Yeni MSK üyeleri, 23 Haziran'da Cumhurbaşkanı İliyana Yotova tarafından atanacak.
Yeni seçim kanunu, aktif eğitim birimi, daha iyi bilgilendirme kampanyası ve fiziki altyapı, MSK üyesi adaylarının duruşmalarında yaptıkları önerilerden bazıları. Hepsi daha fazla şeffaflık ve seçim sürecine güvenin artırılması yönünde görüş bildirdi.
25 Haziran'da atanacak 15 adayın duruşması 2 saat 40 dakika sürdü. "İlerici Bulgaristan" başkan olarak Prof. Georgi Horozov'u, üye olarak Zinaida Zlatanova, Desislava Abraşeva, Yordan Vasilev, İvan Karçev, Lazarina Boneva ve Stoyanka Balova'yı öneriyor. GERB, Georgi Bahanov, Yordanka Gançeva ve Anna Aleksandrova'yı; DPS, İsmail Osman ve Tsvetan Ençev'i; "Diriliş" ise Margarita Mahaeva'yı aday gösteriyor. Vya Todeva, PP'nin; Alina Dobreva ise DB'nin adayı.
Yeni Seçim Kanunu talebi, "İlerici Bulgaristan" adayı Stoyanka Balova'dan geldi. Balova, "Seçim Kanunu 2014'te kabul edildi ve defalarca değiştirildi, bu genellikle seçimlerden hemen önce olur ve risk taşır" dedi. "Seçim kuralları öngörülebilir ve istikrarlı olmalı. Kanun artık güncelliğini yitirdi ve bir sonraki seçimlerden önce değil, geniş bir tartışmayla güncellenmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Yotova, Balova'nın milletvekillerine bir program çizdiğini söyleyerek şaka yaptı.
"Şu anki Kanun'un hangi hükümleri şimdiye kadarki çalışmalarınızda size en çok engel oldu?" Cumhurbaşkanı bu soruyu mevcut MSK üyesi Yordanka Gançeva'ya yöneltti.
"Kanun olduğu gibi uygulanıyor", diye yanıtladı gelecekteki MSK sekreteri. Komisyonun web sitesinde mevzuata ilişkin öneriler içeren bir dizi raporun yayınlandığını belirtti. "Beğenilmeme riskini alarak söylüyorum, MSK kamuoyuna açık ve şeffaf bir şekilde çalışıyor" diye ısrar etti. Toplantılarda mikrofonun kapatılmasının nadiren yaşandığını söyledi.
MSK'nın son raporunun 2025 yılına ait olduğunu ve video gözetimi, makineyle oylama gibi konulara dikkat çekildiğini hatırlattı. Ayrıca MSK'nın makinelerin özel öneme sahip mal, kritik bilgi altyapısı olarak değerlendirilmesini defalarca talep ettiğini belirtti.
Bahanov, seçmen katılımını "büyük bir sorun" olarak nitelendirdi ve MSK'daki gelecekteki meslektaşlarıyla ilk tartışmasını yaşadı. "Umarım yasama organına ulaşır - Bulgar seçmenlerin şu anda ikamet adreslerinden farklı bir adreste oy kullanamaması", diye başladı ve şu anda beyanla geçici adresten oy kullanılabildiğini hatırlattı. "Varnalı olup Sofya'da çalışan, adresini değiştirmemiş bir Bulgar vatandaşının Sofya'da oy kullanamaması bir paradoks" dedi ancak Boneva tarafından böyle bir kişinin Medeni Kayıt Yasası'na uymadığı belirtilerek sözü kesildi. Bahanov ise tatilde olan kişilerin oy kullanamayacağını söyledi.
GERB'li eski milletvekili Anna Aleksandrova, görünüşe göre gerçekten sorunlar olduğunu kabul etti ve bunu birçok parlamenter oluşum arasında fikir birliği sağlamanın zorluğuna bağladı.
