ABD merkezli Cove Capital şirketinin geliştirdiği ve kurumsal yapısı gereği Donald Trump Jr. ile Eric Trump ile bağlantılı olan dev tungsten madenciliği ve işleme projesi, Kazakistan'da yaklaşık 2 milyar dolarlık bir değere ulaşabilir.
Bu proje, ABD'nin Çin dışındaki stratejik hammadde kaynaklarına erişimini güvence altına alma çabalarının bir parçası olarak dikkat çekiyor. Washington, tungsteni Amerikan ekonomisi ve güvenliği için kritik öneme sahip metaller arasında sınıflandırıyor.
Projenin sahadaki uygulamaya dönük aşaması, geçen hafta sonu Karaganda bölgesinin Şet ilçesindeki Severnıy Katpar yatağında düzenlenen törenle resmen başladı.
Plan kapsamında Severnıy Katpar ve Gornıy Kayraktı yataklarının yanı sıra işleme tesisleri ile komple bir maden-metalurji tesisi inşa edilecek.
Amerikan Kontrolü, Kazak Ortaklığı
ABD merkezli Cove Capital'in bir parçası olan Cove Kaz Capital Group, Severnıy Katpar'ın yüzde 70'ine sahip.
Kalan yüzde 30'luk hisse ise devlet holdingi Samruk-Kazyna'nın yan kuruluşu olan Kazakistan devlet madencilik şirketi Tau-Ken Samruk'a ait.
Severnıy Katpar yatağı, yaklaşık 142 bin ton tungsten trioksit dahil olmak üzere toplam 71,4 milyon ton tungsten cevheri barındırıyor. Cevherdeki ortalama tungsten trioksit oranı ise yüzde 0,234 seviyesinde.
Şirket, Temmuz ayından bu yana sahada ek araştırmalar için zemin hazırlığı yapıyor. Eş zamanlı olarak, 2027 yılının sonuna kadar tamamlanması gereken nihai fizibilite çalışması da başlatıldı.
Bu fizibilite çalışması, madencilik ve işleme süreçlerinin nihai parametrelerini belirleyecek ve son yatırım kararı için temel oluşturacak.
1,1 Milyar Dolardan 2 Milyar Dolara
İlk belirlemelere göre gerekli yatırım tutarı 1,1 milyar dolar olarak hesaplanmıştı ve bu rakamın 900 milyon dolarlık kısmının ABD İhracat-İthalat Bankası tarafından finanse edilmesi planlanıyordu.
Daha sonra bu maliyet tahmini 1,6 milyar dolara yükseldi.
Cove Kaz Capital Group İcra Kurulu Başkanı Dominic Heaton, Severnıy Katpar ve Gornıy Kayraktı'nın geliştirilmesi için gereken altyapı ve tesisler dahil toplam maliyetlerin "2 milyar dolara yaklaşacağını" belirtti.
Nihai maliyet değeri, 2027 yılında fizibilite çalışmasının tamamlanmasının ardından netleşecek.
Tau-Ken Samruk Baş İş Geliştirme Direktörü Daniyar İdrisov'a göre Cove Capital, kararlaştırılan 1,1 milyar dolarlık yatırımın yüzde 100'ünü sağlama taahhüdünde bulundu.
Kazak şirketi, Severnıy Katpar'daki yüzde 30'luk hissesini korurken, projeye nakdi finansman sağlama zorunluluğu olmaksızın madencilik lisansını sağlayarak katkı veriyor.
İki İşletme ve Dev Maden-Metalurji Kompleksi
Amerikalı yatırımcı, iki adet işleme tesisi ile kapsamlı bir maden-metalurji kompleksi kurmakla yükümlü.
Şirketin taahhüdü sadece inşaatla sınırlı değil. Tesislerin devreye alınması, planlanan kapasiteye ulaşılması ve gerekli teknolojilerin transferi de Amerikalı yatırımcının sorumluluğunda.
Tungsten üretiminin 2030 yılında başlaması hedefleniyor.
Severnıy Katpar'ın yılda ortalama 5 bin ton tungsten üretme kapasitesine ulaşması bekleniyor. Heaton, tam kapasiteye ulaşmak için üretimin başlamasından itibaren 12 ila 18 ay arasında bir süreye ihtiyaç duyulacağını sözlerine ekledi.
Proje kapsamında ayrıca bakır, bizmut ve molibden de çıkarılacak. Heaton, bu metallerin Kazakistan'da konsantre olarak satılmasının tungsten üretim maliyetlerini düşürmeye yardımcı olacağını vurguladı.
Tungsten Neden Bu Kadar Önemli?
Projeye yönelik bu yoğun ilgi, ABD'nin kritik minerallere artan dikkatinin bir yansıması olarak öne çıkıyor.
Tungsten, yüksek teknoloji ve savunma sanayii uygulamaları için özel alaşımlar ve malzemeler üretiminde kullanılıyor. Washington, Çin'e olan bağımlılığı azaltmak amacıyla bu metali kritik olarak tanımlıyor.
Bilindiği üzere Çin, dünyanın en büyük tungsten üreticisi konumunda.
Bu nedenle Kazakistan'daki bir yatağın geliştirilmesi, sadece yerel ekonomi için değil, aynı zamanda ABD'nin stratejik hammaddelere erişimini çeşitlendirme çabaları için de büyük önem taşıyor.
Binlerce İstihdam Kapısı
Yatırımcının ön tahminlerine göre proje, doğrudan 1.900 ile 2.500 arasında yeni iş imkanı yaratabilir.
Tesislerin bakımı ve alt yüklenici faaliyetleriyle ilgili olarak da 1.500 ile 2.000 arasında ek istihdam oluşturulması bekleniyor.
Heaton, bu rakamlar ışığında istihdama toplam etkisinin 4 bin ile 5 bin iş arasına ulaşabileceğini belirtiyor.
Projenin mevcut takvime uygun şekilde hayata geçmesi halinde Kazakistan, küresel pazar için önemli yeni tungsten kaynaklarından biri haline gelecek ve Amerikan sermayesi bu gelişimde kilit bir rol üstlenecek.
