Moldova, Avrupa Birliği üyeliği için yoğun müzakereler yürüttüğü bir dönemde siyasi bir depremle sarsıldı. Başbakan Alexandru Munteanu, ilkelerine ve inançlarına bağlı kalamadığı gerekçesiyle istifasını açıkladı.
Munteanu, Facebook hesabından yaptığı açıklamada, "Görevimi bağlı olduğum ilke ve inançlar doğrultusunda yürütemeyeceğimi anladığım an, ayrılmayı tercih ediyorum" dedi.
Moldova'nın büyük finansal umudu, önde gelen bankacı ve AB ile müzakerelerin lokomotifi olarak görülen Munteanu, Avrupa yanlısı PAS partisinin seçim zaferinin ardından 8 ay önce girdiği başbakanlık koltuğundan ayrılıyor.
Munteanu istifasının ayrıntılarına girmese de temel nedenin devlete ait hava trafik yönetimi şirketi MoldATSA'daki skandal olduğu belirtiliyor. Global Banking & Finance Review'e göre hükümet, MoldATSA'da ciddi usulsüzlükler, tartışmalı atamalar ve kötü yönetim iddialarının ortaya çıkmasıyla derin bir siyasi krize sürüklendi.
Yoğun kamu baskısı sonrasında Cumhurbaşkanı Maya Sandu, iktidarın üst kademelerinde kapsamlı bir temizlik sözü verdi. Sandu, skandal yaratan liyakatsiz atamalara kişisel müdahalesi olduğu iddialarını kesin bir dille reddederek şişirilmiş maaşlar ve usulsüzlüklerden medya aracılığıyla haberdar olduğunu söyledi.
Sandu, skandaldan tamamen uzak durmak için 21 büyük kamu şirketi ve belediye işletmesinde acil kurumsal denetim başlattı.
Moldova Parlamentosu dün kamu kurumlarındaki yönetim kurulları ve yöneticileri araştırmak üzere özel bir komisyon kurdu. Bunun üzerine Munteanu, Bakanlar Kurulu'na bağlı kendi denetim organının üyelerini kamu güvenini kaybettikleri gerekçesiyle dağıtmak zorunda kaldı.
Kabinenin düşüşü, Munteanu'nun en büyük destekçisi olan Cumhurbaşkanı Sandu'yu son derece zor durumda bıraktı. Sandu'nun, parlamento çoğunluğuna sahip iktidar partisi PAS'ın yeni hükümeti önermesine kadar geçici bir başbakan ataması gerekiyor.
Ancak parlamento yeni hükümeti onaylamazsa ülke erken seçime gidecek.
Sandu, Munteanu'nun istifasını kabul ettikten hemen sonra Kişinev'deki parlamento gruplarıyla acil siyasi istişarelere başladı. Görüşmelerin ardından AB tarafından sağlanan 1,9 milyar euroluk Büyüme Planı'nı tehlikeye atmamak için ülkeyi istikrara kavuşturacak bir vekil başbakanı hızla ataması gerektiğini açıkladı.
PAS, yeni başbakan ve hükümeti tek başına onaylayacak yeterli milletvekiline sahip.
Ancak muhalefet liderleri siyasi krizi fırsata çevirmeye çalışıyor. Yolsuzluğun tüm yönetim kademelerine yayıldığını iddia ederek cumhurbaşkanına meclisi feshetmesi yönünde baskı yapıyorlar.
Sosyalist Parti lideri Igor Dodon, istifaların artık bir çözüm olmadığını belirterek iktidarı temizlemek için eş zamanlı erken parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimleri çağrısında bulundu.
Muhalefet, Sandu'yu bilerek bilgisizmiş gibi davranmakla suçluyor. Usulsüzlüklerin ve kayırmacılığın PAS partisinin üst kademelerinin açık bilgisi dahilinde gerçekleştiğini öne sürüyor. Bu, muhalefetin Sandu'nun istifasına yönelik son talebi. Önceki talep, Sandu'nun Moldova'nın Romanya ile birleşmesi yönünde oy kullanacağını açıklamasının ardından gelmiş ve muhalefet bu açıklamayı vatana ihanet olarak nitelendirmişti.
Muhalefet, genel kurul oylamasını engelleyemese de PAS'ın kuracağı her yeni hükümeti daha ilk günden itibaren 'itibarsız' ilan edecek.
Bu nedenle Moldova'nın yeni hükümetinin kaderi tamamen iktidar partisinin iç disiplinine bağlı.
