Yüzyıllar boyunca bu kadar güçlü ilgi uyandıran çok az İncil kişiliği var Maria Magdalena kadar. O, İsa'nın dirilişine tanıklık eden ilk kişi olarak kabul ediliyor ve bu olayı diğerlerine anlatıyor. İsa'nın takipçisi ve "havarilerin havarisi" olarak bilinen Magdalena, dini toplulukların yanı sıra dini olmayan çevrelerde de hayranları var. BBC'nin aktardığına göre bu ilgi sürüyor. Buna rağmen İncil'de onunla ilgili nispeten az bilgi bulunuyor.
Bu eksiklik nedeniyle efsaneler ve mitler zamanla tarihsel ve İncil'deki kişiliğinin önüne geçti. Zamanla Maria Magdalena'nın adı farklı İncil imgelerinin ve tarihsel algıların karışımı haline geldi. Bunların bazıları sonradan onunla çok daha güçlü bir şekilde ilişkilendirildi; İncil anlatılarının izin verdiğinden daha güçlü bir şekilde.
İşte bu konuya Frankfurt'taki Städel Müzesi'nde açılan "Maria Magdalena. Günah. Dua. Aşk." sergisi odaklanıyor.
Sanat tarihçisi ve serginin küratörlerinden Bastian Ecklersi, "Aslında tek bir imgede üç Maria Magdalena'nın toplandığını keşfettik" diyor. "Biri isimsiz günahkar, diğeri Vitaniya'lı Meryem, üçüncüsü ise dar anlamda İncil'deki Maria Magdalena."
Serginin başlığı da işaret ettiği gibi sergi, Magdalena'nın temsil edildiği üç temel yolu izliyor. "Günah", onun yüzyıllar boyunca şekillendiren günahkar ve tövbe eden kadın imgesine işaret ediyor. "Dua", Maria Magdalena'yı azize ve İsa'nın öğrencisi olarak sunuyor. "Aşk" ise onunla ilişkilendirilen sevgi, bağlılık ve yakınlık algılarını ele alıyor.
Sergideki on eser, Maria Magdalena'ya dair farklı algıları ve yüzyıllar boyunca kadınlara bakışın değişimini gösteriyor.
"Azize Maria Magdalena'nın Göğe Yükselişi" – Albrecht Dürer, yaklaşık 1504–1505. Alman ressam Albrecht Dürer'in ahşap baskısında çıplak Maria Magdalena altı melek tarafından göğe yükseltiliyor. Sahneden esinlenen XIII. yüzyıl İtalyan kronik yazarı ve Başpiskopos Jacopo da Varazze'nin "Altın Efsane"si. Kitaptaki popüler hikayelerden birinde Meryem, yalnızlık aramak için Güney Fransa'ya çekiliyor. Sanat tarihçisi Ecklersi anlatıyor: "Çölde yiyecek olmadığı için günde yedi kez melekler tarafından göğe yükseltilip onların müziğini dinliyormuş. Bu onun yiyeceğiymiş."
"Maria Magdalena Mezarda" – Giovanni Girolamo Savoldo, yaklaşık 1535–1540. İtalyan ressam Giovanni Girolamo Savoldo'nun yağlıboya tablosu ilk bakışta Magdalena'yı andırmıyor. Uzmanlar için sol köşedeki küçük vazo ve gümüş saten pelerin altından sarkan kırmızı elbise tanımlayıcı oluyor. O dönemde kırmızı renk duygu ve tehlike ile geniş ölçüde ilişkilendiriliyordu. Manchester Üniversitesi'nde Hristiyan çalışmaları öğretim üyesi Siobhan Jolly, "Bazıları bunun İsa'nın annesi Meryem olabileceğini söylüyor çünkü çok açık sembol yok. Bence bu Maria Magdalena çünkü beyaz alabaster vazoyu görüyoruz" diyor. 2027'de Londra Ulusal Galerisi'nde sunulacak Maria Magdalena sergisine küratörlük yapıyor. Vazo, İsa'nın ayaklarını yağlayan isimsiz "günahkar" ile ilişkilendiriliyor. Jolly'ye göre yüzyıllar boyunca Magdalena'yı resmeden sanat eserleri gerçek bir kişi hakkında pek bir şey söylemiyor. "Bence bunlar bize farklı kültürlerin kadınlardan ne olmalarını istediğini çok daha fazla anlatıyor" diyor.
