Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, çok uluslu deneysel tatbikat “BOLD ADRA 26” (BOAD-26) kapsamında Çeşnegirivo Havalimanı’nda düzenlenen yetenek gösterimlerinde konuştu. “Gösterilen yeteneklerden etkilendim. Bu cihazlardan bazılarını Bulgar operatörler, yani askerlerimiz kullandı. Her geçen gün yeteneklerimizi geliştirdiğimizi söyleyebilirim” dedi. Bakan Stoyanov, Bulgar Ordusu’nun savunma kabiliyetlerinin geliştirilmesi için gösterilen çaba nedeniyle askeri liderliğe teşekkür etti.
Bakan, insansız hava araçlarına karşı etkili mücadele araçlarının geliştirilmesi gereğine dikkat çekti ve bu teknolojilerin savunma sistemlerinden çok daha hızlı geliştiğini vurguladı. “İnsansız hava araçlarıyla mücadele sistemleri gelişimde geride kalıyor. İnsansız hava araçları çok daha hızlı gelişiyor. Yine de bir noktada bu teknolojilerin yetişmesini ve günümüzdeki gerçek çatışmalarda çağdaş tehdit olan insansız hava araçlarını etkisiz hale getirecek etkili araçlara sahip olmayı umuyorum” diye belirtti.
Stoyanov’a göre çağdaş çatışmalardan elde edilen deneyim, hem insansız sistemlerin hem de bunlara karşı koyma araçlarının ne kadar dinamik değiştiğini gösteriyor. Bu durum savunma yeteneklerinin geliştirilmesinde ciddi zorluklar yaratıyor ve mevcut teknolojilerin sürekli iyileştirilmesini gerektiriyor.
Güvenlik önlemlerine ilişkin bir gazeteci sorusuna yanıt veren Bakan Stoyanov, Bulgar Ordusu’nun gözlem, istihbarat ve koruma için mevcut tüm kabiliyet yelpazesini kullandığını bildirdi. Eylemlerde kinetik etki araçları, keşif ve muharebe havacılığıyla Hava Kuvvetleri ile Deniz Kuvvetleri yer alıyor. Amaç, güvenilir durum farkındalığı sağlamak ve gerektiğinde uygun karar verme olanağı yaratmak. Bakan, askeri liderlik tarafından alınan tedbirleri zamanında ve yeterli olarak nitelendirdi.
“Bu tatbikatı bir buçuk yıldır koalisyon ölçeğinde planladık ve Bulgaristan’da yapılmasını ben ısrarla istedim. Bugün burada sergilediğimiz şey, NATO’nun bir girişimi. Biz askerler olarak uygulamadan dersleri uyguluyor ve endüstriden gerekli yeteneklerin geliştirilmesi için gereksinimler sunuyoruz. Savunma sanayimizin müttefikler karşısında temsil edilmesi için iyi bir fırsat” diyen Genelkurmay Başkanı Amiral Emil Eftimov, “Etkileşim için bir karar alınabilmesi için dronun tespit edilmesi, analiz edilmesi, ilgili etkene hedef atanması gerekiyor; bunun için gerçek zamanlı durumun tanınmış bir resmi ve komuta-kontrol sistemi olmalı. Buna ulaşmaya çalışıyoruz ve bu, doğu yönünde konuşlandırılan Hava Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve Kara Kuvvetleri unsurlarının odak noktası” ifadelerini kullandı.
Eftimov, Özel Kuvvetler Komutanlığı komutanına organizasyon ve tatbikatın yürütülmesi için teşekkür etti ve Bulgar Özel Kuvvetleri’nin gelişiminde gözle görülür olumlu bir eğilim tespit ettiğini kaydetti. Amiral, Ukrayna’daki savaşın başlamasıyla NATO savunma başkanlarının durumu, dersleri ve bunların yetenek edinimi, taktikler, prosedürler ve personel eğitimi açısından nasıl uygulanabileceğini tartıştığını açıkladı. “Dronlarla mücadele, bir veya başka bir anti-dron sisteminin satın alınmasıyla sınırlı değil, farklı sensörlerle tespit, hedef atama, kinetik olmayan ve kinetik etki dahil çeşitli sistemlerden oluşan bir önlemler bütünüdür. Tek bir nesnenin korunması ile bölgesel veya toprak savunması için yapılan faaliyetler tamamen farklıdır” diye vurguladı.
