--- title: "Rusya Avrupa Birliği'nin dağılmasını tetikleyebilir mi" url: "https://bulgarda.com/haber/rusya-avrupa-birligi-nin-dagilmasini-tetikleyebilir-mi" markdown_url: "https://bulgarda.com/haber/rusya-avrupa-birligi-nin-dagilmasini-tetikleyebilir-mi.md" site: "bulgarda.com" language: "tr" published: "2026-09-17 18:23:00" updated: "2026-09-17 23:55:17" category: "Politika" tags: ["Bulgaristan","Hibrit Savaş","NATO Güvenliği","Rusya Avrupa"] source: "24 Chasa" --- # Rusya Avrupa Birliği'nin dağılmasını tetikleyebilir mi > **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://bulgarda.com/haber/rusya-avrupa-birligi-nin-dagilmasini-tetikleyebilir-mi > Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır. **Özet:** Washington Post yazarı David Ignatius, ABD liderliğinin zayıflamasının Rusya'nın hibrit savaşını NATO'ya taşıdığını savunuyor. Son altı ayda dron ihlalleri, sabotaj ve siber saldırılarla Avrupa'da tırmanan Rus faaliyetleri Bulgaristan dahil birçok ülkede güvenlik endişesi yaratıyor. Analistler caydırıcılık için gri bölge araçlarının hedef alınması ve askeri üretimin artırılması gerektiğini vurguluyor. - **Yayın tarihi:** 2026-09-17 18:23 - **Kategori:** [Politika](https://bulgarda.com/kategori/politika) - **Etiketler:** Bulgaristan, Hibrit Savaş, NATO Güvenliği, Rusya Avrupa - **Yazan:** Bulgarda.com - **Kaynak:** [24 Chasa](https://www.24chasa.bg/mneniya/article/23569834) ![Rusya Avrupa Birliği'nin dağılmasını tetikleyebilir mi](https://bulgarda.com/assets/uploads/2026/09/e647607ba5d37d3ca1d23d140455b790.jpg) Rusya, doğrudan muharebe yapmadan Avrupa'ya karşı savaşıyor, peki bu hibrit savaşı kazanabilir mi? Washington Post gazetesinde yayımlanan bir yazıda David Ignatius, ABD liderliğinin Avrupa'daki geri çekilmesinin Ukrayna'daki Rus savaşının genişlemesinin yolunu açtığını ve bunun NATO ülkeleriyle doğrudan karşı karşıya gelmeye dönüşebileceğini savunuyor. Washington'un liderlik rolünü yeniden üstlenmesi gerektiğini, aksi halde daha büyük bir felaketin önlenemeyeceğini düşünüyor. Yazar, Kongre üyelerinin ve savunma, diplomasi ve istihbarat alanlarında eski sorumlu kişilerin bir haftadan fazla önce katıldığı hipotetik bir gelecek savaşının simülasyonuna atıfta bulunuyor. Senaryoya göre Ukrayna'daki savaş 2028 yılına kadar aynı şekilde sürecek, ardından Rusya Moldova'yı saldırarak Avrupa'nın parçalanmasını hızlandırmayı amaçlayacak. Senaryoda bir Rus insansız hava aracı NATO üyesi Romanya'da bir yakıt deposuna düşüyor ve sivil kayıplar oluşuyor. Acı gerçek, Rus savaşının Ukrayna'ya karşı yürütülen savaşın "NATO ülkelerine doğru tırmandığı ve yayıldığı" ve Rusya'nın Avrupa'ya karşı yürüttüğü hibrit savaşın "gri bölge"den doğrudan çatışmalara geçtiği, ABD'den gelen caydırıcı bir etki görülmediği. TD International şirketinin özel analizine göre, son altı ayda Avrupa'daki Rus hibrit faaliyeti "daha iddialı ve tehlikeli" hale geldi. Mart ayından bu yana 63 olay kaydedildi; bunların 43'ü insansız hava aracı veya hava sahası ihlali, 6'sı Estonya, Bulgaristan ve İtalya'daki silah fabrikalarında sabotaj veya sabotaj girişimi, 6'sı siber saldırı veya elektronik harp ile ilgili olay, 5'i denizde düşmanca olay. Bu bağlamda son dönemde Avrupa raporları, Ukrayna savaşını meşrulaştırmayı ve AB desteğini zayıflatmayı amaçlayan çok dilli dezenformasyon medya ve bilgi faaliyetlerini ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in Bulgaristan'ın başkenti Sofya'daki havaalanına iniş yapmaya hazırlanırken uçağının sinyalinin kesilmesine kadar varan siber saldırıları takip etti. Ayrıca Berlin-Brandenburg, Brüksel ve Leipzig havaalanlarında yakın zamanda yaşanan hava trafik yönetim altyapısına yönelik Rus siber saldırıları şüphesi de bulunuyor. Bu hibrit savaşın en tehlikeli bölümü, Rus insansız uçaklarının Avrupa hava sahasına sızmalarının tırmanması. 