiştirmişti. Bu son istifa, başkentteki siyasi çalkantıların ve kadro değişikliklerinin bir yansıması olarak okunuyor.