"İsa Maria Magdalena'ya Görünüyor" – Lavinia Fontana, 1581. İtalyan ressam Lavinia Fontana, Magdalena'yı karakteristik kırmızı elbisesiyle resmetmiş. Eser, kadın bir sanatçı tarafından yapılmış az sayıdaki erken dönem azize tasvirinden biri. Ecklersi, "Kadın bakış açısı göreceğimiz bir şey olurdu diye beklerdik ama bulamadık" diyor. Fontana, Meryem'in İsa'yı bahçıvan sanmasıyla ilgili İncil sahnesini yeniden yaratıyor. Resimde İsa, XVI. yüzyıl İtalyan işçisinin tipik kıyafetiyle, geniş kenarlı şapka ve tunikle giyinmiş.
"Marta, kibirli kız kardeşi Maria Magdalena'yı kınıyor" – Simon Vouet, 1621. Yüzyıllar boyunca farklı İncil imgeleri zamanla Maria Magdalena ile karıştırıldı. Bunlar arasında İsa'nın ayaklarını yağlayan isimsiz "günahkar", zina ile suçlanan kadın ve Marta ile Lazar'ın akrabası Vitaniya'lı Meryem var. Jolly, sanat tarihçisi Marina Warner'ın "Meryemlerin karışıklığı" dediği bu durumu açıklıyor: "Sanatçılar ayrı Meryemleri ayırt etmiyor, figür resimde ya da hikayede gerekli işi yapıyorsa yeterli oluyor." Simon Vouet'nin resminde Magdalena, İncil'de yer almayan kurgusal bir sahnede gösteriliyor. O, bir makyaj masasının önünde duruyor ve kız kardeşi Marta onun fazla kibirli olduğunu kınıyor.
"Tövbe Eden Magdalena" – Guido Cagnacci, 1626–1627. Maria Magdalena'nın tövbe eden kadın olarak imgesi sanat tarihinde en popüler motiflerden biri. Ecklersi, "Kadınlar ve erkekler için tövbe eden bir model haline geldi" diyor. Özellikle Batı geleneğinde Magdalena giderek cinsel günahla ilişkilendirildi. Bu durum Guido Cagnacci'nin tablosunda da açıkça görülüyor; cinsel arzu temaları güçlü şekilde vurgulanıyor. İncil'de isimsiz "günahkar"ın cinsel bir suç işlediğine dair doğrudan bir işaret yok. Buna rağmen birçok kişi bunu kabul ediyor. Jolly, "Onu özellikle eski metinlerde seks işçisi olarak tanımladığını sık sık duyarsınız ama İncil belgelerinde bunun gerçek bir temeli yok" diyor. Sanatçılar için bu imge, kutsal bir figürü daha provokatif bir şekilde sunma olanağı veriyordu. Jolly ekliyor: "Diğer azizlerle yapamayacakları şekilde onu çekici ya da hafif cinsel olarak resmetmeye izin verebileceklerini biliyorlardı." Resimde Magdalena bir kafatası tutuyor; bu sembol sanatında yaşamın kısa olduğunu ve ruhun Tanrı ile buluşmaya hazırlanması gerektiğini hatırlatmak için sık kullanılıyor.
