İspanya hükümeti, 2005 yılından bu yana ülkedeki en kapsamlı tütün karşıtı politika reformunu hayata geçirmeye hazırlanıyor. Hükümetin onayladığı yeni yasa tasarısı, sigara dumanından arındırılmış bölgeleri önemli ölçüde genişletiyor.
Peki hangi alanlar sigara içenlere yasaklanıyor? Tasarıya göre, bar, restoran ve yemek hizmeti veren işletmelerin teraslarında, deniz ve nehir plajlarında, halka açık havuzlarda, spor tesislerinde, milli parklarda, resmi araçlarda (tamamen kişisel kullanım hariç) ve kamusal etkinliklerin düzenlendiği alanlarda tütün ürünleri ve elektronik sigara kullanımı yasaklanacak. Ayrıca otobüs durakları, peronlar, üniversite kampüsleri gibi insanların açık havada bir araya geldiği hemen her alan da bu yasak kapsamına alınacak. Kamu binaları, hastaneler, okullar, üniversiteler, kütüphaneler, müzeler, spor tesisleri, kültür merkezleri ve çocuk oyun alanlarının girişlerinin çevresinde ise 15 metrelik özel 'koruma bölgeleri' oluşturulacak.
Sağlık Bakanı Monica Garcia konuyla ilgili yaptığı açıklamada, 'Terasta rahatça kahvesini içmek ya da boş zamanını geçirmek isteyen herkes, bunu yan masalardan gelen dumanın menünün bir parçası haline gelmeden yapabilmelidir' dedi. Bakan reformu daha geniş bir halk sağlığı bağlamına oturtarak, 'Bu yasayla halk sağlığının korunmasında bir dönüm noktasına imza atmak istiyoruz' ifadelerini kullandı. Garcia, İspanya'da sigaranın yılda yaklaşık 50 bin ölüme neden olduğunu ve kanser vakalarının yüzde 30'unda risk faktörü olduğunu da sözlerine ekledi.
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici yanlarından biri, elektronik sigaralar ve diğer tütünle bağlantılı ürünlerin de geleneksel sigaralarla aynı yasak rejimine tabi tutulması. Bu önlemler, nikotin içeren veya içermeyen cihazlar, bitkisel içimlik ürünler, nargile ve sigarayı taklit eden her türlü cihaz için geçerli olacak. Bu ürünlerin satışı yalnızca özel mağazalarla sınırlandırılacak ve bu mağazaların sokaktan görülebilecek şekilde reklam veya afiş asmasına izin verilmeyecek.
Tasarı ayrıca 18 yaş altındaki kişilerin tütün ürünleri kullanmasını açıkça yasaklıyor. Daha önce sadece reşit olmayanlara satış yapmak yasakken, şimdi kullanımın kendisi de yasak kapsamına alınıyor. Reşit olmayanlar için nikotin poşetleri yasağı da sürüyor.
İspanya'daki sigara içme alışkanlıklarına bakıldığında, 2024 yılı sağlık otoriteleri raporuna göre yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 26'sı her gün sigara içiyor. Bu oran yıllar içinde önemli ölçüde azalmış olsa da hâlâ Avrupa'nın en yüksek ortalamaları arasında yer alıyor. 2011 yılında yürürlüğe giren bir yasayla, barlar, restoranlar, kafeler, diskolar ve kumarhaneler dahil olmak üzere tüm kapalı kamusal alanlarda sigara içmek zaten yasaklanmıştı. Yeni yasa tasarısı, bu politikanın mantıksal bir devamı olarak bu kez açık alanları hedef alıyor.