Ulusal Uyanış dönemi mimarisini yansıtan bina güçlendirildi, iç ve dış cepheleri tamamen yenilendi.
Sarı Okul kurtarıldı!
Plovdiv'deki Müzik, Dans ve Güzel Sanatlar Akademisi (AMTII) öğretim görevlileri ve öğrencileri, tamamen yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya kalan 158 yıllık tarihi binanın restore edilmesini büyük bir coşkuyla karşılıyor.
Binayı kurtarma mücadelesi tam 16 yıl sürdü
Bina ilk inşa edildiğinde Piskoposluk Okulu olarak hizmet veriyordu. Günümüzde ise Müzik Folkloru ve Koreografi Fakültesi'ne ev sahipliği yapıyor. Restorasyon çalışmalarına 2 milyon levadan fazla bütçe ayrıldı. Dış cephedeki duvar resimleri restore edilirken, iç mekan da güçlendirilip baştan aşağı yenilendi.
Sarı Okul'un kurtarılma serüveni oldukça çetrefilli geçti. 2009 yılında, tam eğitim-öğretim yılı başlamak üzereyken binanın sıvalarının bir kısmı çöktü. Bunun üzerine, içeri giren öğrencileri ve hocaları korumak amacıyla girişin üzerine metal bir çatı konstrüksiyonu kuruldu.
Ardından zorlu bağış toplama süreci başladı. 2010 yılında, o dönem AMTII'de uzaktan eğitim öğrencisi olan dünyaca ünlü kemancı Vasko Vasilev, Plovdiv'de iki hayır konseri verdi. Yine aynı akademiden mezun olan Teodosii Spasov da bu kampanyaya katıldı. İki büyük müzisyenin konserleri büyük bir ilgi gördü, ancak toplanan para kapsamlı bir restorasyon için yeterli olmadı.
Ta ki 2016 yılına kadar... Hükümet, binanın güçlendirilmesi ve yeniden inşası için 1,1 milyon leva ödenek ayırdı. Plovdiv Belediyesi de bu rakama 100 bin leva daha ekledi. Ertesi yıl bir yüklenici firma seçildi. Ancak firmanın temsilcileri binanın içler acısı halini görünce işi bıraktı ve hatta aldıkları kaparoyu bile iade etti. Ortaya çıkan gerçek şuydu:
Sarı Okul'un sağlam bir temeli yoktu, çünkü eğimli bir araziye ve kısmi bir dolgu alanına inşa edilmişti.
Bu durum, restorasyon çalışmalarını daha da zorlaştırdı.
Okulun restorasyonunda ulusal uyanış dönemi cephesi tamamen korundu. FOTOĞRAFLAR: PLOVDİV BELEDİYESİ
Parlamento Bütçe Komisyonu Başkanı sıfatıyla o dönem Plovdiv milletvekili olan Menda Stoyanova, ödeneklerin sağlanmasında büyük rol oynadı. Akademi de ona minnettarlığını göstermek için kendisine "Fahri Doktora" unvanı verdi. Akademisyenler onuruna bir saatlik bir konser düzenlendi. O dönemde restorasyonun 2018 yılında biteceği sözleri verilmişti. Ancak süreç uzadıkça uzadı ve ancak şimdi sona yaklaşıldı. Rektör Prof. Jan Pehlivanov olmasaydı, binanın hala hazır olamayacağı konuşuluyor.
İnşaat ve restorasyon çalışmaları geçen yaz başladı. Dış cephe, dekoratif unsurları ve eski giriş kapısıyla birlikte aslına uygun olarak restore edildi. Doğramalar yenilendi. İç mekan tamamen elden geçirildi. İç mimari çalışmaları sırasında orijinal taş duvarlar korundu.
Atılan her adım, Taşınmaz Kültür Mirası Ulusal Enstitüsü ile koordine edildi.
Ancak hala tamamlanması gereken bazı işler var. Eşyaların yerleştirilmesi gerekiyor ve ancak bundan sonra öğrenciler binaya geri dönebilecek.
Oysa sadece bir yıl önce durum çok farklıydı. Güney cephesinin sıvaları dökülmüştü, içerideki ahşap konstrüksiyon çürümüştü ve bina kullanılamayacak kadar tehlikeli bir hal almıştı.
Bugün Sarı Okul, "Tarihi Plovdiv"in simgelerinden biri haline geldi. Ancak onun önemi sadece mimari değerinin çok ötesine geçiyor.
"Bulgar eğitim sisteminin bir mabedi hayata geri dönüyor. Ortada çok sözde uzman dolaştı, çok kişi ahkam kesti," diye konuşuyor AMTII'de Halkla İlişkiler öğretim görevlisi olan Prof. Lyubomir Karadzov. Karadzov, Sarı Okul'un nasıl inşa edildiğini de şu sözlerle hatırlatıyor:
Vasko Vasilev 2010 yılında verdiği konserle 24 bin leva toplayarak Sarı Okul'un restorasyonu için bağışladı. FOTOĞRAF: 24 CHASA
"Bina inşa edilirken, Bulgar diasporası Dzhumaya'dan Maritsa Nehri'ne kadar pazarda satılan her üründen alınan özel bir vergiyi kuruş kuruş biriktirdi. Ondan önce de Plovdiv Metropoliti, bina yüksek olacağı ve Türk yasaları buna izin vermediği için bizzat Sultandan izin almak üzere İstanbul'a gitmişti."
"Nisan Ayaklanması kahramanlarından Petar Bonev ve Kableşkov burada okudu. Onların hocaları ise Karavelov ve Slaveykov'du. Bulgar edebiyatının patriği İvan Vazov ve zarif lirik şair Debelev de bu binanın öğrencileri arasındaydı," diye ekliyor tarihi kayıtlar.
Prof. Karadzov'un belirttiğine göre, son yıllarda eğitim-öğretim sürecinin sürdürülebilmesi için sınıfların demiryolu raylarıyla desteklenmesi gerekecek kadar vahim bir durum söz konusuydu.
