Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ikinci döneminin başında verdiği en tartışmalı iki sosyal reform sözünü sadece bir hafta içinde hayata geçirmeyi başardı: çocukların sosyal medyaya erişiminin kısıtlanması ve ölüm yardımı hakkının tanınması.
Her iki düzenleme de ağır siyasi mücadeleler ve sürpriz gelişmelerin ardından bu ay içinde Fransız parlamentosundan art arda geçti.
İlk olarak, 15 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimini yasaklayan yasa 21 Temmuz'da kesin olarak kabul edildi. BTA'nın haberine göre, yeni kurallar büyük platformları kullanıcıların yaşını doğrulamak için mekanizmalar kurmaya zorunlu kılıyor.
Kısıtlama, yeni hesaplar için 1 Eylül'den itibaren geçerli olacak. Mevcut hesaplar içinse uygulama 1 Ocak 2027'de başlayacak.
Yasa ayrıca liselerde cep telefonu kullanımını da yasaklıyor. Bu önlem, ilkokul ve ortaokullarda zaten uygulanıyor. Amaç, çocukların ekran başında daha az vakit geçirmesi. İktidardaki Rönesans partisi, bu değişikliği sosyal medyanın gençlerin ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dayandırıyor.
Fransa, sosyal platformlara yaş sınırı getiren ülkeler listesine katılıyor. İngiltere, 16 yaş altı çocuklar için yasak getirmeyi tartışırken; Danimarka ve Yunanistan 15 yaş altı, İspanya ise 16 yaş altı kullanıcılar için kısıtlama planlıyor.
Benzer önlemler Avrupa dışında da uygulanıyor ya da hazırlanıyor. Örneğin Avustralya, dünyanın en katı kurallarından bazılarını kabul ederek platformları 16 yaş altı kullanıcıları engellemekle yükümlü kıldı.
Çin de reşit olmayanlar için ekran süresini sınırlayan özel bir düzenleme getirdi. Malezya, Türkiye ve BAE gibi birçok ülke de yaş sınırlamaları uygulamaya koyuyor.
Sosyal medya yasasından sadece birkaç gün önce Fransız parlamentosu tarihi bir adım daha attı. Belirli hastalara yardımlı intihar hakkı tanıyan yasa tasarısını kabul etti.
Bu, Macron'un 2022'den beri verdiği bir sözdü ancak Fransa'daki siyasi krizler nedeniyle ertelenmişti. Tasarı, Ulusal Meclis'te dört kez oylanmış ve üç kez reddedilmişti.
Yeni hak, tedavisi mümkün olmayan bir hastalıktan muzdarip, dayanılmaz acılar çeken ve bu isteğini açıkça ve özgürce beyan edebilen yetişkin hastalar için geçerli olacak. Özel bir değerlendirme sürecinin ardından hasta, yaşamını sonlandıran ilacı kendisi almak zorunda. Fiziksel olarak bunu yapamıyorsa, bir sağlık uzmanı tarafından uygulanabilecek.
Bu yasayla Fransa, yaşam sonu yardımını düzenleyen Avrupa ülkeleri arasına katılıyor. Hollanda ve Belçika'da ötenazi, yüzyılın başından beri sıkı koşullarla yasal. Belçika, bu prosedüre asgari yaş sınırı olmaksızın reşit olmayanlar için de izin veren ilk ülke oldu.
İspanya da 2021'de ötenaziyi yasallaştırdı. Avusturya ve İsviçre, belirli koşullar altında yardımlı intihara izin veriyor. Lüksemburg'da bu uygulama 2009'dan beri suç olmaktan çıkarıldı.
Ancak diğer Avrupa ülkelerinde bu konu hâlâ büyük bir ayrışma yaratıyor. Portekiz'de yasa, Anayasa Mahkemesi'nin müdahalesiyle yürürlüğe girmedi. İtalya'da Anayasa Mahkemesi kararına rağmen hâlâ ulusal bir düzenleme yok. İngiltere'de ise benzer bir yasa tasarısı Lordlar Kamarası tarafından engellendi.