Yotova, yanıtının ardından "Meslektaşlarınıza oldukça fazla sorun yarattığınızın açıkça farkındasınız" diye ekledi.
Cumhurbaşkanı, MSK'nın yasa dışı çalışmasını veya yasayı görmezden gelmesini istemediğini, aksine zorlukların görülmesini istediğini vurguladı. Yotova, "Seçim Kanunu en sık değiştirilen mevzuattır, umarım mevcut Millet Meclisi bileşimi de bu konu üzerinde çalışır" diye ekledi.
Yotova ayrıca, "en hafif tabirle işlerini yapmayan" SİK temsilcilerini sordu. Bir sonraki seçimlerde kaderlerinin ne olması gerektiğini, özellikle de bazılarının sistematik mahkûmiyetleri ve sistematik ihlalleri varsa, diye sordu.
İvan Karçev, sandık kurullarını kastederek en alt seçim idaresinin en önemli işi yaptığını söyledi. "Hazır olmadıklarında, bu hatalar (tutanaklarda) meydana geliyor." Ona göre, yetkisini kötüye kullananları, onları atayan yetkili organ (RİK veya OİK), ihlallerle ilgili zamanında bilgi aldığında ilgili SİK üyesini görevden alma yetkisine sahip olmalı. Seçim idaresinin işleyişini iyileştirmenin yollarından birinin bu olduğunu düşünüyor. Ayrıca "oylama pusulalarına dokunan ve sayan" kişiler için daha fazla şart koşulmasını talep etti.
Ayrıca "Kameralardan görülenler, Ceza Kanunu kapsamındaki suçlar da dahil olmak üzere mahkemede delil olarak kabul edilmelidir" görüşünü dile getirdi.
"SİK üyelerini önerme sorumluluğu, o sırada parlamentoda temsil edilen partilere aittir. Her türlü yaşam durumuna tanık olduk. Bir eğitim şartı getirilip getirilmeyeceğini düşündüm çünkü hatalar bir gerçek. Akşamları tutanaklar doldurulurken bunun zorluk olduğu ortaya çıkıyor, oysa temel olması gerekirdi... En azından partiler bünyesinde bir tür kalıcı seçim idaresi oluşturulması da düşünülmeli" dedi eski DPS milletvekili.
Gelecekteki MSK Başkanı Horozov, Seçim Kanunu'nun 2016'dan beri yerine getirilmeyen veya yalnızca kısmen yerine getirilen yasal gereklilikler içerdiğini belirtti. MSK, bütçesi ve imkanları ne olursa olsun, kanunun uygulanmasını sağlamalıdır.
Kanun'da AB dışı ülkelerdeki seçim sandıklarını sınırlayan son değişiklikle ilgili bir soruya, "kötü kanun da kanundur ve vatandaşlarımızın sınırlı oy hakkı uygulanmalıdır" dedi.
"Bu sorunun tek uygun çözümü Seçim Kanunu'nda değişiklik yapılmasıyla ilgilidir, ancak o zamana kadar MSK'nın yurtdışındaki oylamaya ilişkin yetkileri tamamen organizasyoneldir ve Dışişleri Bakanlığı ve ilgili yapılarla işbirliğine bağlıdır" dedi kısa ve öz bir şekilde.
Yotova, Horozov'un değişikliklere itiraz ederken kendisinin kullandığı gerekçelerin bir kısmından bahsetmesinden memnun oldu, ancak dönemin çoğunluğu vetoyu aşmıştı. "Umarım kanundaki eski hüküm geri getirilir" diye ekledi Yotova.
Karçev ise seçim tutanağının grafik tasarımından memnun olmadığını belirtti.
Osman, eğitim biriminin finansal olarak güvence altına alınmasını talep etti - uzun süredir yazıldığını ancak bunun için para olup olmadığını duymadığını söyledi. Bu tür birimler RİK'lerin bünyesinde de olmalı ve sadece seçimlerden 50 gün önce değil, sürekli çalışmalı. Ona göre Maliye Bakanı, fonların nasıl ayrılacağını ve eğitimcilerin nasıl atanacağını düşünmeli. Ayrıca "yüksek üslupla" yazılmamış daha basit tutanaklar talep etti.
