Pasif banka tasarrufları, Bulgaristan’daki hanelere bu kaynaklar yatırım yapılırsa yılda 4,4 milyar euro potansiyel getiri kaybettiriyor. Bu durum, fintech şirketi Revolut tarafından hazırlanan “Avrupa’da Zenginlik Sızıntısı Endeksi” analizinden anlaşılıyor. Verilere göre Bulgarlar 56,4 milyar euroyu pasif banka tasarruflarında tutuyor. Bu paraların çeşitlendirilmiş sermaye piyasalarına yatırılması ekonomiye yılda 4,4 milyar euro büyüme sermayesi enjekte edebilirdi. Bu potansiyel olarak her hane için 10 bin euro tasarruf başına 786 euro yaratırdı.
Kayıp faydalar ve enflasyonun etkisi. Analiz Revolut, ülkemizde enflasyonun 10 bin euro tasarrufa sahip bir Bulgar hanesinin satın alma gücünü yılda 350 euro azalttığını vurguluyor.
Bulgaristan’da Avrupa Birliği’nde en büyük enflasyon farkı gözleniyor. Mevduatlara ilişkin ortalama yıllık faiz oranları %1,20 ile ortalama %3,50 enflasyonla karşı karşıya. Şirketin belirttiğine göre bu durum, mevduat hesapları kilitli olsa bile yılda 230 euro reel kayba yol açıyor.
Tüketici eğilimleri ve tasarruf sahiplerinin önündeki engeller. 1001 Bulgar katılımcıyla yapılan tüketici araştırması ilginç eğilimler ortaya koyuyor. Bulgar vatandaşlarının yaklaşık %23’ünün geleneksel anlamda hiç tasarrufu olmamasına rağmen, birikim yapabilenleri de birkaç temel engel frenliyor.
Anket katılımcılarının üçte biri %30 enflasyon karşısında düzeltilmiş getirisini yanlış değerlendiriyor ya da abartıyor. Katılımcıların %18’i enflasyonun etkisinden habersiz ya da bunu bilmiyor. Küçük bir kesim %5,5 tasarruf temposunun enflasyonu aştığını yanlış düşünüyor, %6,5 ise ikisinin tamamen eşit olduğuna inanıyor.
Tasarruf sahiplerinin yaklaşık üçte dördü %73 daha iyi getiri arayışıyla hiç banka değiştirmemiş. Bunun başlıca nedenleri şunlar: tek bir güvenilir bankaya tercih %28, faiz oranı farkının çok küçük görülmesi %23, daha iyi koşulların nerede aranacağı konusunda bilgi eksikliği %15.
Bulgarları yatırım yapmaya ne teşvik eder? Bulgar katılımcıların yarısından fazlası %51 birden fazla finansal uygulama kullanıyor. Katılımcıların %51’i için bu parçalanma aslında yatırımı engelliyor. Bunun nedeni, katılımcıların %33’ünün yatırım için ne kadar kaynağı olduğunun net bir görünümüne sahip olmaması, %22’sinin ise farklı platformlar arasında para transferini çok zahmetli bulması.
Risk algısı %27 ve bilgi eksikliği %26 yatırımın önündeki temel engeller olarak öne çıkıyor. Buna karşın araştırma, tutumları değiştirebilecek kilit teşvikleri de ortaya koyuyor. Katılımcı Bulgarların %51’i küçük tutarlarla başlanabilen mikro yatırım imkanı sunulursa yatırım yapmaya başlayacağını söylüyor. Katılımcıların %35’i risk konusunda şeffaf bilgi istiyor, %21’i ise uygulamanın içinde eğitim materyallerinin bulunmasını değerli buluyor.
