Rumen Radev hükümeti, Dobroslavtsi'de çeyrek asırdır atıl durumda olan eski askeri havaalanının arazisinde 'Yüksek Teknoloji Endüstri Parkı ve Uzay ve Savunma Geliştirme Merkezi' kurulması için Star Base Europe ile mutabakat zaptı imzalayarak ilk kamu-özel ortaklığı anlaşmasına adım attı. Başbakan Radev, projeyi bizzat tanıtırken, bölgeyi Başbakan Yardımcıları Aleksandır Pulev ve Atanas Pekanov ile birlikte ziyaret edecek.
Proje, yalnızca fabrika ve binaların inşasını değil; eğitim, bilim ve iş dünyasının iç içe geçtiği küresel bir ekosistem yaratmayı hedefliyor. Uzay teknolojileri, yapay zeka, robotik, yüksek teknoloji üretimi ve Ar-Ge faaliyetlerine odaklanılacak. Amaç, Bulgaristan'ı teknolojiyi sadece satın alan bir ülke konumundan, küresel pazar için teknoloji üreten ve ihraç eden bir merkeze dönüştürmek.
Eski askeri havacılık tarihinin bir sembolü olan havaalanı pisti yok edilmeyecek. Aksine, onarılarak uzatılacak ve hem yeni teknoloji kompleksinin hem de Ulusal Güvenlik Servisi'nin hazırlık üssü olarak işlevselliğini koruyacak. Böylece Dobroslavtsi, havacılık karakterini kaybetmek yerine geçmişle geleceği birleştiren bir altyapıya kavuşacak.
Projenin en kritik bileşenlerinden biri, 'Ulusal Uzay Verileri Gözlem, Koordinasyon ve Yönetim Merkezi'nin kurulması olacak. Bu merkez sayesinde Bulgaristan, uydulardan elde edilen verileri kriz yönetimi, tarım, iklim değişikliği, çevre koruma, altyapı ve güvenlik alanlarında stratejik bir kaynak olarak aktif şekilde kullanabilecek.
Mutabakat zaptının imzalandığı Star Base Europe'un sahibi Rayço Raykov, aynı zamanda Bulgar nanouydu üreticisi EnduroSat'ın da kurucusu. Geçen yıl Sofya'da üretim ve uzay merkezini açan şirket, şimdi 10,7 milyon avro değerinde yeni bir Uzay Geliştirme Merkezi inşa edecek. Öte yandan Çarşamba günkü hükümet toplantısında alınan kararla yatırım projesi 'yüksek teknoloji' olarak sınıflandırıldı.
Hükümetten yapılan açıklamaya göre mutabakat zaptı yasal olarak bağlayıcı değil, devletle yatırımcı arasındaki gelecekteki iş birliğinin çerçevesini belirliyor. Yatırım, finansman veya varlık devri yükümlülüğü doğurmayan belge, tarafların somut hak ve yükümlülüklerini düzenleyecek bağlayıcı sözleşmelerin yolunu açıyor.
Projenin en büyük katma değeri, nitelikli iş gücünün ülkede kalmasını sağlamak olacak. Uzay ve yüksek teknoloji endüstrisi; astrofizikçilerin yanı sıra elektronik, yazılım, robotik, veri analizi ve yapay zeka alanlarında binlerce genç mühendis, programcı ve bilim insanı için yeni istihdam kapıları aralayarak beyin göçünün önüne geçmeyi hedefliyor.
Bu stratejik adım, Ekonomi Bakanlığı'nın Kamu-Özel Ortaklıkları Yasası için hazırladığı yeni taslakla da paralellik gösteriyor. Ekonomi Bakanı Aleksandır Pulev, 'Kamu maliyesinin optimal olmayan durumu göz önüne alındığında, bu yasal aracın ülkedeki altyapının modernizasyonu için kritik olacağını ve özel sermayeyi şeffaf bir şekilde harekete geçirmemize olanak tanıyacağını' belirtti.
Dobroslavtsi Bölgesi, üç yıl önce dönemin İnovasyon Bakanı olan şimdiki Ekonomi Bakanı Pulev'in görev yaptığı geçici hükümet döneminde kurulmuştu. O dönem tüm bakanlıklar, Sofya Belediyesi ve ilgili kurumlardan oluşan bir koordinasyon birimi oluşturulmuş ve bölgenin yüksek teknoloji ekonomisine kazandırılması için çalışmalar başlatılmıştı.