Ukrayna, kod adı 'Freyja' olan Avrupa balistik füze savunma sisteminin prototipinin 2027 yılının ilk yarısında hazır olmasını istiyor. Üst düzey bir yetkili tarafından yapılan açıklamada, Kiev'in müttefiklerine Rus füzelerini durdurabilecek silahlar sağlanması konusunda baskıyı artırdığı bir dönemde bu hedefin ortaya konduğu belirtildi.
Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi'nden Freyja projesinden sorumlu yetkili David Aloyan, projenin araştırma ve geliştirme maliyetlerini değerlendirecek uluslararası yönlendirme komitesinin yakın zamanda ilk kez toplanmasının beklendiğini söyledi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin de aralarında bulunduğu 10 Avrupa ülkesinin liderleri ve yaklaşık bir düzine savunma sanayii üreticisi, iki hafta önce Paris'te füze savunma koalisyonunu resmen başlatmak için bir zirvede bir araya gelmişti.
Aloyan, 'Çok sınırlı bir zaman diliminde çalıştığımız için iddialı bir hedefimiz var: Gelecek yılın ilk yarısında MİÜ'yü (Minimum İşlevsel Ürün) hazır hale getirmek. Bu, ilk pratik sonuçlarını gösterebilecek bir prototip olacak' dedi.
Ukrayna, ses hızının birkaç katı hıza ulaşan Rus balistik füzelerine karşı cephaneliğindeki tek güvenilir silah olan ABD yapımı Patriot hava savunma sistemlerine kronik olarak bağımlı durumda.
Patriot füze tedarikleri ise siyasi istikrarsızlık, düşük stok seviyeleri ve uzun üretim döngüleri nedeniyle sekteye uğradı.
Rusya, Temmuz ayında Ukrayna'nın başkenti Kiev ve liman kenti Odesa'ya balistik füze saldırılarını yoğunlaştırdı. Ülke, çoğu Ukrayna'nın önleme füzesi eksikliği nedeniyle durduramadığı düzinelerce füze fırlattı.
Ukrayna, Freyja projesine bir fırlatma rampası ve önleme füzesi sağlamaya hazır olduğunu belirtirken, Zelenskiy bu ay bunun sadece 'bir test meselesi' olduğunu söyledi. Ukraynalı lider, sistemin bir yıl içinde çalışmaya başlamasını umduğunu ifade etti.
Kiev, müttefiklerinin modern radarlar, sensörler ve füze kontrol elektroniği gibi teknolojilerle katkıda bulunmasını bekliyor.
Projeye dahil olan savunma şirketleri arasında SAMP/T hava savunma sistemini üreten Eurosam ile Leonardo, Thales ve Saab yer alıyor.
Flamingo seyir füzesini geliştiren Ukraynalı füze ve drone üreticisi Fire Point, projenin önde gelen endüstriyel ortağı olacağını açıkladı. Şirket geçen ay, proje için radar tedariki amacıyla Alman savunma sanayii üreticisi Hensoldt ile bir anlaşma yaptığını duyurmuştu.
Freyja, Avrupa'daki birçok ülkenin de bağımlı olduğu Patriot sistemine daha ucuz bir alternatif oluşturma girişimi olarak görülüyor. Fransız-İtalyan SAMP-T ve Alman IRIS-T gibi diğer hava savunma sistemleri ise henüz balistik füzeleri durdurma kabiliyeti göstermedi.
Zelenskiy, Freyja'nın geliştirilmesi için kurulan koalisyonu, önde gelen savunma sanayii şirketlerinin parçalarının birleştirilmesi anlamında Lego yapım setine benzetti.
Aloyan, üreticilere değiştirilebilir parçalardan oluşan bir sistem çerçevesi geliştirme görevi verildiğini belirterek, 'Bu sistemin tüm mantığı açık mimariye dayanıyor. Yani Danimarka, 'Freyja sistemini Danimarka yapımı Weibel radarıyla istiyorum' derse bu tamamen kabul edilebilir. İsveç, Saab sistemini istediğini söylerse bu da sorun değil' dedi.
Aloyan, tüm bağışları yönetecek ve projeye istikrarlı finansman sağlayacak, potansiyel olarak bir fon şeklinde özel bir organ oluşturulması fikrinin değerlendirildiğini söyledi.
Ayrıca, işletmelerin hükümetlerle birlikte projeye doğrudan katılmasının idari yükü azaltmaya yardımcı olacağını umduğunu belirten Aloyan, 'Koalisyon pratik olmalı, siyasi değil' ifadelerini kullandı.
