Sosyal İşler Bakanı Nataliya Efremova, annelik ödeneklerinin dondurulmadığını ve mevcut seviyelerde kalmaya devam edeceğini açıkladı. Bakan, Nova News kanalında yayınlanan 'Ofanziva s Lyubo Ognyanov' programına verdiği özel röportajda, yıl ortasında bu tür değişiklikler yapma pratiğinin olmadığını belirterek, önümüzdeki yıl genç annelere yönelik kapsamlı bir destek paketi üzerinde çalışacaklarını söyledi.
Gündemdeki değişiklikler arasında, işe erken dönen kadınlara verilen teşvikin artırılması da yer alıyor. Halihazırda anneler, doğum izninin ikinci yılında ödeneklerinin yüzde 50'sini alıyor. Bakanlık bu oranın yükseltilmesini değerlendiriyor. Efremova, 'Büyük olasılıkla yüzde 75 civarı bir oran, sigorta sistemi ilkelerini bozmadan işe dönüş için yeterli bir teşvik olacaktır' dedi. Bakan, her kadının iş alışkanlıklarının bir kısmını kaybettiğini, bu nedenle erken dönüş teşvikinin önemli olduğunu vurguladı.
Bakan, protesto eden annelerle bir toplantı yaptığını ve önerilerinin değerlendirildiğini belirterek, 'Onları sadece duymuyoruz, aynı parametreler üzerinde zaten çalışıyoruz. Ancak bu mevcut bütçede mümkün değildi' ifadelerini kullandı.
Sosyal ödemeler garanti altında
Efremova, enflasyona rağmen bütçenin yıl sonuna kadar tüm sosyal ödemeleri güvence altına aldığını, Çalışma ve Sosyal Politika Bakanlığı'nın önümüzdeki yıl genç ailelere yönelik yeni bir destek paketi sunacağını söyledi.
Bakan, bütçenin yeterince sosyal olmadığı yönündeki eleştirilerin gerçeği yansıtmadığını, çünkü harcamaların büyük kısmının kanunla belirlendiğini vurguladı. 'Pratikte bütçenin büyük kısmını kanun gereği harcıyoruz. Sosyal ödemelerin miktarları yoksulluk sınırı veya asgari ücrete göre belirleniyor' diye konuştu. Efremova, muhalefetin taleplerinin mümkün olandan fazla olduğunu, devraldıkları büyük bütçe açığı nedeniyle sıkı mali çerçeveye uymak zorunda olduklarını sözlerine ekledi.
Cumhuriyet bütçesindeki 315 milyon euroluk artışa, Devlet Sosyal Güvenlik bütçesindeki yükselişin de eşlik ettiğini belirten Efremova, 'En önemlisi, yıl sonuna kadar tüm savunmasız gruplara yönelik tüm ödemelerin güvence altına alınmış olması ve bunların düzenli ve tam olarak ödenecek olmasıdır' dedi.
Çalışma süresi ve emeklilik
Bütçedeki en tartışmalı düzenlemelerden biri, günde dört saat çalışanları ilgilendiriyor. Sosyal Bakan, değişikliklerin amacının, insanları bu durumun gelecekteki emekliliklerine etkisi konusunda bilgilendirmek olduğunu söyledi.
'Birçok kişi, dört saatlik çalışma gününün bir günlük hizmet olarak sayılmasının otomatik olarak tam sigorta süresi anlamına geldiğini sanıyor. Oysa durum böyle değil' dedi. Bakan, insanların emeklilik yaşına geldiklerinde gerekli sigorta süresine sahip olmadıklarının görüldüğü durumların azımsanmayacak sayıda olduğunu belirtti.
Efremova, düzenlemenin bir diğer önemli amacının da kayıt dışı ekonomiyle mücadele olduğunu vurguladı. 'İnsanların sekiz saat çalışıp dört saat gösterildiği ve maaşın bir kısmının elden ödendiği bir uygulama var. Bunun sonuçları yıllar sonra hastalık izni, doğum izni ve emeklilikte ortaya çıkıyor' ifadelerini kullandı. Bakan, insanların 4 saatten fazla çalışıp maaşın bir kısmını zarf içinde aldığını da ekledi.