Başkan, Bulgaristan hava sahasındaki durumla Ukrayna veya Romanya sınırındaki durum arasında paraleller kurulurken gerçekçilik ve sakinlik çağrısında bulundu. “Bulgaristan’da trafik aktifken, Ukrayna’da veya Romanya sınırında hava hareketi yok ve riskler olmadan önlemler uygulanabiliyor. Ulusal ve koalisyon ölçeğinde tüm tedbirler alınıyor. NATO, bilgi alışverişi ve durum analizi temelinde ölçülü ve tırmandırmadan tepki veriyor. Normal yaşam tarzının ve ekonomik faaliyetin sürmesi gerekiyor, bunu sağlamaya çalışıyoruz” dedi.
NATO ve AB hattındaki çok sayıda girişimi anlattı. “AB, ortak yeteneklerin inşasının tartışılmasının başlangıç aşamasında. NATO’dan farklı olarak askeri uzmanlığı siyasi liderliğe sunuyoruz. Romanya’da kurulacağı konuşulan Deniz Güvenliği Merkezi için verdiğimiz askeri uzmanlık pratik olmaya yönelik. AB dış sınırlarının korunmasına yapılan yatırımlara benzer şekilde gerekli bilginin elde edilmesi için sensörler sağlanmazsa, bu sadece gerçek bir katma değeri olmayan bir bilgisayar odası olur” diye konuştu.
Başkan, Bulgaristan’ın NATO içinde Varna’daki deniz unsuruyla tepki verdiğini, sivil denizciliğin askeri koordinasyon merkezi olması önerisini sunduklarını ve bunun yeterli olduğunu gördüklerini belirtti. “NATO’nun bu kararı almasını umuyorum” dedi. Bölgesel NATO planları çerçevesinde Romanya ve Türkiye ile birlikte deniz alanında iş birliği yapıldığını ve yeteneklerin birleştirildiğini kaydetti.
Gösterim gününde katılımcılar hedeflerin tespit, takip ve imhası ile insansız sistemlerin tespit ve etkisiz hale getirilmesi yeteneklerini sergiledi. Katılımcılar gerçek zamanlı bilgi paylaşımı, farklı sensörlerin ve gözetleme araçlarının entegrasyonu ve karar alma için verilerin daha hızlı iletimi için teknolojik çözümler gösterdi.
Çok uluslu deneysel tatbikat “BOLD ADRA 26”, NATO Müttefik Özel Kuvvetler Komutanlığı SOFCOM tarafından organize edildi ve ev sahipliğini Bulgaristan’ın Ortak Özel Kuvvetler Komutanlığı yaptı. Tatbikat 19-23 Ekim tarihleri arasında Çeşnegirivo Havalimanı’nda, savunma sanayinden 20 şirketin temsilcileri ve NATO üyesi ve ortak 15 ülkenin askeri birliklerinin katılımıyla gerçekleştirildi.
Tatbikatın temel görevleri, gerçekçi ortamda hedeflerin tespit, konumlandırma ve imha yeteneklerinin test edilmesi ile insansız sistemlere karşı aktif ve pasif önlemlerin denenmesiydi. “BOLD ADRA 26”, askeri operatörler, savunma sanayisi ve yeni teknolojilerin geliştiricileri arasında pratik etkileşim sağlayarak operasyonel yeteneklerin geliştirilmesini ve dron tehdidinin arttığı ortamda eylem etkinliğinin artırılmasını amaçladı.
