Rusya'nın Ukrayna'daki savaşının başlangıcından bu yana yaklaşık 5 yıl geçti. Devlet Başkanı Vladimir Putin yönetimi Donbas'ı Ukrayna'nın bir parçası olarak tanıdı, ancak bu durum sadece Olimpiyat Oyunları söz konusu olduğunda geçerli.
Bu ayın başlarında Uluslararası Olimpiyat Komitesi, askıya alınan Rus Olimpiyat Komitesi'ni yeniden kabul ederek ülkenin Olimpiyatlara dönüşünün önünü açtı.
Rus Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova o dönemde yaptığı paylaşımda, "Tebrikler! Sağduyu galip geldi" ifadelerini kullandı.
Ukrayna Ulusal Olimpiyat Komitesi, bu karara itiraz ederek Lozan'daki Spor Tahkim Mahkemesi'ne başvurdu. Çarşamba günü yapılan başvuruda, kararın "Olimpiyat Tüzüğü'nün hükümlerine aykırı olduğu" gerekçesiyle mahkemenin kararı iptal etmesi umulduğu belirtildi.
Rusya bu büyük diplomatik zaferi kutlarken, Uluslararası Olimpiyat Komitesi aldığı kararla tepki çekti. Öte yandan Moskova'nın olimpiyat komitesini yeniden kazandırmak için sessizce kabul ettiği şartlar çok daha az dikkat çekti. Politico'nun haberine göre Rusya, Donbas bölgesinin "egemen bir toprak" olduğu iddiasından vazgeçmek zorunda kaldı.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin bu kararının arkasında, Moskova'nın Rus Olimpiyat Komitesi'nin üyeleri arasında Ukrayna Olimpiyat Komitesi'nin yetki alanındaki bölgelerde bulunan bölgesel spor kuruluşlarına artık yer vermeyeceğine dair verdiği garanti yatıyor. Bu bölgeler Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson illerini kapsıyor.
Söz konusu 4 bölge, ekonomi, sanayi ve tarihi önemleri nedeniyle Putin için büyük bir anlam taşıyor. Rusya'nın 2022 yılında uluslararası hukuku ihlal ederek bu bölgeleri ilhak etmesinin ardından, savaşın başından bu yana çatışmanın sona erdirilmesindeki en büyük engel bu topraklar oldu.
Şimdi dünya sahnesinde verilen bu taviz, ülke içinde siyasi bir skandala dönüşmüş durumda. Kremlin'in toprak iddialarına ihanet edildiğini düşünen etkili savaş yanlısı yorumculardan sert eleştiriler gelmeye başladı.
Savaşı destekleyen gazeteci Dmitry Steshin, "Rus Olimpiyat Komitesi, sadece Olimpiyat standartlarına ulaşmak için ülkenin topraklarının bir kısmından vazgeçti" yorumunu yaptı. Bazıları ise bu kararı "ulusal düzeyde bir sabotaj" olarak nitelendirdi.
Ancak bu durum, Kremlin'in uluslararası spor sahnesindeki hırsları ile etkili askeri blog yazarları arasındaki ilk çatışma değil.
Rusya'nın sporcularını 2024 yılında tarafsız statüde Olimpiyatlara gönderme girişimi de eleştirilere yol açmıştı. O dönemde yorumcular, yetkilileri ulusal çıkarlara ihanet etmekle suçlamıştı. Rusya'nın kendi bayrağı altında yarışmasına yönelik yasak ise 2023 yılında Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından getirilmişti.
Moskova onlarca yıldır spora devlet prestiji ve yumuşak güç aracı olarak yaklaşıyor. Bu nedenle Rusya'nın uluslararası müsabakalara tam anlamıyla dönüşü, temel bir siyasi öncelik haline gelmiş durumda. Bu durumu, 2014 yılında Kırım'ın Rus güçleri tarafından ilhak edilmesinin ardından yarımadayı terk eden Ukrayna eski Grekoromen Güreş Şampiyonu Fevzi Mamutov değerlendirdi.
Mamutov, Politico'ya verdiği demeçte, "Sovyetler Birliği'nin spor başarılarından bu yana madalyalar, bayrak ve marş Rus devlet propagandasının ana unsurları haline geldi" dedi.
Ancak Rusya'nın Olimpiyat Oyunlarına katılabilmesi için uluslararası kuruluşlarla uzlaşmaya varması gerekiyor. Öte yandan devlet propagandası giderek daha aşırı milliyetçi etkileyiciler üretiyor. Bu isimler artık Putin rejiminin vatansever yapısının bir parçası haline gelmiş durumda ve ulusal çıkarlardan bu tür tavizler verilmesine izin vermeyeceklerini söylüyorlar.
Savaş yanlısı Telegram kanalı InfoWar'da yer alan bir paylaşımda, "İşte devlet düzeyinde sabotaj ve yıkıcılık böyle görünür, özellikle de mevcut koşullar göz önüne alındığında: başkanın açıklaması, iki gündür yanan Kiev, Omsk üzerinde uçan düşman dronları. Bu, düşmanla işbirliğidir ve devlete aykırıdır. Burası artık Rus Olimpiyat Komitesi değil, Hainler Komitesi" ifadeleri kullanıldı.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi ile müzakereleri yürüten Rus Spor Bakanı Mihail Degtyarev, hedef tahtasına oturdu. Birçok kişi onu diplomatik bir başarısızlıkla suçluyor.
Bazı Telegram kanallarında "Kırım kimindir Degtyarev" gibi sorular sorulurken, diğerleri Rus Olimpiyat Komitesi'nin yeniden kabul edilmesini kutlayanları alaya aldı.
Bakan, geçen hafta ortaya çıkan memnuniyetsizlik dalgasına kayıtsız kalmadı ve Rus Olimpiyat Komitesi'nin 2024 yılında tüm bölgesel olimpiyat konseylerini zaten feshettiğini, dolayısıyla ortada gerçek bir değişiklik olmadığını savundu. Ancak olumsuz tepkiler bunun tam tersine işaret ediyor ve işgal altındaki toprakların Rus savaş zamanı anlatısındaki sembolik önemini yansıtıyor.
Putin, 2022 yılında bir basın toplantısında, "Dört bölgede yaşayan insanlar sonsuza kadar bizim vatandaşımız oluyor. Ve Rusya onları asla yarı yolda bırakmayacak" demiş ve Rusya'nın Ukrayna'dan bu toprakları ilhak ettiğini duyurmuştu.
Ancak bazıları, Vladimir Putin'in bu "Olimpiyat uzlaşısıyla" aslında bir ihanet gerçekleştirdiği görüşünde.
