Kıyı boyunca yürürken bir anda suda yüzmeyen, aksine çamurun üzerinde hareket eden bir balık gördüğünüzü hayal edin. Kulağa fantastik bir film sahnesi gibi gelse de bu durum tamamen gerçek.
Söz konusu canlı, çamur zıpzıpı (mudskipper) olarak bilinen sıra dışı bir tür. Bu balık, hayatının büyük bir kısmını suyun dışında geçirebiliyor. Asya, Afrika ve Avustralya'nın mangrov ormanları ile gelgit bölgelerinde yaşıyor.
Çoğu balığın aksine, karaya çıktığında hemen boğulmuyor. Çamur zıpzıpı sadece solungaçlarıyla değil, nemli derisi ve ağız boşluğundaki mukoza sayesinde de nefes alıyor. Hayatta kalabilmek için vücudunu düzenli olarak nemlendirmesi gerektiğinden sudan hiçbir zaman çok uzaklaşmıyor.
En etkileyici özelliği ise hareket biçimi. Balık, yüzmek yerine güçlü göğüs yüzgeçlerini adeta birer 'bacak' gibi kullanıyor. Onlara dayanarak zıplıyor ve çamurun üzerinde adeta yürüyor. Tehlike anında ise boyu sadece 10-20 santimetre olmasına rağmen yarım metreden uzun sıçrayışlar yapabiliyor.
Çamur zıpzıpının gözleri de oldukça sıra dışı. Tıpkı bir kurbağanınki gibi başının üzerinde yüksekte konumlanmış durumda. Bu sayede vücudu neredeyse tamamen suya gömülüyken bile çevresini rahatça gözlemleyebiliyor. Her bir göz bağımsız hareket edebildiği için hem avcıları hem de avını kolayca fark edebiliyor.
İlginç bir detay: Erkekler çamurun içinde karmaşık tüneller inşa ediyor. Dişi yumurtalarını bu tünellere bırakıyor. Gelecekteki 'baba' balık, yumurtaların sağlıklı gelişmesi için yuvaya hava bile taşıyor. Bu davranış, balıklar arasında oldukça nadir görülen bir özellik.
Bilim insanları, çamur zıpzıpının yüz milyonlarca yıl önce ilk omurgalı hayvanların sudan çıkıp karayı fethetme sürecini gösteren en iyi canlı örneklerden biri olduğunu düşünüyor.
