Sliven'de bir apartman bloğunun su borusu arkasında 4 nesli tükenmekte olan yarasa türünden oluşan bir koloni bulundu. Bu keşif, binaların enerji yenileme çalışmaları öncesinde koruma altındaki kuş ve yarasa türlerinin varlığını tespit etmek için yapılan zorunlu incelemeler sırasında ekibin karşılaştığı en ilginç bulgulardan biri oldu.
Nadir koloni, Sliven'in "Republika" mahallesindeki bir blokta tespit edildi.
Bulgaristan Bilimler Akademisi'nden (BAN) ornitolog ve biyoçeşitlilik uzmanı Stoyan Nikolov, binaların incelenmesinin artık yenileme projelerinin zorunlu bir aşaması olduğunu, çünkü birçok binanın koruma altındaki hayvan türlerine barınak sağladığını belirtti.
Nikolov, BTA'ya yaptığı açıklamada, ebabil ve kırlangıç gibi kuşların yanı sıra eski cephelerin, derzlerin ve çatı boşluklarının sık sık yarasalar tarafından da kullanıldığını söyledi.
"Republika" mahallesindeki koloni, su borusunun arkasında bulundu; hayvanlar yapıdaki bir boşluğu barınak olarak kullanıyordu.
İnceleme sırasında kentsel ortama özgü dört yarasa türü kaydedildi: Küçük cüce yarasa (Pipistrellus pipistrellus), Akdeniz cüce yarasası (Pipistrellus kuhlii), Nathusius cüce yarasası (Pipistrellus nathusii) ve büyük kahverengi yarasa (Eptesicus serotinus). Şu ana kadar Sliven'de resmi olarak tespit edilen tek koloni bu olsa da Nikolov'a göre bu, başka kolonilerin olmadığı anlamına gelmiyor.
Stoyan Nikolov, "Uygun koşullar altında yarasalar koloniler oluşturur ve yıllarca aynı binada yaşayabilir. Biz sadece inceleme kapsamına girenleri tespit ediyoruz. Muhtemelen kentte başka benzer yerler de var" dedi.
Nikolov, kentsel ortamın yarasalar için son derece uygun olduğunu açıkladı. Sliven'de birkaç akarsu bulunduğunu ve su kütlelerinin çevresinde yarasaların ana besini olan çok sayıda böceğin yoğunlaştığını belirtti. Yarasalar beslendikten sonra güvenli geceleme alanları arar ve binalar onlara az sayıda doğal düşmanla korunaklı alanlar sağlar.
Uzmana göre yarasalar, kentsel ortamdaki en faydalı hayvanlar arasında yer alıyor. Tek bir yarasa bir gecede yaklaşık 1500 sivrisineği yok edebiliyor. Bu nedenle insanlar genellikle yarasa kolonilerinin bulunduğu blokların çevresinde neredeyse hiç sivrisinek olmadığını fark ediyor.
Yarasaların yanı sıra incelemelerde düzenli olarak ebabil ve kırlangıç varlığı da tespit ediliyor. Bu kuşlar da böceklerin doğal kontrolünde önemli rol oynuyor. Ancak yenileme çalışmalarında en savunmasız olanlar ebabiller; çünkü kırlangıçların aksine yuva yapmıyor, yumurtalarını binalardaki dar boşluklara ve çatlaklara bırakıyorlar. Bu boşluklar kapatıldığında üreme alanlarını kaybediyorlar.
Bu nedenle her uzman raporunda türlerin korunmasına yönelik belirli önlemler öngörülüyor. Bunlar arasında uygun açıklıklar bırakılması veya onarımdan sonra kaybedilen barınakları telafi etmek için ebabil ve yarasalar için özel kutular monte edilmesi yer alıyor.
Nikolov'a göre sürecin en zayıf halkası sonraki denetimler. Önlemler öngörülse de daha sonra yapılan saha incelemelerinde uzmanlar yarasa veya ebabil kutularının takılıp takılmadığını tespit etmekte zorlanıyor. Bu nedenle ekip, binaların yenilenmesi öncesi ve sonrasında biyoçeşitliliğe ne olduğunu izleyecek bir bilimsel araştırma hazırlıyor.
Stoyan Nikolov, yalnızca Sliven'de şu ana kadar 20'den fazla kamu ve konut binasının incelendiğini belirtti. Bu uygulama artık yasal bir zorunluluk ve enerji verimliliğinin koruma altındaki türlerin korunmasıyla birleştirilmesini amaçlıyor.
Uzman, Bulgaristan'ın Avrupa'daki en zengin yarasa çeşitliliğine sahip ülkelerden biri olduğunu hatırlattı. Ülkede 34 tür bulunuyor ve bunların tamamı ulusal ve Avrupa mevzuatıyla korunuyor. Ona göre yarasaların kentlerde bulunması insanları endişelendirmemeli, aksine bu gece memelilerinin böceklerin doğal kontrolünde vazgeçilmez bir rol oynadığı iyi işleyen bir kent ekosisteminin işareti olarak görülmeli.
