Bulgaristan ucuz elektrik sağlayabileceğini güneş enerjisiyle gösterdi; ama kışın bu işi yapacak rüzgar santralleri hâlâ yok. Üstelik ülkede ilk yeni rüzgar santrali en erken 2028'de kurulabilecek.
Bulgaristan, yenilenebilir enerjinin elektrik fiyatlarını aşağı çekebildiğini artık somut biçimde ortaya koydu. Güneş panelleri piyasayı o denli dönüştürdü ki gündüz saatlerinde elektrik fiyatı çoğu zaman sıfıra yaklaşıyor. Bu yılın baharından itibaren yaklaşık 4.000 megavatlık batarya depolama sistemi devreye girdi; ucuz elektriğin etkisi artık akşam saatlerine de yansıyor. Son haftalarda bataryalar, saat 19.00-22.00 arasında sistemin temel kaynağına dönüştü — üstelik komşu ülkelere kıyasla daha düşük fiyatla. Ne var ki bu tablonun kritik bir parçası eksik: Kışın ucuz elektriğin anahtarı olan rüzgar enerjisi.
Rüzgar ve Güneş: Ucuz Elektriğin Doğal Ortakları
Kışın güneş enerjisi üretimi düşerken tüketim artıyor. Bu dönemde bölgedeki elektrik fiyatını çoğunlukla komşu ülkelerdeki gaz santralleri belirliyor. Rüzgar enerjisi bu tabloyu kökten değiştirebilir.
Güneş santralleri en çok gündüz ve sıcak aylarda üretim yaparken rüzgar türbinleri gece saatlerinde ve soğuk aylarda tam güçle çalışıyor. Yani sistemin en çok ucuz elektriğe ihtiyaç duyduğu tam da o anlarda rüzgar devreye giriyor.
Tüm bölgenin gaz santrallerine olan bağımlılığı, Yunanistan'daki tabloya bakınca çok daha net görünüyor. Yunan rüzgar türbinleri güçlü çalıştığında borsa fiyatları hızla düşüyor ve bu etki Bulgaristan'a kadar yansıyor. Rüzgar yavaşladığında ise fiyatı yeniden pahalı gaz santralleri belirliyor.
Bulgaristan kendi rüzgar santrallerini kurarsa bu bağımlılığı azaltabilir. Güneşin üretmediği saatlerde ucuz elektrik sağlanacak ve Bulgar tüketicilerin komşu ülkelerin pahalı gazını ödemek zorunda kaldığı durumlar azalacak.
Bulgaristan, Güneydoğu Avrupa'nın en iyi rüzgar kaynaklarından birine sahip. Buna karşın 12 yılı aşkın süredir AB'de yeni rüzgar santrali bağlamayan tek ülke konumunda. İlk rüzgar türbini 20 yılı aşkın önce kurulmuş olsa da ülkenin toplam kapasitesi bugün 715 megavat — 2013'teki düzeyin aynısı.
Bu gecikmenin boyutu, benzer büyüklükteki Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında çok daha çarpıcı biçimde ortaya çıkıyor. Romanya'nın yaklaşık 3.600 megavat rüzgar kapasitesi var — Bulgaristan'ın beş katı. Yunanistan ise yaklaşık 7.000 megavat ile neredeyse on kat önde. Bulgaristan'dan çok daha küçük olan Danimarka 4.800 megavat, Hollanda ise 7.000 megavatın üzerinde kara rüzgar kapasitesine sahip. Almanya, Bulgaristan'dan yalnızca üç kat büyük olmasına rağmen çok daha fazla kapasiteye ulaşmış durumda.
