Precko İlkokulu, Zagreb, Aralık 2024'te bir bıçaklı saldırıda bir çocuğun ölümüne neden olan okul. Fotoğraf: EPA/STRINGER.
Hırvatistan'da 10-14 yaşındaki her üç öğrenciden biri ayda en az bir kez çevrimiçi şiddete maruz kalıyor ve her dört öğrenciden biri çevrimiçi şiddet uyguladığını itiraf ediyor. Bu veriler, Zagreb merkezli Daha Güvenli İnternet Merkezi ve Kayıp ve İstismara Uğramış Çocuklar Merkezi tarafından yayımlanan akran ve dijital şiddet araştırmasına göre.
Araştırmacılar, çevrimiçi şiddetin artık nadir görülen bir durum olmadığını, giderek normalleşen bir davranış haline geldiğini söylüyor.
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Enstitüsü müdürü Katarina Dodik-Curkovic, BIRN'e yaptığı açıklamada, "Maalesef veriler endişe verici ancak şaşırtıcı değil, çünkü sanal dünyada her türlü uygunsuz davranıştaki artış, çocuklarla çalışan bizler için uzun süredir çok belirgin bir sorun haline geldi" dedi.
Önde gelen çocuk psikiyatristi, "İki yıl önce, 14 yaş altı çocuklarda suç oranlarının yüzde 50 arttığını gösteren verileri hatırlarsak, ciddi bir sorunla karşı karşıya olduğumuz açıkça görülüyor" uyarısında bulundu.
Çalışmaya, deShame Hırvatistan projesi kapsamında ilkokul 5-8. sınıflardan toplam 1.727 öğrenci katıldı.
Veriler, ilkokul öğrencilerinin yaklaşık yedide birinin (yüzde 14,8) en az bir kez internette tanıştığı biriyle yüz yüze görüşme ayarladığını gösterdi. Bu oran yaşla birlikte artıyor; 7. sınıfta öğrencilerin yüzde 19,3'ü bu tür görüşmeler ayarlamış durumda.
Sekizinci sınıf öğrencilerinin (14 yaş) üçte biri, şantaj veya baskı altında tanıdıkları kişilere cinsel içerik göndermiş. 8. sınıftaki her üç çocuktan biri, tanıdığı bir kişiden cinselleştirilmiş içerik almış.
Ankete göre neredeyse tüm çocuklar okulda şiddete maruz kalıyor ve yarısı bunu kendisinin de uyguladığını itiraf ediyor. Veriler, beş öğrenciden dördünün (yüzde 82,4) en az bir kez bir tür akran şiddetine maruz kaldığını, önemli sayıda öğrencinin de fail olarak deneyim yaşadığını gösteriyor. Öğrencilerin yarısından fazlası (yüzde 54,3) en az bir kez bir tür şiddet uyguladığını kabul ediyor.
Akranlar arasındaki uygunsuz cinselleştirilmiş davranışlarla ilgili olarak, öğrencilerin yüzde 19,6'sı birisinin vücuduna en az bir kez rahatsız edici şekilde dokunduğunu belirtirken, yüzde 10'u bu tür davranışlarda bulunduğunu itiraf ediyor. 5. sınıfta neredeyse her altı öğrenciden biri bu tür deneyimler yaşadığını bildiriyor.
Dodik-Curkovic, "Sanal dünya giderek çocukların rahatlık, arkadaşlık ve sevgi aradığı bir alan haline geliyor, ancak çoğu zaman onları hedef alan sayısız yırtıcının yeterince farkında değiller veya bu konuda eğitilmiyorlar" diye belirtti.
Bu yırtıcıların, çocukların olgunlaşmamışlığını, kırılganlığını ve çoğu zaman psikolojik dengesizliğini, özellikle çocuk cinsel istismarı bağlamında, şantaj, manipülasyon veya tehdit aracı olarak kullandığı uyarısında bulundu.
Araştırmaya göre, öğrencilerin kendi cep telefonuna sahip olma ortalama yaşı sekiz, ilk sosyal medya hesaplarını açma yaşı ise ortalama on. Çalışma, öğrencilerin yüzde 23,5'inin halihazırda herkese açık profillere sahip olmasını endişe verici buluyor; bu da onları ek risklere maruz bırakıyor.
Araştırma ayrıca, birçok çocuğun şiddet deneyimlerini yetişkinlerle paylaşmak yerine sessiz kalmayı tercih ettiğini vurguluyor; yüzde 54,2'si çevrimiçi şiddete maruz kalırsa kimseye söylemeyeceğini belirtti.
Araştırma ayrıca öğrencilerin yüzde 19,8'inin okulda kendini güvende hissetmediğini, her sekiz öğrenciden birinin okula giderken kendini güvensiz hissettiğini ortaya koyuyor.