Zinaida Zlatanova, MSK ve SEM'in bir çalışma grubu veya danışma-analitik yapı oluşturmasının uygun olacağını, belki geçici olarak, maliyetli olmaması için, çevrimiçi siyasi mesajların en iyi ve adil bir şekilde nasıl düzenleneceğini görmek amacıyla bu yapının kurulabileceğini düşünüyor.
Dobreva da iletişim kanalları konusunda SEM ile iyi bir uyum umuyor. Medyanın seçim kampanyalarına ilişkin yasal gereklilikleri yerine getirip getirmediğine yönelik izlemenin kendisinin zor olduğunu itiraf etti.
Balova, seçim günü anket şirketlerinin verilerinin açıklanmasına, gizli olanlar da dahil olmak üzere, karşı çıktı. Ayrıca sosyal ağların MSK'nın kontrolü altında olmadığını, ihbarlar olsa bile kurumlar arasında iletilirken seçim gününün geçtiğini belirtti.
Abraşeva, üzerinde çalışacağı birkaç alanı sıraladı. Şeffaflık ve kamu güvenine vurgu yaparak başladı. MSK'nın toplum, medya ve profesyonel topluluklarla açık diyalog sürdürmesi gerektiğinin altını çizdi. Ona göre, MSK bünyesindeki Kamu Konseyi, seçim idaresi ve sivil toplum arasında değerli bir ortaklık mekanizmasıdır. Seçim idaresinin etkinliğinin ve profesyonel kapasitesinin artırılması ve daha iyi hazırlanmaları ihtiyacına vurgu yapmak diğer öncelikleri arasında. Seçmen haklarının korunması ve eşit katılım diğer vurgu noktaları. Erişilebilir ortam ve yurtdışındaki Bulgarlarla çalışma da Abraşeva'nın sunumunun bir parçasıydı.
Zinaida Zlatanova, Adalet Bakanı ve AB Komisyonu'nun Bulgaristan Temsilciliği başkanı olarak yaptıklarını ayrıntılı olarak anlattı. "Son yıllarda sivil toplum sektöründeki çalışmalarımdan memnunum" dedi. "Mevcut pozisyon için, Bulgar vatandaşlarının maksimum düzeyde temsilini sağlayan adil ve özgür seçimlerin güvence altına alınmasının, demokrasinin işlemesi için belki de en önemli görev olduğunu düşünüyorum" ifadelerini kullandı.
İvan Karçev, 2009'dan beri Plovdiv bölgesinde RİK üyesi olduğunu ve çeşitli görevlerde, hatta başkan yardımcısı olarak görev yaptığını vurguladı. "Yeterli mesleki deneyim biriktirdiğime ve yerel ve bölgesel seçim idaresinde yeterli deneyim kazandığıma inanıyorum. Bu deneyim benim ve komisyonun gelecekteki üyeleri için faydalı olacaktır. RİK ve OİK sözcüsü olarak da seçildim. Medyaya zamanında ve doğru bilgi verilmesi, insanların seçim süreci ve sorunları hakkında doğru bilgilendirilmesine yardımcı olur. Sorunlar var, ancak Seçim Kanunu'nun izin verdiği ölçüde, neden gelecekteki değişiklikler olmasın, seçim idaresinin gelecekte daha iyi işlemesine yardımcı olacaktır" dedi.
Yordan Vasilev, 2012'den beri bilgi güvenliğiyle ilgilendiğini belirtti.
"Seçim sürecinin giderek daha kapsamlı bir dijitalleşmeye yönelmesine, insan faktörünü dışlamadan, genel kontrolü sağlayacak şekilde katkıda bulunabilirim, böylece seçimlerin tek bir bilgisayar sistemine bağımlı olmasına izin verilmez" dedi.
