DPS, ABD büyükelçiliğinin notasıyla talep edilen Bezmer hava üssünde 8 adede kadar tanker uçağının konuşlandırılmasına izin verilmesi yönünde 'evet' oyu kullanacak.
Parti lideri Delyan Pevski, medyaya gönderdiği yazılı açıklamada bu tutumlarını duyurdu.
Pevski açıklamasında, 'Aldığımız bilgilere göre talep, ABD'nin Ortadoğu bölgesindeki operasyonlarını desteklemekle ilgili ve Bulgaristan ile ABD arasında 2006 yılında imzalanan savunma işbirliği anlaşmasına dayanıyor. Bizim pozisyonumuz, Avrupa-Atlantikçi olarak değerlerimizi kararlılıkla savunmamız ve bir Avrupa ve NATO ülkesi olarak sadık ve öngörülebilir bir ortak olmamız gerektiği yönündeki sağlam inancımızın bir sonucudur' ifadelerini kullandı.
Başbakan Rumen Radev, diplomatların yıllık konferansında yaptığı açıklamada, ABD'nin 17 Temmuz Cuma günü acil bir notayla hükümetten 8 askeri tanker uçağını Bezmer askeri havaalanında konuşlandırmasına izin verilmesini talep ettiğini duyurdu. Notada bu uçakların Ortadoğu'daki Amerikan askeri operasyonlarını 'desteklemek' için olduğu belirtildi.
Radev, 'Şu ana kadar izin vermedik çünkü böyle bir kararın parlamentoda alınması gerekiyor. Bugün hükümet kararıyla Meclis'e bu uçakların kalmasına izin verilmesini teklif edeceğiz' dedi.
GERB'den yapılan yorumda ise, 'Rosen Jelyazkov hükümetindeki Savunma Bakanı Atanas Zapryanov, ABD askeri uçaklarını NATO tatbikatı için havaalanımıza gönderdi. Bunu bakan olarak yetkisi dahilinde yaptı çünkü bu müttefiklik yükümlülükleriyle ilgiliydi. Şimdi Başbakan Rumen Radev, bu uçakların savaş operasyonlarına katılmasına izin vermek istiyor' ifadeleri kullanıldı.
Eski Dışişleri Bakanı Georg Georgiev ise şu soruyu yöneltti: 'Vize muafiyeti için izin aldığımızı görmüyorum. Sadece birkaç ay önce Radev, Trump'tan Bulgar vatandaşlarının ABD'ye seyahatinde vize muafiyeti talep ettiğini büyük bir tantanayla açıklamıştı. Vizeler kalktı mı, kalkmak üzere mi? Bu konuda bilmediğimiz bir şey mi var ki bir kez daha gündemde uçakların ülkemizde kalması konusu var?'
ABD Hava Kuvvetleri'ne ait uçaklar 19 Şubat'ta Bulgaristan'a indi. Bunu ilk olarak eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Milen Keremedçiev duyurdu. Keremedçiev, Vasil Levski Havalimanı Terminal 1'den çektiği bir fotoğrafı paylaştı. Fotoğrafta 7 Amerikan askeri tanker uçağı, üç adet C-17 ve C-130 kargo uçağı ile birkaç Boeing 747 asker nakliye uçağı görülüyordu.
Keremedçiev, fotoğrafa 'Hepsi İran'a gidiyor. Görünüşe göre orası çok yakında çok kızışacak' notunu düştü. Bu durum, Bulgar havaalanının ABD'nin İran'daki askeri operasyonlarına başlangıç noktası olarak kullanılıp kullanılmayacağı endişesini doğurdu.
O dönemde ABD'nin Sofya Büyükelçiliği ve Savunma Bakanlığı, bunun İttifak'ın artırılmış teyakkuz faaliyetleriyle ilgili bir NATO tatbikatı olduğunu açıkladı. Personelin uçakların bakımı için orada bulunduğu belirtildi. Daha sonra Bulgaristan'ın ABD'ye 500 personele kadar 15 uçak konuşlandırma izni verdiği ortaya çıktı. Dönemin Dışişleri Bakanı Nadejda Neynski, kalış süresinin 17 Şubat - 31 Mayıs arasında olduğunu belirtti.
Bu karar, Jelyazkov hükümetinin son iki iş günü olan 17 ve 18 Şubat'ta alındı. Dönemin Savunma Bakanı Atanas Zapryanov, yeni hükümet göreve başlamadan önce müttefiklerden bir nota almıştı.
Mart başında kayyum Bakan Andrey Gyurov, Zapryanov'dan uçakların ülkedeki askeri havaalanlarından birine taşınıp taşınamayacağına dair bir analiz yapmasını istedi. Ancak sonuçta uçaklar taşınmadı ve Sofya havalimanında kaldı. Aslında Vrajdebna askeri havaalanına konuşlandırılmışlardı ancak burası tüm uçaklar için yeterli kapasiteye sahip olmadığından sivil Vasil Levski Havalimanı'nda da bulunuyorlardı.
Askeri uçakların ülkedeki konuşlandırılması Tahran'dan sert bir tepki aldı. İran, Sofya'yı 'misilleme önlemleri' almaya hazır olduğu konusunda uyardı.
Mart ayında Yunanistan, kuzeydoğudaki Dimetoka kasabasına bir Patriot bataryası konuşlandırmıştı. Bu batarya Bulgar hava sahasını da koruyordu. Geçtiğimiz hafta ise 'balistik saldırı tehlikesinin ortadan kalktığı' gerekçesiyle sürpriz bir şekilde bataryayı geri çekti. Böylece Bulgaristan'ın üzerindeki gökyüzü şu anda sadece Sovyet yapımı MiG-29'lar tarafından korunuyor. Yeni F-16'lar eğitim uçuşları yapıyor olsa da tam olarak entegre olmaları ve savaş görevi yapabilmeleri için en az 2 yıl gerekiyor.
Başbakan Rumen Radev göreve başladıktan sonra ABD Başkanı Donald Trump ile bir görüşme yaptığını açıkladı.
Radev, 20 Mayıs'ta, uçakların ülkede kalma süresinin dolmasına 11 gün kala yaptığı açıklamada, 'Amerikan tarafının kalış süresinin uzatılmasını talep etmesini bekliyorum. Bu bağlamda dün Savunma Bakanı Pete Hegseth ve ardından Başkan Donald Trump ile telefon görüşmesi yaptım. Amerikan başkanıyla yaptığım görüşmede Bulgar vatandaşları için vize muafiyeti konusunu ısrarla gündeme getirdim ve bu konunun acilen ele alınmasını bekliyorum' ifadelerini kullandı.
Vizelerin kalkıp kalkmayacağına dair henüz bir yanıt gelmemesine rağmen hükümet, ABD uçaklarının 30 Haziran'a kadar Sofya'da kalmasına izin verdi. Dönemin Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, Amerikan askeri tanker uçaklarının başkentte kalmasının Bulgaristan için doğrudan bir tehlike oluşturmadığını söyledi.
Stoyanov, her zaman riskler olduğunu ancak şu anda ülke için doğrudan bir tehdit bulunmadığını belirtti. Uçakların kalış süresinin uzatılması kararı imzalanmadan önce Savunma Bakanlığı ve istihbarat birimleri yeni bir analiz ve risk değerlendirmesi yapmış ve doğrudan bir tehdit olmadığı teyit edilmişti.
Stoyanov o dönemde, ABD'den gelen yeni notanın bir öncekinin devamı olduğunu ve uçakların görevinin eğitimle ilgili olduğunun yeniden teyit edildiğini açıkladı.
