ABD ve İran, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan dolaylı müzakerelerin son turunda ilerleme kaydetti. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mecid el-Ensari, iki tarafın diyaloğun sürdürülmesi konusunda mutabık kaldığını ve yeni bir toplantının en kısa sürede düzenleneceğini duyurdu.
Mecid el-Ensari, sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, bir sonraki toplantının İran'ın merhum dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in 9 Temmuz'da yapılması planlanan cenaze töreninin ardından mümkün olan en kısa sürede gerçekleştirileceğini belirtti.
ABD'nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner, savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesi için Katar'da müzakerelere katıldı. İran'ın baş müzakerecisi Kazım Garibabadi de görüşmelere iştirak etti.
Taraflar, liderler düzeyinde bir anlaşmaya varılmasının yolunu açmaya çalışıyor. Ancak Hürmüz Boğazı ve Lübnan konularında hâlâ büyük farklılıklar bulunuyor. Katar Dışişleri Bakanlığı, görüşmelerin Hürmüz Boğazı'nın güvenliğine ilişkin mutabakat zaptı kapsamında 'olumlu ilerleme' kaydettiğini bildirdi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, gazetecilere yaptığı açıklamada, görüşmelerde Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin de ele alındığını söyledi. Vance, 'Nükleer konudan elbette endişeliyiz. Bunun hakkında da konuşmaya başlayacağız' ifadelerini kullandı.
İran devlet medyasının aktardığına göre, Garibabadi İran heyetinin ABD tarafıyla doğrudan görüşme yapmadığını, arabulucularla yapılan görüşmelerin Lübnan ve İran'ın bazı dondurulmuş varlıklarının iadesi planları ile ilgili olduğunu belirtti.
Lübnan, müzakerelerde karmaşık bir konu olmaya devam ediyor. İran, İran destekli Hizbullah milisleri ile İsrail askeri güçleri arasındaki çatışmaların durmasını talep ediyor. İran ayrıca İsrail'in Güney Lübnan'da işgal ettiği topraklardan çekilmesini istiyor. İsrail ise bölgeyi elinde tutmakta ısrar ediyor ve kuzey İsrail'e saldırılar düzenleyen Hizbullah'a karşı saldırı özgürlüğü talep ediyor. BTA'nın haberine göre, bu konuda anlaşmazlık sürüyor.
Müzakerelerdeki ilerleme, küresel petrol piyasalarında da etkisini gösterdi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,96 düşüşle 70,88 dolara, ABD hafif ham petrolü ise yüzde 1,04 düşüşle 67,87 dolara geriledi. Her iki petrol türü de önceki seansta yüzde 1'den fazla değer kaybederek dört ayın en düşük seviyesine indi. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'nda serbest deniz trafiğinin sürmesi ve İran'ın ham petrol ihracatının yeniden başlamasının piyasada arz fazlası beklentisini güçlendirdiğini belirtiyor. Haitong Futures analizine göre, üreticiler arasındaki pazar payı rekabeti de fiyatlar üzerinde ek baskı oluşturuyor. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve müttefiklerinin (OPEC+) pazar günü yapılması planlanan toplantıda ağustos ayından itibaren üretim kotalarını artırma kararı alması bekleniyor.
Öte yandan yatırım bankası UBS, ABD-İran mutabakatı ve Hürmüz Boğazı'nda petrol taşımacılığının yeniden başlamasını gerekçe göstererek Brent petrolün üçüncü çeyrek fiyat tahminini varil başına 25 dolar, dördüncü çeyrek tahminini ise 10 dolar düşürdü. Banka, 2026'nın ikinci yarısı için ortalama 80 dolar, 2027 için ise 75 dolar varil fiyatı öngörüyor. Bununla birlikte, 'piyasanın tamamen normale dönmesi için erken olduğu' uyarısı yapılıyor ve fiyat riskinin hâlâ yukarı yönlü olduğu belirtiliyor. Basra Körfezi'ne giren tanker sayısının çıkanların gerisinde kaldığına dikkat çekiliyor.
