Budapeşte'de Tuna Nehri'nin sularında, İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma iki Wehrmacht askeri ile bir motosikletin kalıntıları bulundu. Uzmanlar, askerlerin kimlik madalyonları üzerinden kimliklerini belirlemeye çalışıyor.
Budapeşte'de Tuna Nehri'nin su seviyesinin olağandışı derecede düşmesi, 80 yılı aşkın süredir nehir yatağında gizlenen tarihi kalıntıları ortaya çıkardı. Buluntular arasında çamura gömülü halde bulunan DKW model askeri motosiklet de yer alıyor.
Askeri kimlik madalyonları, hayatını kaybeden askerlerin kimliklerini belirlemek amacıyla kullanılıyordu. Her askere özel bir numara verilen bu madalyonlar, asker öldükten sonra ikiye bölünebiliyordu. Bir yarısı cesedin yanında kalırken, diğer yarısı ölümün kaydedilmesi ve ailenin bilgilendirilmesi için ilgili makamlara gönderiliyordu.
Budaörs'teki Alman Askeri Mezarlığı'nın müdürü Norbert Hambuch konuyu şöyle açıkladı: "Bir asker hayatını kaybettiğinde, silah arkadaşları kimlik madalyonunu ikiye kırar. İki delikli üst kısım askerin yanında kalır, silah arkadaşları ise alt kısmı alıp merkezi ofise gönderir."
Ancak bir kimlik madalyonunun insan kalıntılarına yakın bulunması, kişinin kimliğini otomatik olarak ortaya koymuyor. Madalyonun tam olarak nerede bulunduğuyse çok önemli ipuçları verebiliyor.
Volksbund temsilcisi Diane Tempel-Burnet, Euronews'a yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Eğer kimlik madalyonu göğüs hizasında bulunursa, muhtemelen hayatını kaybeden askere aittir çünkü madalyonu boynunda taşırdı. Madalyonun uyluk hizasında bulunması ise pantolon cebinde olduğunu ve hayatını kaybeden askerin, onu teslim etmek için ölen başka bir silah arkadaşının cebinden aldığını gösterir."
İkinci Dünya Savaşı'nın ardından çok sayıda asker kayıp ilan edildi ve bu durum ailelerini belirsizlik içinde bıraktı. Tuna Nehri'nde bulunan iki erkek de bu kayıp askerler arasında yer alıyor.
Şu anda Volksbund, kimliklerini belirlemek için Macar ortağıyla ortaklaşa çalışıyor. Kalıntıların bu yılın ilerleyen aylarında Budapeşte'nin banliyölerindeki Budaörs Askeri Mezarlığı'na defnedilmesi bekleniyor.
Tuna Nehri'nden çıkarılan kimlik madalyonlarından biri bir Wehrmacht askerine, diğeri ise bir Waffen-SS üyesine aitti. Araştırmacılar, madalyonların gerçekten de çıkarılan iki erkeğe ait olup olmadığını tespit etmek zorunda. Volksbund tarafından yapılan her ön kimlik tespiti, daha sonra Almanya Federal Arşivleri tarafından resmi olarak onaylanmalı.
Bu keşif, Tuna'nın olağandışı derecede düşük su seviyelerinin İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma diğer kalıntıları da gün yüzüne çıkardığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Dikkat çeken bir diğer buluntu da 80 yılı aşkın süredir çamura gömülü olan DKW model askeri motosiklet.
Norbert Hambuch, "Burada çok sayıda kalıntı vardı; Budapeşte'deki savaşın son aşamasına ait araçlar. Savaşın hemen ardından tüm bu kalıntılar buraya itildi ve ancak daha sonra üzerlerine bu taşlar yığıldı" dedi.
1944 ve 1945 yıllarında 102 gün süren Budapeşte Muharebesi'nde on binlerce asker ve sivil hayatını kaybetti. Nehirden çıkarılan motosikletin, bu muharebelere adanmış bir serginin parçası olması planlanıyor.
Volksbund'un Macaristan temsilcisi Imre Kovacs, "İkinci Dünya Savaşı'na ait geniş bir ekipman koleksiyonuna sahibiz" ifadelerini kullandı.
Çıkarılan DKW motosikleti, Volksbund'un Macar ortağı olan Askeri Tarih Enstitüsü ve Müzesi'ndeki bir sergi için eser niteliği taşıyor. Motosiklet çoktan temizlendi ve sergilenmesi bekleniyor.
Bu arada askerlerin kalıntıları Volksbund'un Budaörs'teki tesislerine nakledildi.
Hambuch, "Kemikler toplandı ve depoya, yani Macaristan'daki en büyük Volksbund askeri mezarlığı olan Budaörs'e götürüldü. Orada temizleniyor, antropolojik olarak kaydediliyor, belgeleniyor ve sonbaharda, ekim ayında bu yıl bulunan diğer askerlerle birlikte defnedilecekler" diye konuştu.
Ancak İkinci Dünya Savaşı'nda kaybolanların bulunması ve kimliklerinin tespiti çalışmaları henüz bitmiş değil.
Tempel-Burnet, "Sadece eski SSCB topraklarında bile hala yaklaşık iki milyon İkinci Dünya Savaşı askeri kayıp kabul ediliyor. Macaristan için kayıplar yaklaşık 54 bin olarak tahmin ediliyor. 1992'den bu yana Macaristan'da 29 bin 956 askerin naaşını çıkarıp yeniden defnettik" dedi.
Ölümlerinin üzerinden seksen yıl geçtikten sonra, Tuna Nehri'nden çıkarılan bu iki erkek nihayet isimlerinin yazılı olacağı bir mezara kavuşabilir.
Volksbund ve Macar Askeri Tarih Enstitüsü ve Müzesi için, hayatını kaybedenlerin kimliklerinin tespiti ve yeniden defnedilmesi, hafıza ve uzlaşmaya yönelik daha geniş faaliyetlerinin bir parçasını oluşturuyor.
