İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Fas'tan Seuta'ya geçen hemen hemen tüm göçmenlerin geri döndüğünü ve durumun normale döndüğünü belirtti. Bakan, "Neredeyse herkes Seuta'yı terk etti. Durum neredeyse tamamen tersine döndü" dedi. Binlerce göçmen, komşu Fas şehri Fnidek'e gönderildi ve Cuma günü başlayan otobüs seferleri Cumartesi günü de devam etti.
İspanya İçişleri Bakanlığı, dün Fas'tan Seuta'ya akın eden yaklaşık 60 bin düzensiz göçmenden 37 bin 500'ünden fazlasının Fas'a geri gönderildiğini açıklamıştı. AFP'nin haberine göre, geri gönderme işlemleri Fas'ın onayıyla devam ediyor ve çoğu göçmen gönüllü olarak dönmeyi kabul ediyor. İspanya, Kuzey Afrika'daki Seuta kentine askeri birliklerini konuşlandırdı. Binlerce göçmen, başta Fas'tan olmak üzere sınır tellerini aşarak ve yüzerek kıyıya ulaştı. Kara, hava ve deniz kuvvetlerinin tamamı seferber edildi.
İspanyol hükümetinin ilk tahminlerine göre, 50 binden fazla göçmen Fas'tan Seuta'ya geçti. Bunlardan en az 7 bini çocuk. Seuta'da yaklaşık 85 bin kişi yaşıyor. Seuta Belediye Başkanı Juan Jesus Vivas, Reuters'a yaptığı açıklamada, İspanya ve Fas'ın sınır çitlerini güçlendirdiğini ve son birkaç günde yaklaşık 60 bin kişinin sınırı geçmesinin ardından kitlesel geçişlerin büyük ölçüde durdurulduğunu söyledi. Vivas, kentin günlük yaşamının sınır olayı nedeniyle sekteye uğradığını, göçmenlerin geri dönüşünün başarılı olduğunu ancak sürecin henüz tamamlanmadığını ve kentin normal ritmine dönmediğini belirtti. Reuters, sınırı geçen göçmen sayısının Seuta'nın nüfusunun yarısından fazla olduğuna dikkat çekti. AFP'ye konuşan Vivas ise bu sayının kent nüfusunun yüzde 70'ine denk geldiğini ifade etti.
Seuta, Akdeniz kıyısında, Fas topraklarıyla çevrili küçük bir İspanyol yerleşkesi. 85 bin nüfuslu bu kente yaşanan kitlesel göçmen akını Avrupa'da şok ve bölünmeye yol açtı. Fransa, İspanya sınırındaki kontrolleri artırdığını duyururken, İtalya İspanya'nın Schengen'den geçici olarak çıkarılması çağrısında bulundu. Danimarka da bu çağrıya katıldı. Kriz nedeniyle AB üyesi 22 ülke, İspanya Başbakanı'nı hedef alan ortak bir mektuba imza attı. İtalya'nın başlattığı bu girişime Bulgaristan Başbakanı da dahil oldu.
Fas makamları, Seuta'nın girişlerine su sıkma araçlı kamyonlar konuşlandırarak insanları geri püskürtüyor. Bölgede, kalabalıklarla yaşanan çatışmalarda yakılan bir otobüs ve yedi aracın kömürleşmiş enkazı görülüyor. Fnidek'te ise güvenlik güçleri, Cuma günü yüzlerce kişinin taş attığı tepelerin artık tamamen güvenli olduğunu belirtti. Anonim bir Faslı kaynak, geri gönderilenlerin otobüsle veya 70 kilometre uzaklıktaki Tanca tren istasyonu üzerinden doğrudan sevk edildiğini aktardı.
Geri dönen göçmenlerden 32 yaşındaki Raşid Auşari, "Eve dönmemiz için otobüslerin geldiğini duydum. Dürüst olmak gerekirse, sadece çocuklarımı tekrar görmek istiyorum. Buraya kadar geldiğime pişmanım" dedi. Seuta'da kalmayı sürdüren 23 yaşındaki Faslı Muhammed Hatri ise yetkililerin mağazaları kapatarak onları ülkelerine dönmeye zorladığını ancak aç kalsalar bile burada kalacaklarını söyledi. Son verilere göre, Seuta krizi sırasında çoğu denizde boğularak 67 göçmen hayatını kaybetti. Ölenler arasında dalgakıranda ezilerek can verenler de bulunuyor.
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanlığı, İspanya'yı kitlesel yasa dışı göçü kolaylaştırmakla suçladı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, "Bu kabul edilemez olay, İspanyol hükümetinin Avrupa'ya yönelik kitlesel yasa dışı göçü kolaylaştırmak için attığı kasıtlı adımların doğrudan bir sonucudur" denildi. ABD Başkanı Donald Trump da krizi kendi göçmen karşıtı politikalarını savunmak için kullandı. Fox News'a verdiği röportajda, "Bu resmi hatırlayın. Üç yıl sonra, yanlış taraf kazanırsa biz de böyle görüneceğiz" uyarısında bulundu.
Avrupa Birliği ise Seuta'dan kıta Avrupası'na henüz bir göç akışı tespit etmediğini duyurdu. Üst düzey bir AB yetkilisi, "Bugün Avrupa kıtasına doğru herhangi bir hareketlilik saptanmadı" dedi. Yetkili, Schengen kuralları gereği Seuta ve Melilla'dan Avrupa'ya geçişlerde ek kontroller yapıldığını hatırlatarak, üye ülkelerle iş birliği içinde güvenilir bilgi paylaşımına devam edileceğini belirtti. Göçmen akınının tetikleyicisi ise İspanyol mahkemesinin, deniz yoluyla gelenlere sınır dışı prosedürünü durdurma kararı oldu. Bu karar, sosyal medyada sınır dışıların tamamen durdurulduğu şeklinde yanlış yorumlandı. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, bu yanlış söylentiyi yayanları "insan kaçakçılığı yapan mafyalar" olarak suçladı.
İspanya, dalgakıran boyunca 500 metrelik bir bariyer inşa edeceğini duyurdu. Bu arada, dün akşam saatlerinde yaklaşık 500 kişi İspanya'nın diğer yerleşkesi Melilla'ya girmeye çalıştı. Bölgeye güvenlik güçleri sevk edilirken, göçmenlerin polise taş attığı, polisin de göz yaşartıcı gaz kullandığı bildirildi. Melilla'daki Beni Enzar sınır kapısı Perşembe akşamından bu yana kapalı tutuluyor.
Bulgar DJ Balthazar, Seuta'da yaşanan göçmen akınını gözleriyle gördüğünü belirterek, "Tüm süreç oldukça sakin geçti, ne polis ne de göçmenler arasında bir şiddet olmadı" dedi. Balthazar, göçmenlerin "İspanya'ya hoş geldiniz" diye bağırdıklarını ve çok mutlu olduklarını söyledi. Avrupa Birliği, 4 Ağustos'ta göçmen krizi nedeniyle acil bir toplantı düzenleyecek.
