Rusya, Donbas'ta savaşın en şiddetli çatışmalarına sahne olan Konstantinovka'yı ele geçirmeye hazırlanıyor. Donetsk'in 60 kilometre kuzeyinde bulunan bu şehir, Pokrovsk'tan sonra Rus ordusunun bir sonraki büyük ganimeti olabilir.
Savaşın başladığı Şubat 2022'de yaklaşık 80 bin nüfusa sahip olan Konstantinovka, Kramatorsk-Konstantinovka aglomerasyonunun güney kapısı konumundaydı. Rusya'nın 2014'te Donetsk'i işgal etmesinin ardından, Ukrayna kontrolündeki Donetsk bölgesinin kuzey yönetim ve lojistik merkezi bu aglomerasyonda kurulmuştu. Yıllar boyunca Konstantinovka, Kiev ve Harkov'u Donetsk'e bağlayan Intercity trenlerinin son durağıydı.
Şehirde kalan sivil sayısı tam olarak bilinmiyor; medyada 2 bin kişi olduğu belirtiliyor. Konstantinovka, insani yardım ve kurtarma hizmetlerinden tamamen kopmuş durumda.
Rusya'nın Konstantinovka'yı ele geçirdiğine dair teyit yok
Bazı askeri uzmanlar, şehrin düşüşünü daha haziran ayında öngörmüştü. Temmuz başında Kremlin, Konstantinovka'nın Rus ordusu tarafından tamamen ele geçirildiğini duyurdu. Ancak bağımsız bir teyit bulunmuyor. Ukrayna, Moskova'nın bu iddiasını hemen reddetti. Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rus mevkidaşı Vladimir Putin'e şehirde buluşma teklifinde bile bulundu: "Konstantinovka Rusya'nın kontrolündeyse, Putin'in orada benimle buluşup savaşı bitirecek diplomatik çözümler araması sorun olmamalı."
ABD merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü'nün (ISW) 13 Temmuz tarihli raporunda, Rus birliklerinin şehir sınırlarına "sızma operasyonları" yürüttüğü belirtiliyor. Analistler, Rus kaynaklarından alınan ve Konstantinovka'daki Rus ilerleyişini gösterdiği iddia edilen görüntülerin yapay zeka ile oluşturulmuş olabileceğine dikkat çekiyor. Kendini Donetsk Halk Cumhuriyeti'nin lideri ilan eden Denis Puşilin bile, Konstantinovka'da çatışmaların sürdüğünü ve hâlâ Ukrayna askerlerinin bulunduğunu kabul etti.
Konstantinovka'da cephe hattı karmaşık
Ukraynalı uzmanlar da Rusya'nın şehri ele geçirdiği iddiasını yalanlıyor. "Bilgi Direnişi" grubunun koordinatörü Aleksandr Kovalenko, durumu "son derece karmaşık" olarak tanımlıyor. Kovalenko'ya göre Rus birlikleri Konstantinovka'nın farklı bölgelerinde ilerliyor ancak bu ilerleyişin başarısı bölgeden bölgeye değişiyor: batıda daha başarılı, doğuda ise daha sınırlı.
Kovalenko, "Karmaşıklık şu ki, küçük gruplar halinde, bazen de tek tek ilerliyorlar. Bu da Ukraynalı savunmacıların dikkatini dağıtıyor" diyor. Kovalenko, Rusların temmuz sonuna kadar Konstantinovka'yı ele geçirebileceğine inanmıyor ve çatışmaların aylarca sürebileceğini öngörüyor.
Avusturyalı askeri uzman Markus Reisner da Rusya'nın Konstantinovka'yı ele geçirdiği yönündeki açıklamalara şüpheyle yaklaşıyor. Sosyal medyada dolaşan Rus bayraklarının dalgalandığı fotoğraf ve videolara dikkat çeken Reisner, "Bir bölgede bayrak dalgalanması, şehrin ele geçirildiği anlamına gelmez. Bunun için şehrin Rus piyadesi tarafından güvenilir bir şekilde kontrol altına alınması gerekir" diye konuşuyor.
Uzman: Rusya'nın Konstantinovka'daki pozisyonu daha avantajlı
Reisner, Konstantinovka'da çatışmaların sürdüğünü ve Rus birliklerinin ilerlediğini doğruluyor. Asıl sorunun, Ukrayna savunma güçlerinin şehirdeki askerlerine insansız hava araçları da dahil olmak üzere erzak ve mühimmat tedarikini sürdürüp sürdüremeyeceği olduğunu belirtiyor. "Ruslar, Ukrayna askerlerinin tedarik hatlarını kesmeyi başarırsa, şehir artık tutulamaz" diyen Reisner, Ukrayna tarafının tedarik sorunlarını "Ruslara kıyasla çok daha ciddi" olarak nitelendiriyor. Reisner, durum Ukrayna lehine köklü bir şekilde değişmezse (örneğin başarılı karşı saldırılarla), Konstantinovka'nın daha önce Rusya'nın ele geçirdiği Lisiçansk, Bahmut, Toretsk, Vuhledar ve Pokrovsk gibi şehirlerin kaderini paylaşacağını düşünüyor.
Donbas'taki son Ukrayna kalesine açılan kapı
Konstantinovka gerçekten aynı kaderi paylaşırsa, kuzeyde Drujkivka, Kramatorsk ve Slovyansk'a kadar uzanan aglomerasyonun Rusya'nın kontrolüne giren ilk şehri olacak. Burası, Ukrayna ordusunun Donetsk bölgesindeki son kalesi olarak görülüyor.
Reisner'e göre bu, Ruslar için taktiksel bir başarı olur ve sonuçta operasyonel fırsatlar yaratır. "Rusya'nın amacı tüm Donbas'ı ele geçirmek" diye hatırlatıyor.
Aleksandr Kovalenko ise Rusların Konstantinovka'yı ele geçirmesi halinde aglomerasyondaki diğer yerleşim yerlerine doğru ilerlemeye çalışacağını söylüyor. Ancak Kovalenko'ya göre bu, savaştaki genel güç dengesini önemli ölçüde etkilemeyecek. "Bu 2022'de olsaydı, Ukrayna için bir felaket olurdu. Artık öyle değil" diyen Kovalenko, Rusya'nın şimdi şehir için verilen savaşı "destansı bir olay" olarak sunmaya çalıştığını, böylece Ukrayna'nın güney yönündeki Rus tedarik hatlarına vurduğu darbelerle yarattığı "lojistik ablukadan" dikkati dağıtmaya çalıştığını belirtiyor.
Kovalenko, Konstantinovka düşse bile Ukrayna ordusunun lojistik abluka taktiğini Donbas'a da yayacağına inanıyor. "Sonuç olarak Ruslar, lojistik bağlantıların bozulması nedeniyle mevcut güçlerini taarruz için kullanamayacak bir duruma gelebilir" diyor.
Markus Reisner ise Ukrayna'nın hedefinin Rusya'yı sonbahara kadar müzakere masasına oturtmak olduğunu, "çünkü ardından kışın ağır hava saldırılarıyla birlikte kışın başlayacağını" söylüyor. Reisner, Ukrayna'nın başarısının büyük ölçüde ABD'ye bağlı olduğu görüşünde. ABD'nin Ukrayna'ya istihbarat verileri ve Rus topraklarındaki hedeflere saldırılar düzenlemesi için yapay zeka imkanları sağladığını belirten Reisner, "Ukrayna saldırıları daha da başarılı olursa, sonuçta Ruslar gerçekten müzakere masasına oturmaya zorlanabilir" diye ekliyor.