"Meditasyonda Tövbe Eden Magdalena" – Georges de La Tour, 1635–1640. Georges de La Tour'un versiyonu çok daha yumuşak. Jolly, "La Tour bize içsel bir Magdalena gösteriyor, bunu seviyorum" diyor. Resimde aynalar, mumlar ve zaman, ölümlülük ve öz-refleksiyonun diğer sembolleri var; sanatçı imgeyi başka şekilde çekici kılmaya ihtiyaç duymuyor. Eserleri, kadınları süs ya da erotik figür olarak geleneksel sunumun reddi olarak okunabiliyor.
"Magdalena İsa'nın Cesedi Üzerinde Ağlıyor" – Arnold Böcklin, 1867. İsviçreli ressam Arnold Böcklin, İsa'nın cansız bedeninin yanında duran dramatik bir Magdalena sunuyor. Böcklin, Magdalena'yı itaatkar ya da aşırı cinsel olarak gösteren geleneksel tasvirleri takip etmiyor; duygularının tüm yelpazesini ifade edebilen ve İsa için derin bir şekilde yas tutabilen tutkulu bir imge yaratıyor. Ecklersi, "Bir anlamda Maria Magdalena Meryem Ana'nın rolünü üstleniyor. En güçlü olası yası ifade ediyor" diyor.
"İsa ve Günahkar" – Max Beckmann, 1917. Max Beckmann'ın tablosu "İsa ve zina ile suçlanan kadın" olarak da biliniyor. Eserin zina ile suçlanan isimsiz kadını tasvir ettiği ve İsa'nın öfkeli kalabalığı durdurduğu, kadını taşlamak üzere olan bir İncil sahnesini gösterdiği söyleniyor. Zamanla bu hikaye de Maria Magdalena ile ilişkilendirilmeye başlandı. Jolly'ye göre Magdalena'nın aşırı cinsel olarak gösterildiği daha erken resimler aslında insanların "bir kadının olabileceği en kötü şey" hakkındaki fikirlerini anlatıyor. Beckmann hikayeye daha bağışlayıcı bir yorum getiriyor.
"Naomi Campbell Maria Magdalena Olarak" – Marlene Dumas, 1996. Güney Afrikalı sanatçı Marlene Dumas, Maria Magdalena'yı süper model Naomi Campbell'in yüzüyle resmetmiş. Eser aynı anda birkaç fikri ele alıyor. Jolly, "Yüzyıllar boyunca taşıdığı şöhret ve üne dair bir şey söylüyor" diyor. Aynı zamanda güzelliği ırk perspektifiyle nasıl algıladığımız sorusunu gündeme getiriyor. İncil'de Magdalena'nın fiziksel görünümü hakkında neredeyse hiç açıklama yok. Batı sanatında ise genellikle genç ve beyaz bir kadın olarak gösteriliyor. Dumas farklı bir imge öneriyor. Jolly'ye göre eser, "izleyici için bir ayna gibi, topluma geri yansıyor." Ona göre insanlar Maria Magdalena'yı tanıdıklarını hissediyor ama aslında onun hakkında çok az şey biliyorlar. "İnsanların Maria Magdalena ile parasosyal bir ilişkisi var. Popüler kültür ve sanat aracılığıyla onun hakkında bir fikir oluşturuyorlar; bu fikir ne İncil'deki kişiye ne de gerçek bir ilgiye dayanıyor."
"Meydan Okuma" – Nieves González, 2025. İspanyol görsel sanatçı Nieves González, Magdalena'nın geleneksel özelliklerinin çoğunu koruyor; kestane kumral saçları, kırmızı kıyafetleri ve elindeki kafatası. Aynı zamanda imgeyi modernleştiriyor ve onu hacimli bir puffer ceketin içine yerleştiriyor. Ecklersi'ye göre González, "son derece kendine güvenen genç bir kadın" sunuyor. Magdalena'nın bakışı doğrudan ve özür dilemeyen. Jolly, "Bu, kendini tanımlama hakkı ve kendi imgesine sahip olma hakkı üzerine bir eser" diyor. "Neredeyse onun size 'Benim hakkımda ne söylemek istiyorsun?' diye sorduğunu hissediyorsunuz."
