Rusya ile İran arasındaki askeri ortaklık çok daha tehlikeli bir aşamaya giriyor. Moskova sadece İran yapımı saldırı dronu teknolojilerini alıyor ve geliştiriyor değil, uluslararası araştırmalara göre Tahran'ın en hassas füze teknolojilerinden birini, yeni nesil süpersonik seyir füzeleri için motorları, elde etmesine de yardım ediyor. İşbirliğinin merkezinde 2023 yılında başlayan ve 2026 yılında da süren C430L kod adlı gizli bir program var.
Financial Times’ın, sızan Rus yazışmaları, seyahat verileri ve askeri patentlere dayanan araştırması, Rusya’nın İran’a ramjet hava soluyan motor geliştirilmesinde gizlice destek verdiğini ortaya koyuyor. Bu tür bir sistem, seyir füzesinin ses hızının birkaç katı hızda seyretmesini sağlıyor.
Program, Rus devlet silah ihracatçısı Rosoboronexport tarafından NPO Mashinostroyeniya ile birlikte organize ediliyor. NPO Mashinostroyeniya, seyir füzeleri ve yüksek hızlı silah sistemleri geliştiren kilit Rus kuruluşlardan biri. Görev alan uzmanlar arasında süpersonik motorlar konusunda deneyimli mühendisler bulunuyor ve bunlardan biri ramjet motorlu ve hipersonik özellikli seyir füzesi patenti için ortak yazar olarak gösteriliyor. Bu durum, C430L programının henüz hazır bir hipersonik füze ortaya çıkardığı anlamına gelmiyor. Projenin doğrulanmış amacı süpersonik bir seyir sistemi geliştirmek.
Uzmanlara göre teknoloji hem gemisavar füzeler hem de karadaki hedeflere saldırı silahları için uygun. Böyle bir silah, hava savunma ve füze savunmasının tepki süresi için kalan zamanı ciddi şekilde kısaltır. Bu nedenle programın ciddi bir jeopolitik yükü var. Potansiyel hedefler arasında Basra Körfezi ve daha geniş Orta Doğu’da bulunan Amerikan uçak gemileri ve diğer askeri gemiler yer alıyor.
Conflict Armament Research’tan Fabian Hinz, Financial Times’a verdiği demeçte “Bu, İranlıların on yıllardır elde etmeye çalıştığı son derece hassas stratejik askeri teknolojinin Rusya’dan transferidir” dedi.
İran’ın kendi ramjet motoru varyantını oluşturduğu ve testler yaptığı belirtiliyor. Araştırmaya göre Rus uzmanlar İran’ın uçuş test sonuçlarını analiz etti ve yakıt sistemi, yanma kararlılığı, hava girişleri ve motor nozulu hakkında somut sorular gönderdi. Şu ana kadar Rus yardımıyla geliştirilen füzelerin silah sistemine girdiği yönünde kanıt yok.
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya başlattığı tam ölçekli işgalin ardından Moskova ile Tahran arasındaki askeri yakınlaşma hızla arttı. İran, Rusya’nın “Geran” adıyla üretip Ukrayna’ya karşı kitlesel olarak kullandığı “Şahid” saldırı dronu teknolojisini sağladı.
Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi’ne göre Rusya daha sonra İran tasarımını sürekli askeri deneyler için bir platforma dönüştürdü. İran bileşenleri Rus ve Çin parçalarıyla değiştirildi, daha iyi navigasyon, elektronik harp koruması, ağ iletişimi ve hatta “hava-hava” füzeleri eklendi. Yeni Geran-4 ve Geran-5 modelleri artık jet motorları kullanıyor ve yapıları önemli ölçüde değiştirildi.
CSIS analistleri “Şahid’i en iyi benimseyen ülke onu yaratan ülke değil” değerlendirmesinde bulundu. Değerlendirmelerine göre Rusya, Geran’ı savaş alanındaki değişikliklerin haftalar içinde üretime girebildiği son derece hızlı bir askeri modernizasyonun temeli olarak kullanıyor.
İşbirliği artık roket ve dronların ötesine geçti. Reuters’in incelediği bir istihbarat değerlendirmesine dayanan Military Times, Rus uydularının Orta Doğu’daki askeri üsler ve diğer stratejik tesisler üzerinde ayrıntılı gözlemler yaptığını ve elde edilen bilgilerin İran’a aktarıldığını bildirdi.
Değerlendirmeye göre sadece 21-31 Mart arasında Rus uyduları 11 ülkedeki 46 objeye en az 24 gözlem yaptı. Görüntülenen askeri üslerin bir kısmı daha sonra İran balistik füzeleri ve dronlarıyla saldırıya uğradı. Batı ve bölgesel güvenlik kaynakları da artan Rus uydu aktivitesini ve Tahran ile görüntü paylaşımını doğruladı.
İstihbarat değerlendirmesinde ayrıca Rus ve İranlı hacker gruplarının bölgede altyapı ve telekomünikasyon sistemlerine yönelik siber operasyonlarda işbirliği yaptığı iddia ediliyor.
