İHA'ların Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine ait olmadığı açıklandı.
Romanya ordusuna bağlı dalgıçlar, Karadeniz'deki büyük açık deniz doğalgaz çıkarma projesi "Neptun Deep" yakınındaki Romanya münhasır ekonomik bölgesinde su yüzeyinde sürüklenen iki "Gerbera" tipi insansız hava aracını (İHA) imha etti. Bu açıklamayı, Reuters'ın aktardığı üzere Romanya Savunma Bakanı Radu Miruța yaptı.
Ajans, Romanya'nın Ukrayna ile 614 kilometrelik kara sınırını paylaştığına dikkat çekerek, son dört yılda Rus İHA'larının hava sahasını defalarca ihlal ettiğini ve Karadeniz'deki kilit ticaret ile enerji rotalarına yakın yerlerde deniz mayınlarının yüzdüğünü hatırlattı.
Geçen ay Romanya Hava Kuvvetlerine ait F-16 savaş uçları, üç gün üst üste hava sahalarını ihlal eden üç Rus İHA'sını düşürmüştü.
Miruța, bugün imha edilen İHA'ların "Neptun Deep" açık deniz doğalgaz projesi yakınlarında çalışan sivil amaçlı bir gemi tarafından fark edildiğini belirtti.
Bakan, İHA'ların tam tipini netleştirmezken, Ukrayna'nın bu araçların kendi silahlı kuvvetlerine ait olmadığını doğruladığını sözlerine ekledi.
BTA'nın aktardığı üzere Miruța, "Deniz yolu güvenliği ve platform etrafında yürütülen çalışmaların selameti açısından, bu İHA'ların kontrollü bir patlama ile imha edilmesine karar verildi" dedi.
Miruța, "Savunma Bakanlığı, İHA'ların kendilerine ait olmadığını teyit eden Ukraynalı ortaklarımızla iletişime geçti" şeklinde konuştu.
Karadeniz'e kıyısı bulunan NATO üyeleri Romanya, Bulgaristan ve Türkiye, kilit deniz yolları yakınında su yüzeyinde sürüklenen 150'den fazla deniz mayınını imha etti.
Üç ülke, geçen ay Karadeniz'de serbestçe dolaşan mayınları temizleyen ortak muharebe grubunu, kritik altyapıyı koruma görevlerini de içerecek şekilde genişletme kararı aldı. Üç ülkenin de Karadeniz'de doğalgaz arama veya çıkarma projeleri bulunuyor.
Romanya'nın "Neptun Deep" projesi, OMV Petrom ve Romanya devlet doğalgaz şirketi Romgaz arasındaki ortak girişim. Reuters'ın belirttiğine göre, projenin gelecek yıl faaliyete geçmesiyle Romanya'nın Avrupa Birliği'ndeki en büyük doğalgaz üreticisi olması bekleniyor.
Cumartesi günü ise Kardam yakınlarında, Trans-Balkan doğalgaz boru hattının sadece metreler uzağında bir İHA patladı. Bu, Bulgaristan topraklarında bir yabancı İHA'nın kendi kendine patladığı ilk vaka olarak kayıtlara geçti.
Cumartesi öğle saatlerinde Cumhurbaşkanı Rumen Radev, Bakanlar Kurulu'na bağlı Güvenlik Konseyi'ni acilen topladı.
Radev, İHA'nın Romanya sınırından Bulgaristan hava sahasına girdiğini, Trans-Balkan doğalgaz boru hattının kompresör istasyonumuzdan 1000 metre uzakta olduğunu ve Bulgaristan topraklarına 100 metre içeride patladığını açıkladı. Olayın, eski Kardam sınır kapısından 200 metre içeride gerçekleştiği belirtildi.
Savunma Bakanlığı'nın ilk incelemelerinin ardından, Kardam yakınlarında düşen cihazın Ukrayna ordusu tarafından yaygın olarak kullanılan bir "Maya" tipi yem İHA olduğu açıklandı. Bakan Stoyanov, bulunan İHA parçalarının incelendiğini ve cihazın uçuş rotasına dair bilgi çıkarılmaya çalışıldığını açıkladı. Üçüncü günün sonunda Bakanlık, düşen cihaza ait görüntüleri de kamuoyuyla paylaştı.
Stoyanov, kontrol kartı elemanlarının büyük bir kısmının hasar gördüğünü, GPS modülünün bulunduğunu ancak uçuş koordinatlarının bu modülden tespit edilemediğini aktardı. İHA'nın ahşap bir yapıya sahip olduğunu ve tek metal parçasının motoru olduğunu belirten Bakan, Kiev'den cihazın kendi topraklarından havalanıp havalanmadığına dair yanıt beklediklerini sözlerine ekledi.
Uçuş menzili 600 kilometreye kadar çıkan İHA'nın yakıtı benzin. Stoyanov, "Ukrayna güçleri farklı tipler kullanıyor; bazılarında patlayıcı madde var, bazılarında yok, bazılarında ise kendi kendini imha mekanizması bulunuyor" dedi. İHA'nın seri numarasının korunduğunu ve bu bilginin Ukrayna tarafına iletildiğini belirten Bakan, bulunan enkazdan bile cihazın Ukrayna'da üretildiğinin teyit edilebildiğini, kablo sistemlerinin ise Odessa fabrikasında üretildiğini açıkladı.
Pazar günü Cumhurbaşkanı Yardımcısı İliyana Yotova, istihbarat servislerinden İHA'nın tam olarak ne olduğu ve rolüne dair raporlar beklediğini belirtti. Yotova, Rusya'nın dahil olmadığı, Bulgaristan'ın öncülük edeceği Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerin acil bir toplantı yapmasını önerdi. Toplantıda bölgedeki güvenliği artırma yollarının aranmasını ve Ukrayna'da barışın diplomatik yollarla tesis edilmesi gerektiğini savundu.
İHA olayının ardından Dışişleri Bakanı Velislava Petrova, dün Ukrayna'nın Sofya Büyükelçisi Olesia İlaşçuk'u bakanlığa çağırarak bir görüşme gerçekleştirdi.
Bulgaristan, Ukrayna'dan olayın tüm koşullarının tam olarak aydınlatılmasına katkı sağlayacak mevcut tüm bilgilerin paylaşılmasını talep etti. Bakan Petrova, ülkesi için benzer olayların gelecekte yaşanmaması adına önlem alınmasının hayati önem taşıdığını vurguladı. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "İki ülkenin yetkili kurumları arasında doğrudan ve etkili iletişim kanallarına duyulan ihtiyaç vurgulandı" denildi.
Büyükelçi İlaşçuk ise yaşanan olaydan duyduğu derin endişeyi dile getirerek, Ukrayna'nın insansız hava araçlarını kasıtlı olarak Bulgaristan'a yöneltmediğini vurguladı. İlaşçuk, olayın aydınlatılması için tam işbirliği yapacaklarını belirtti.