19 Rus insansız hava aracı Polonya hava sahasına girdi ve bu durum dört Polonya havaalanının hava sahasının kapatılmasına yol açtı. Romanya, komşu Ukrayna'ya yönelik Rus saldırısı sırasında bir insansız hava aracının hava sahasına girdiğini açıkladı. NATO ise Baltık Denizi üzerinde Estonya hava sahasına giren ve orada 12 dakika faaliyet gösteren üç Rus MiG-31 savaş uçağının önlendiğini duyurdu. 22-28 Eylül arasında Danimarka ve Norveç'teki sivil havaalanları ve askeri tesislerin üzerinde uçaklar görüldü. Ekim ve Kasım aylarında bazı Avrupa hava sahalarında tanımlanamayan insansız hava araçları takibi sürüyor. Almanya'nın Leipzig-Halle havaalanında patlayıcı cihaz iddiasıyla Rusya'ya yönelik suçlamalarla birlikte Rusya ve Avrupa ülkeleri arasındaki gerilim tırmandı. Avrupa Birliği Berlin'e dayanışmasını açıklarken, Danimarka güvenlik ve istihbarat servisi Ukrayna'ya askeri ve ekonomik açıdan önde gelen destek veren ülkelerden biri olan Danimarka'da savunma sanayi şirketlerine yönelik sabotaj eylemleri gerçekleştirmek üzere Rusya tarafından hazırlanan somut planlar konusunda uyardı. İstihbarat servisinde casuslukla mücadele departmanı başkanı Emil Grisholm, Danimarka gazetesi Berlingske'ye verdiği röportajda "Ajansın şimdiye kadar gerçekleştirilen saldırılarla ilgili bilgisi yok, ancak savunma sanayiiyle bağlantılı şirketlerde yangın çıkarılması da dahil olmak üzere sabotaj eylemleri gerçekleştirmek için somut hazırlıklar tespit etti" dedi. Bunu Bloomberg haber ajansı aktardı. Grisholm, Rusya'nın yerel halkı sıklıkla kimin arkasında olduğunu bilmeden işe aldığını, fabrikaları görüntüleme gibi görevler için onları kullanmaya çalıştığını belirtiyor. Son olaylar, son yıllarda Rus istihbarat servislerinin Avrupa'daki hedeflere karşı yürüttüğü "hibrit savaş" hakkındaki suçlamalar ve Batılı istihbarat raporlarının bir parçası. Bu olaylar Rusya'nın Sovyet istihbarat servisi KGB'nin Soğuk Savaş döneminde Batı'ya karşı mücadele stratejisinin bir parçası olarak yürüttüğü "aktif önlemler" olarak adlandırılan geleneksel olmayan araçlarla "aktif önlemler" geliştirdiği endişesini doğuruyor. Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Ajansı'nın Mart 2025'e ilişkin Rus faaliyetlerine dair raporuna göre Rusya, Rus askeri istihbaratı tarafından yönetilen Avrupa ve ABD hedeflerine karşı artan ve acımasız saldırılar yürütüyor. Rapora göre Rus saldırılarının sayısı 2023'ten 2024'e üç katına çıktı. Raporda sabotaj operasyonlarının yüzde 27'sinin ulaşım sektöründe, yüzde 27'sinin devlet kurumlarında, yüzde 21'inin hayati altyapıda ve yüzde 21'inin sanayide gerçekleştiği belirtiliyor. Bu hedeflerin çoğu Batı'nın Ukrayna'ya yardımıyla bağlantılı, örneğin Ukrayna'ya silah ve diğer malzemeler üreten veya tedarik eden şirketler. 