Emeklilik tavanı yükseliyor
Sosyal Bakan, demografik zorluklara rağmen dayanışmaya dayalı emeklilik modelinin korunacağını belirterek, 'Sistemin sürdürülebilirliğini sağlayacak, insanların sigorta yaptırmaya güven duymasını ve daha fazla katılımını teşvik edecek önlemler var. Böylece Devlet Sosyal Güvenlik fonları daha iyi finanse edilecek' dedi.
Maksimum emeklilik miktarına ilişkin olarak Efremova, tavanın kademeli olarak yükseltilmesinin planlandığını açıkladı. 'Önümüzdeki yıllarda emeklilik tavanını yükseltmeyi planlıyoruz. Şu anda uzun süre maksimum gelir üzerinden sigorta yaptıran kişiler bile mevcut tavana ulaşamıyor' diye konuştu.
Noel yardımları
Yeniliklerden biri de Noel yardımlarının kapsamının genişletilmesi. Efremova, 'Artık sadece emekliler değil, diğer savunmasız gruplar da - düşük gelirli aileler ve çocuklar, engelliler, yalnız ebeveynler - bu yardımdan yararlanabilecek' dedi.
Bakan, yardımın gerçekten ihtiyacı olanlara ulaşması için hanelerin toplam gelirinin değerlendirileceğini belirtti. Ön hesaplamalara göre 450 ila 500 bin kişi, kişi başı yaklaşık 50 euro olması beklenen Noel yardımı alacak.
Asgari ücret
Efremova, asgari ücretin ülkenin farklı bölgelerinde farklı olması fikrine karşı çıktı. 'Bu, gelir uçurumunu daha da derinleştirir ve ekonomik olarak daha güçlü bölgelere göçü artırır. Desteklediğimiz bir politika değil' dedi.
Bakana göre sektörel asgari ücretler, toplu iş sözleşmeleri yoluyla şu anda da müzakere edilebiliyor. Maksimum sigorta gelirinin artırılmasına yönelik eleştirilere yanıt olarak Efremova, bunun yıllardır yerine getirilmeyen yasal bir yükümlülük olduğunu vurguladı.
Sigorta eşikleri
'Sigorta matrahındaki her artış, kısa ve uzun vadede çalışanların haklarını artırır' diyen Bakan, daha yüksek sigorta eşiklerinin devlet sosyal güvenlik gelirlerini de artıracağını söyledi.
Sosyal hizmet çalışanları
Bakan, sosyal hizmet çalışanları, İş Teftiş Kurumu ve iş bulma kurumu çalışanlarının maaşlarının yetersiz kaldığını kabul etti. 'Bu benim en büyük acım. Bunlar her gün vatandaşlarla çalışan ön saflardaki insanlar' dedi.
Daha önce yapılan yüzde 5'lik maaş zammının ardından, devlet memurlarının sigorta primlerine yeni katılımını telafi etmesi gereken bir artış daha yapılacak. Efremova, engellilerin haklarında herhangi bir kısıtlama öngörülmediğini, ancak kaynakların gerçekten ihtiyacı olanlara ulaşması için mekanizmalar aranacağını vurguladı.
'Kişinin somut ihtiyaçlarının, sadece TELK (Çalışma ve Uzman Tıp Komisyonu) kararına dayanarak değil, ek bir değerlendirmesini yapıyoruz. Böylece en uygun destek paketini almasını sağlayacağız' dedi.
Bakana göre amaç, sadece mali yardım değil, aynı zamanda eğitim, istihdam, kaliteli sosyal hizmetler ve daha fazla dijital çözüme erişimi de içeren bir destek sunmak.
Sosyal Bakan, 2027 yılı bütçe hazırlıklarının başladığını ve önceliklerden birinin kayıt dışı ekonomiyle mücadele olacağını duyurdu. 'Ekonomiyi kayıt altına alacak başka önlemler de olacak, buna sigorta gelirlerine yönelik adımlar da dahil' dedi.
Efremova, tüm gelecek değişikliklerin sendikalar ve işverenlerle görüşüleceğini belirterek, 'Sosyal diyalog ihmal edilmemeli. En dengeli çözümleri bulmak için farklı bakış açılarını duymalıyız' diye konuştu.
