Üç yıl oldu Maestro'suz ama onun kahkahası, imgeleri ve güzelliğe duyduğu ebedi özlemle birlikte. Bugün Stavri Kalinov'un bu dünyayla öteki dünya arasındaki sınırı aştığı günden tam üç yıl geçiyor. Muhtemelen hayal gücünün kahramanlarının çoktan yaşadığı o dünyada. 12 Eylül 2023'te Bulgaristan, zamanının en tanınabilir ve olağanüstü yaratıcılarından biriyle vedalaştı. 78 yaşında hayata gözlerini yumdu, ancak ardında sadece eserler değil, bütün bir evren bıraktı.
Belki de bugün Stavri Kalinov'dan söz etmenin en doğru yolu bu: onu kaybettiğimiz bir insan olarak değil, var olmaya devam eden bir yaratıcı olarak anmak. Çünkü bazı sanatçılar tablo bırakır. Kimileri heykel bırakır. Stavri Kalinov tamamen benzersiz bir dünya bıraktı. Camın ruhu olduğu, bronzun hafızası olduğu, altının gösteriş değil ışık olduğu, insan yüzünün aynı anda gülümseyen, hüzünlü, bilge ve gizemli olabildiği bir dünya.
"Sanat fabrikası" diye adlandırıyorlardı onu. Bu tanım tesadüf değil. Kalinov, farklı sanatlar arasındaki sınırların hiç var olmadığı yaratıcılardan biriydi. Ahşap, ipek, alçı, bronz, gümüş, altın, soğuk seramik ve en sevdiği malzemelerden biri haline gelen camla çalıştı. Heykel, plastik, tablo, grafik ve uygulamalı sanat eserleri üretti. Başkası sadece bir metal parçası gören yerde insanı görebiliyordu. Camda bir masal keşfedebiliyordu. Formu karaktere dönüştürebiliyordu. Herkes patos beklediği yere ironi koyabiliyordu. İşte bu yüzden sanatını tek bir çerçeveye oturtmak zor.
Stavri Kalinov heykeltıraştı ama sadece heykeltıraş değildi. Ressamdı ama sadece ressam değildi. Bir anlatıcıydı. Bir provokatördü. Estetik bir asiydi. Ve her şeyden önce yaratmaya ve yaşamaya doymayan bir insandı.
Üç yıl sonra Stavri Kalinov artık aramızda değil. Ama bronzda var. Camda var. Tablolarda var. Plastiklerde var. Her an konuşmaya başlayacakmış gibi görünen o tuhaf, güzel ve bazen gülümseyen yaratıklarda var. Gerçek bir yaratıcının büyük ayrıcalığı bu: hayatı terk etmek ama dünyayı terk etmemek.
Ölümünün üzerinden üç yıl geçince zamanın da doğruladığı bir şeyi söyleyebiliriz: Stavri Kalinov Bulgar sanatının sadece bir parçası değildi. Onun parlak, asi ve benzersiz seslerinden biriydi. Orijinal eserleri son yaratıcı dünyevi sığınağı olan Tsar Osvoboditel 6, Sofya'daki galeride görülebilir. Saygıyla anıyoruz!