2015'ten bu yana Batılı istihbarat servisleri Rus muadillerini Norveç, Finlandiya ve Baltık ülkeleriyle sınırda göç krizleri provoke etmekle, göçmen ve mültecilerin işlediği iddia edilen suçlar ve tecavüz vakaları hakkında yanlış haberler yayarak bölünmeyi körüklemekle suçluyor; bu durum ulusal devletlerin yeniden kurulmasını ve Avrupa Birliği'nin mevcut haliyle sona ermesini talep eden popülist sağ akımların yükselişine katkıda bulunuyor. Siber alanda oyunlar ve Telegram gibi sosyal ağlar aracılığıyla ajanların işe alınması ve casusluk operasyonları da arttı. Al-Arabiya televizyon kanalında Rus uzmanı Samer Elias diyor ki: "Putin döneminde resmi Rus stratejik belgelerinde 'aktif önlemler' teriminin kullanıldığına tanık olmadık." Rusya'nın 2000 tarihli askeri doktrininde "destek önlemleri" ve "etki için özel araçlar" gibi terimlerin ortaya çıktığını, daha sonra "askeri olmayan araçlar", "dolaylı eylem", "bilgi faaliyeti", "bilgi-psikolojik eylemler" ve "bilgi-teknolojik eylemler" gibi terimlerin öne çıktığını belirtiyor. 2014 sonlarında yayımlanan askeri doktrin versiyonunda "bilgi teknolojileri" terimi tanıtıldı. Terminolojinin ötesinde, Rusya'nın yurtdışındaki faaliyetlerinin karakteri, Sovyet istihbarat servislerinin önceki yaklaşımının devam ettiğini doğruluyor; Rus "aktif önlemleri", ekonomik, istihbarat, sosyal, diplomatik ve elektronik araçları Kremlin'in stratejileri ve politikaları hizmetinde birleştirecek şekilde Sovyet öncüllerine kıyasla geliştirildi. Rusya, bazıları resmi kılıf altında, bazıları Rus istihbarat servisleri aracılığıyla farklı araçlar kullanıyor. En önemli projelerden biri, Rus pozisyonuna güvenilirlik kazandıran elektronik portallar oluşturarak bilgi alanında etki yaratmak, etkili medya ile iletişim kurmak ve dezenformasyon yayarak bilgi kaosu yaratmak. Rusya ayrıca hedef ülkelerdeki durumu ve casuslukla mücadele kapasitelerini değerlendirmek, bu kapasiteleri felç etmek ve savunmadan sorumlu kurum ve yapılara sızmak için istihbarat faaliyetleri yürütüyor. Ağustos 2025'ten bu yana Avrupa'da Rusya'nın müdahalesinden şüphelenilen hava ihlallerinin sayısında keskin bir artış gözlendi; askeri üsler, havaalanları ve hayati enerji tesisleri yakınında görünen insansız hava aracı filolarıyla başlayan bir süreç. Siber saldırılar, dezenformasyon, sabotaj, gizli operasyonlar ve diğer aktif önlemlerin birleşimi, Moskova'ya Batı'nın istikrarını ve birliğini baltalamak için ucuz, inkar edilebilir ve büyük etki yaratan bir yol sağlıyor. Bu taktikler Rusya'nın zayıf noktalardan yararlanmasına izin verirken doğrudan askeri bir NATO çatışmasından kaçınmasını sağlıyor. Bu operasyonlar, pahalı geleneksel savaştan daha düşük eşikte kaldıkları için önemli ve cazip bir seçenek olarak görülüyor. Devletler genellikle geleneksel savaş eşiğinin altında kalan eylemlere savaş ilanıyla karşılık vermez. NATO Antlaşması'nın 5. maddesi bir NATO üyesine yönelik silahlı saldırının tüm üyelere saldırı sayılacağını belirtse de, NATO üyesi hükümetler genellikle aktif önlemleri kolektif savunmayı gerektiren silahlı saldırı olarak görmüyor. Rusya'nın Avrupa'daki eylemlerinin karakteri nispeten ucuz ve geleneksel savaştan farklı olarak genellikle büyük mali kaynak gerektirmiyor. Bu eylemlerin bazıları, örneğin siber saldırılar ve elektronik harp, hedef ülke topraklarından, üçüncü bir ülkeden veya sanal ağlar üzerinden gerçekleştirilebildiği için kaynağının tespit edilmesi zorlaşıyor. Washington Post'un aktardığına göre Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna'daki silah fabrikalarına ve şehirlerine yönelik bombardımanını artırdı, aynı zamanda Bulgaristan'daki EMKO fabrikasında tekrarlanan patlamalar da dahil olmak üzere