İran'ın devlet petrol şirketi NIOC'un (Ulusal İran Petrol Şirketi) banka hesapları, birikmiş borçlar nedeniyle Sanayi ve Maden Bankası (BIM) tarafından donduruldu. Bugün Fars haber ajansının Reuters'a dayandırdığı habere göre, bu durum İran'ın en önemli gelir kaynağı üzerindeki mali baskıyı bir kez daha gözler önüne seriyor.
Fars ajansı, bankanın borcun miktarı ve hangi hesapların etkilendiği konusunda detay vermediğini aktardı. Ajansa göre bu önlem, İran Bütçe Yasası'ndaki, Ulusal İran Petrol Şirketi'nin bazı yükümlülüklerinin ödenmesini Mart 2027'ye (İran takvim yılının sonu) erteleyen hükümlere rağmen alındı.
Öte yandan, Ulusal Kalkınma Fonu (NDF) Başkanı, petrol şirketinin ülkenin en büyük sahalarından biri olan Azadegan sahasından elde edilen gelirlerle fona olan yaklaşık 17 milyar dolarlık borcunu ödeyemeyeceğini açıkladı. Bunun nedeni, bürokratik engeller ve idari gecikmeler nedeniyle sahanın geliştirilmesinin yavaş ilerlemesi.
Ulusal Kalkınma Fonu Başkanı Mehdi Ghazanfari, Borna ajansı ve BTA'nın aktardığına göre, "Ulusal İran Petrol Şirketi'nin borcunun bu şekilde (Azadegan sahası gelirleriyle) ödenmesi mümkün olmayacak. Borçların diğer petrol sahalarının devri gibi yollarla ödenmesi umuluyordu ancak mevcut koşullar altında tavizler ve ödeme ertelemeleri söz konusu" dedi.
Ghazanfari, ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmaya atıfta bulunarak, savaşın sona ermesi ve normal koşullara dönülmesinin ardından sorunun çözüleceğini umduğunu da sözlerine ekledi.
Ulusal İran Petrol Şirketi'nin basın servisi, Reuters'ın yorum talebine henüz yanıt vermedi.
Bu durum, uluslararası yaptırımlar, uzun süredir devam eden yetersiz yatırımlar ve iç finansmana bağımlılığın şirketin mali durumu üzerinde giderek daha fazla baskı oluşturmasıyla birlikte, petrol şirketinin artan mali zorluklarını gösteriyor.
Reuters'ın belirttiğine göre, Amerikan yaptırımları nedeniyle enerji sektöründe yabancı yatırımcıların bulunmaması, İran petrol şirketini petrol projelerini finanse etmek için Ulusal Kalkınma Fonu da dahil olmak üzere giderek daha fazla iç kurumlara bağımlı hale getirdi. Bu durum, bir devlet rezerv fonu olarak oluşturulan fonu, enerji projeleri için ana finansman kaynağı haline getirdi ve petrol şirketi için yeni borçların birikmesine yol açtı.
Vergi Dairesiyle Anlaşmazlık
Ulusal İran Petrol Şirketi'nin ayrıca yeni elektronik fatura düzenlemelerine uyum konusunda vergi makamlarıyla bir anlaşmazlığı bulunuyor.
Petrol şirketinin mali işler müdür yardımcısı Morteza Ruhi, vergi makamlarının daha önce bu anlaşmazlık nedeniyle şirketin bazı hesaplarındaki paraları bloke ettiğini ve çektiğini söyledi. Ancak daha sonra hükümetin hukuk servisinin müdahalesiyle bu işlemler durduruldu.
Ruhi'ye göre şirket, devlet kontrollü petrol satışlarının ve gizli ihracat anlaşmalarının sıradan ticari faaliyetler olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunarak pozisyonunu gerekçelendirdi.
