Prof. Miho Konstantinov, seçim öncesi propaganda kurallarının sosyal medya, büyük çevrimiçi platformlar ve kişisel blogları da kapsaması yönündeki öneriye tepki gösterdi. "Bu saçmalığı kaldırın. Artık sansür yapmaktan vazgeçin" çağrısında bulunan seçim uzmanı, söz konusu düzenlemenin uygulanmasının zor olduğunu ve ifade özgürlüğüyle çatışabileceği uyarısında bulundu.
Konstantinov, 300'den fazla seçmeni olan sandıklarda tamamen makineli oylamaya geri dönülmesini de sert bir dille eleştirdi. Tahminine göre bu değişiklik yaklaşık 500 bin kişinin oy kullanma hakkını kullanmasını engelleyebilir.
Açık bir sansür girişimi
Profesörün en sert tepkisi, seçim kampanyası sırasında ve oylama gününde internette yayılan içeriğin düzenlenmesi girişimine yönelik oldu. Konstantinov, Nova TV'ye yaptığı açıklamada "Burada açık bir sansür girişimi görüyoruz - Anayasa'yı, ülke yasalarını ve Avrupa kurallarını ihlal eden kaba bir sansür" ifadelerini kullandı.
Konstantinov'a göre bu tür kısıtlamalar sadece tartışmalı değil, aynı zamanda etkili bir şekilde uygulanması neredeyse imkansız. Sosyal medya, bloglar ve platformlardaki çok sayıda yayın, denetimi son derece zorlaştıracak ve metinlerin farklı yorumlanması eşitsiz muameleye yol açabilecek. Uzman, "35 yıldır seçimlerle uğraşan biri olarak tavsiyem şu: Bu saçmalığı kaldırın. Artık sansür yapmaktan vazgeçin. Yıllar içinde bu sürece yönelik tüm sansür girişimleri başarısız oldu" dedi.
Konstantinov'dan yarım milyon seçmen uyarısı
Profesörün bir diğer büyük endişesi, 300'den fazla kişinin bulunduğu sandıklarda tamamen makineli oylamaya geri dönülmesi. Öneri, kağıt oy pusulalarının yalnızca daha küçük sandıklarda kullanıldığı 2021 modelini geri getiriyor. Konstantinov, "Makineli oylamanın sonucu, 500 bin kişinin oy kullanamaması olacak" tahmininde bulundu.
Ona göre seçmenlerin bir kısmı, özellikle elektronik cihazları nadiren kullananlar, zorlanabilir veya oy kullanmaktan tamamen vazgeçebilir. Uzmana göre risk makinelerin kendisinde değil, kağıt oy pusulasını tercih eden vatandaşlar için gerçek bir seçeneğin olmamasında yatıyor.
Yöneticiler oy öncesi daha fazla düzen arıyor
Değişiklikler, hukuk komisyonunda ikinci okumada görüşülüyor ve iktidar çoğunluğunun amacı süreci hafta sonuna kadar tamamlamak. Makineli oylamanın yanı sıra, Avrupa Birliği dışındaki ülkelerde daha fazla sandık kurulması, sandık kurullarına yönelik eğitimin artırılması ve anket sonuçlarının yasa dışı yayınlanmasına yönelik daha yüksek cezalar öneriliyor.
Amaç, kuralların zamanında netleştirilmesi ve seçim günü bilinen ihlallerin sınırlandırılması. Tartışma, önlemlerin bir kısmının çözeceğinden daha fazla pratik zorluk yaratıp yaratmayacağı üzerine.
Makineler hakkında farklı yorum
Siyaset bilimci Vanya Nuşeva, makineli oylamanın avantajlarını savundu ve yarım milyon kişinin seçim sürecinin dışında kalabileceği tahminini kabul etmedi.
Ona göre cihazlara yönelik ilk güvensizlik kademeli olarak aşıldı ve makineler, sandık kurullarının oyların sayımı ve sonuçların raporlanmasında işini önemli ölçüde kolaylaştırıyor.
Nuşeva da sosyal medyada kişisel görüşlerin düzenlenmesine yönelik çekincelerini dile getirerek, çözülmemiş daha önemli sorunun çevrimiçi siyasi reklamcılığın finansmanında şeffaflık olduğunu belirtti.
