Polonya, Ukrayna'nın II. Dünya Savaşı sırasında etnik Polonyalılara yönelik katliamlar konusunda "geçmişiyle yüzleşmesini" bekliyor. Polonya Dışişleri Bakan Yardımcısı Vladislav Teofil Bartoszewski, bu açıklamayı yaparken ülkesinin Jedwabne pogromundaki sorumluluğunu kabul ettiğine de dikkat çekti.
Bartoszewski, Dışişleri Bakanlığı'nın X hesabından yayınladığı video mesajında, "Eski doğu sınır bölgelerindeki soykırım kurbanları, bu korkunç suçların görmezden gelinmesi veya küçümsenmesi değil, saygıyla anılmayı bekliyor" ifadelerini kullandı.
Bu açıklamalar, Polonya'nın Volhynia Katliamı'nın 83. yıldönümünü andığı sırada geldi. 1940'larda Volhynia ve Doğu Galiçya'da, o dönem işgal altındaki Polonya topraklarında Ukrayna İsyan Ordusu (UPA) ve Ukraynalı Milliyetçiler Örgütü (OUN) militanları on binlerce etnik Polonyalıyı öldürdü. Katliam, 11 Temmuz 1943'te yaklaşık 100 Polonya köyünün hedef alındığı "Kanlı Pazar" ile zirveye ulaştı.
Volhynia Katliamı, on yıllardır Polonya ile Ukrayna arasında tartışmalı bir konu olmaya devam ediyor. Polonya resmi olarak katliamı soykırım olarak tanırken ve UPA ile OUN'u suç örgütü olarak görürken, Ukrayna bu terminolojiye karşı çıkıyor ve bu askeri yapılanmaları Sovyet karşıtı direnişin ve bağımsızlık mücadelesinin sembolü olarak değerlendiriyor.
Bartoszewski, Ukrayna'nın aksine Polonya'nın Jedwabne pogromundaki rolünü kabul ettiğini vurguladı. 10 Temmuz 1941'de işgal altındaki Polonya kasabasında birkaç yüz Polonyalı Yahudi'nin öldürüldüğü bu olayda Polonyalı tarihçilere göre en az 340 kişi hayatını kaybetti. Diplomat, "Bu suçun boyutu hiçbir şekilde Volhynia Katliamı ile karşılaştırılamaz" dedi.
Polonyalı bakan yardımcısı, ülkelerinin "bu konudan hiçbir zaman kaçmadığını" ve "ağır geçmişiyle yüzleştiğini" belirterek, 2000'li yılların başındaki iç kamuoyu tartışmasını, faillerin suçunun tespitini ve Ulusal Anma Enstitüsü tarafından yürütülen soruşturmayı örnek gösterdi.
Buna karşılık Ukrayna'nın Volhynia Katliamı, milliyetçilerinin işlediği suçlar veya UPA'nın Nazilerle işbirliği konusunda "hiçbir zaman tartışma yürütmediğini" söyleyen Bartoszewski, "Ancak hakikat ruhuyla Ukraynalıların geçmişleriyle yüzleşmelerini bekliyoruz" diye konuştu.
Son haftalarda Kiev ile Varşova arasındaki diplomatik gerilim tırmanmaya başladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, mayıs sonunda ülkenin askeri birliklerinden birine "UPA Kahramanları" onursal unvanını verdi. Çarşamba günü Avrupa Parlamentosu bu hamleyi "gereksiz ve provokasyonsuz bir tırmanma" olarak eleştirdi.
Bartoszewski, "AP kararı, komşularımıza Avrupa Birliği'nde kitlesel suçlardan sorumlu kişi ve örgütlerin yüceltilmesine -hatta saygı gösterilmesine- yer olmadığını anlatmalı" dedi.