çeşitli Avrupa ülkelerindeki askeri fabrikalarda sabotaj operasyonları da düzenledi. Moskova, yakın zamanda Moskova'yı ziyaret eden CIA Direktörü John Ratcliffe tarafından iletilen ABD'den gelen uyarı mesajlarını reddetti. Aşırı agresif politika Ignatius, Rusya'nın saldırgan politikasını sona erdirecek çözümün "ABD'nin süper güç ve Transatlantik ittifakının lideri olarak yeniden hareket etmesi" olduğunu düşünüyor. Amerikan yönetiminin Avrupa müttefikleriyle birlikte Rus saldırılarının NATO ülkelerine devam etmesi halinde "ciddi sonuçlar" doğuracağı yönünde ortak bir uyarı yayınlaması gerektiğini vurguluyor ve ayrıca ABD ile Avrupa'nın, Ukrayna şehirlerine yönelik saldırılar devam ederse Ukrayna'nın Rusya topraklarında orantılı saldırılar düzenlemesine perde arkasından destek vermesi gerektiğini belirtiyor. Bu bağlamda ve Amerikan rolünün teşvik edilmesi çerçevesinde analist, Avrupa'daki Amerikan güçlerinin konuşlandırılmasının gözden geçirilmesinin durdurulmasını talep ediyor. "Şimdi birliklerin çekilmesini tartışma zamanı değil" diyor ve artan Amerikan askeri üretiminin bir kısmının Avrupa ve Ukrayna'ya sağlanması gerektiğini, savaşın tüm kıtayı içine almadan önce ateşkes ve savaşın sona erdirilmesine hazırlık olarak savunuyor. Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin'i caydırmak ve Avrupa güvenliğini parçalanmaktan korumak için stratejik çevrelerin ve Batılı medyanın gerekli gördüğü dört temel yaklaşım öne çıkıyor. Birinci aşama: "gri bölge" araçlarının parçalanması Savaşın siyasi ve sosyal boyutu, şu anda en önemli savaş alanı olarak görülüyor; Avrupalılar buna "hibrit savaş" veya "gri savaş" diyor. Moskova, geleneksel çatışma hatlarının ötesine geçen görünmez bir savaş yürütüyor. Bu bağlamda İngiliz sitesi iPaper'da analiz yapan yazar Molly Blackall, Rusya'nın tam savaş eşiğinin hemen altında kalan operasyonları güçlendirdiğine dikkat çekiyor. Bu operasyonlar gelişmiş siber saldırılar, gizemli sabotaj eylemleri, hayati altyapı hedeflerine saldırılar ve sistematik bilgi manipülasyonunu içeriyor. Gazete, Londra Üniversitesi Koleji'nde uluslararası güvenlik profesörü Melanie Garson'u aktarıyor; bu tür saldırılar "NATO'ya zarar verebildiği halde askeri bir karşılık doğurmadığı için etkili" diyor. Garson, denizaltı kablolarına saldırı veya dezenformasyon kampanyasının tek başına geleneksel askeri eylem gibi görünmeyebileceğini, ancak birikimlerinin rakibi yıprattığını ve kapasitelerini dağıttığını ekliyor. Buna karşı koymak için Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü araştırmacısı Ed Arnold, iPaper'a verdiği röportajda diplomatik kınamaların ötesine geçilmesini ve büyükelçilerin geri çağrılmasını öneriyor. Rus "gölge filosu"na saldırı gibi "gri bölge"ye giren misilleme önlemlerinin uygulanmasını ve Ukrayna'nın silahlanmasını finanse etmek için dondurulmuş Rus varlıklarının kullanılmasını savunuyor; bu adımların karşı taraftan tırmanma riski taşıdığını kabul ediyor. İkinci: "kitle"ye yeniden yönelim ve yoğun askeri üretim Rus tehdidi artık Batı'nın siyasi iradesini parçalama girişimleriyle sınırlı değil ve Ukrayna arenası Moskova'nın Batı teknolojisine karşı koymayı ve onu geçmeyi öğrendiği canlı bir "savaş laboratuvarı" haline geldi. --- **Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://bulgarda.com/haber/rusya-avrupa-birligi-nin-dagilmasini-tetikleyebilir-mi Alıntı yaparken kaynak olarak bulgarda.com ve bu bağlantıyı gösterin.