Kimlik kartı, ehliyet ve bir dizi resmi belge yakında cep telefonlarımızda yer alabilir. Avrupa Dijital Kimlik Cüzdanı Yasası tasarısı bunu öngörüyor. Tasarı kamuoyu görüşmesinden geçti ve önümüzdeki günlerde Bulgaristan Parlamentosu'na sunulması bekleniyor.
Yeni kurallar, AB vatandaşlarının kolay ve güvenli bir şekilde kimlik doğrulaması yapmasını ve elektronik hizmetleri kullanmasını amaçlayan Avrupa Dijital Kimlik Cüzdanı (European Digital Identity Wallet) girişiminin bir parçası.
Peki dijital cüzdan neler içerecek? Yeni mobil uygulama, elektronik kimlik doğrulama aracı olarak hizmet verecek ve idari hizmetlere, elektronik belgelere ve devlet kurumlarıyla iletişime erişim sağlayacak. Vatandaşlar uygulama üzerinden şunları görebilecek:
- Güvenli Elektronik Teslimat Sistemi'ndeki mesajlar
- Elektronik ceza makbuzları, ceza kararları ve idari ihlal tutanakları
- Ödenmesi gereken vergi ve harçlar (çevrimiçi ödeme imkanı ile)
- Talep edilen elektronik idari hizmetler
- Elektronik adalet sisteminden belgeler
- Devlet kayıtlarından kişisel bilgi ve veriler
Kimlik kartı da telefonda olacak. Tasarı, kimlik doğrulama sırasında kimlik belgesinin elektronik olarak da sunulabilmesini öngörüyor. Ancak bu, plastik kimlik kartının hemen kalkacağı anlamına gelmiyor. Yasanın nihai olarak kabul edilmesi, uygulamanın geliştirilmesi, sertifikalandırılması ve uygulama yönetmeliğinin yürürlüğe girmesine kadar mevcut belgeler ve kimlik doğrulama yöntemleri geçerli olmaya devam edecek.
Ücretsiz elektronik imza. Önemli değişikliklerden biri, vatandaşların devlet dijital cüzdanı aracılığıyla nitelikli elektronik imzayı (NEİ) ücretsiz kullanabilmesi. Maliyetler, İnovasyon ve Dijital Dönüşüm Bakanı tarafından hazırlanacak özel bir metodolojiye göre devlet tarafından karşılanacak. Ücretsiz NEİ'nin profesyonel ve şirket faaliyetleri için kontrolsüz kullanılmaması amacıyla sınırlamalar getirilmesi öngörülüyor.
Ne zaman gerçekleşecek? Yasa mevcut haliyle kabul edilirse, Bakanlar Kurulu'nun gerekli ikincil düzenlemeleri kabul etmesi için 9 aylık süresi olacak. Devlet dijital cüzdanının kendisi, yasanın yürürlüğe girmesinden sonraki 18 ay içinde oluşturulmalı. Buna paralel olarak Bulgaristan, Avrupa dijital cüzdanları için ulusal bir sertifikasyon sistemi de kurmalı. Uygulamaya konulmasının ardından vatandaşlar, devlet hizmetlerine erişirken kağıt veya plastik belgeler yerine giderek daha fazla telefonlarını kullanabilecek.
Bu konuda Avrupa'da oldukça aktif tartışmalar yaşanıyor ve görüşler iki ana grupta toplanabilir. En sık karşılaşılan endişeler şunlar:
- Bu, daha büyük bir devlet kontrolüne doğru atılmış bir adım daha.
- Belgelerin tek bir yerde toplanması, olası bir siber saldırı durumunda risk oluşturuyor.
- Devlet veya diğer kurumlar, kişinin dijital kimliğini ne zaman ve nerede kullandığını takip edebilir.
- Kişisel verilerin tek bir uygulamada toplanması, kötüye kullanım riskini artırıyor.
Bu endişeler hem Avrupa Parlamentosu'nda hem de dijital hakları savunan kuruluşlar arasında tartışılıyor. Avrupa Komisyonu'nun yanıtı ne? Avrupa Komisyonu, fikrin tam tersi olduğunu – vatandaşın kişisel verileri üzerinde daha fazla kontrole sahip olması gerektiğini belirtiyor. Kavrama göre: kullanıcı hangi bilgileri paylaşacağını kendisi seçer.
