Macaristan Parlamentosu, eski Yüksek Mahkeme Başkanı András Bálint Baka'yı ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçti. Ağırlıklı olarak sembolik ve törensel işlevlere sahip cumhurbaşkanlığı görevine, iktidardaki merkez sağ Tisza partisinin oylarıyla gelen 73 yaşındaki Baka'ya karşı muhalefetteki Fidesz partisi milletvekilleri oylamaya katılmadı.
Baka'nın seçilmesi, Başbakan Péter Magyar'ın eski Başbakan Viktor Orbán döneminde inşa edilen siyasi yapıları ve etki alanlarını ortadan kaldırma çabalarının sembolik bir adımı olarak görülüyor. Magyar, seçimlerde mutlak çoğunluğu elde ettikleri için ülkenin siyasi yapısını değiştirme yetkisine sahip olduklarını savunuyor.
Baka'nın ismi Avrupa'da, Orbán rejimiyle yaşadığı sert çatışma sonrası duyulmuştu. 2010 yılında anayasal çoğunlukla iktidara gelen Fidesz'in başlattığı kapsamlı yargı reformları sırasında, 2009-2011 yılları arasında Yüksek Mahkeme Başkanlığı görevini yürüten Baka; mahkeme yapısı, yargı sisteminin yönetimi ve yargıç atama yöntemlerindeki değişiklikleri açıkça eleştirmiş ve yargı bağımsızlığına dair uyarılarda bulunmuştu.
2011 yılında parlamentonun yeni anayasal ve yargısal çerçeveyi kabul etmesiyle Yüksek Mahkeme, Kúria'ya dönüştürüldü. Yeni kurumun başkanlık şartlarının Baka'nın yeniden atanamayacağı şekilde değiştirilmesi üzerine görevi dört yıl erken sonlandırıldı. Konu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşınmış ve AİHM Büyük Dairesi Haziran 2016'da "Baka v. Macaristan" davasında verdiği ve yargı bağımsızlığına dair en önemli Avrupa kararlarından biri olan nihai kararda, Baka'nın ifade özgürlüğü ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetmişti. Mahkeme, görevine erken son verilmesinin hükümet reformlarına yönelik eleştirileriyle bağlantılı olduğuna dair yeterli gerekçe bulunduğunu belirtmişti.
11 Aralık 1952 Budapeşte doğumlu ve 1978'de Eötvös Loránd Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Baka, Macar yargı sisteminin en saygın figürlerinden biri olarak kabul ediliyor. Yirmi yılı aşkın süre Macar Bilimler Akademisi'nde araştırmacı olarak çalışan Baka'nın uluslararası hukuk kariyerinin en önemli kısmı, 1991-2008 yılları arasında iki dönem boyunca AİHM'de yargıçlık yapması oldu. Siyasi kariyeri nispeten kısa süren Baka, 1990-1991 yıllarında Macaristan Demokratik Forumu'ndan milletvekili olarak parlamentoda bulundu.
İktidar partisi, Baka'nın ilkeliğini, hukukun üstünlüğüne ve yargı bağımsızlığına olan bağlılığını vurguluyor. Orbán yönetimi tarafından Yüksek Mahkeme başkanlığından uzaklaştırılan ve bu durum uluslararası bir krize dönüşen Baka'nın, siyasi değişim sonrası ülkenin en üst sembolik makamına gelmesi, yeni siyasi dengede dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor.
