Olağanüstü hal ilan edildi
Binlerce göçmen İspanya topraklarına akın etti. Dramatik görüntüler, Kuzey Afrika'daki Ceuta yerleşkesinde büyük kalabalıkların sınır kapılarını ele geçirdiğini gösteriyor.
Görüntülerde, çok sayıda göçmenin sahillerde koştuğu, kıyıya yüzdüğü ve Fas sınırındaki küçük İspanyol toprağının sokaklarına dağıldığı, bazılarının 'Yaşasın İspanya' diye bağırdığı görülüyor. Sosyal medyada yayılan videolarda ise göçmenlerin Avrupa topraklarına ulaşmayı adeta bir turistik gezi gibi kutladıkları, selfie çubuklarıyla tehlikeli yolculuklarını kaydettikleri ve hatta bir gencin bisikletini suyun üzerinde tutarak kıyıya yüzdüğü anlar yer aldı.
Bölge başkanı Juan Jesus Vivas, tam bir insani ve sosyal olağanüstü hal ilan etti. Daily Mail'in haberine göre, en az 60 göçmen kıyıya cansız vururken, kabul kampları tamamen doldu. Yeni kaynaklara göre ise ölü sayısı en az 57 olarak bildirildi ve Ceuta'ya yasa dışı yollardan geçen göçmen sayısının 50 bin ila 60 bin arasında olduğu tahmin ediliyor. Vivas, bu sayının Ceuta nüfusunun neredeyse yüzde 70'ine denk geldiğini belirtti.
Bu durum, İspanya'nın sosyalist hükümetinin bu yılın başlarında yaklaşık 500 bin belgesiz göçmene yasal statü verme planlarını onaylamasının ardından yaşandı. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, yaşananları 'İspanya'nın toprak bütünlüğünün ihlali' olarak nitelendirirken, insan kaçakçılığı şebekelerinin Yüksek Mahkeme'nin bir kararını kasıtlı olarak çarpıttığını ve göçmenleri yanılttığını söyledi. Sanchez, 'Kaçakçılık ağları bu mahkeme kararını kendi çıkarları için kullandı ve yanlış yorumları yıldırım hızıyla yaydı' dedi. Mahkeme kararının, deniz yoluyla gelen göçmenlerin bireysel prosedür olmadan otomatik olarak Fas'a geri gönderilemeyeceği yönünde olduğu belirtiliyor.
Vivas, Çarşamba günü yaptığı televizyon açıklamasında, 'Son birkaç günde 1.500'den fazla göçmen, hem yetişkin hem de reşit olmayan, deniz yoluyla Ceuta'ya ulaştı. Kabul merkezleri ağzına kadar dolu, artık kimse için yer yok ve dünkü verilere göre günlük gelenlerin sayısı 200'ü aşıyor' dedi.
Yüzlerce gencin, o sırada polis tarafından korunmayan güvenlik çitini atlayarak Ceuta'ya girdiği, gençler geçerken olay yerindeki güvenlikten sorumlu Fas yardımcı kuvvetlerinin geri çekildiği belirtildi. Kriz, Melilla'ya da sıçradı; yaklaşık 500 göçmen Perşembe akşamı buradaki sınır çitini aşmaya çalıştı. Göçmenlerin bir kısmının polise taş attığı, polisin de göz yaşartıcı gaz kullandığı bildirildi. Beni Enzar sınır kapısı kapatıldı.
İspanya İçişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, birkaç bakanlığın Ceuta'daki duruma azami hız ve etkinlikle müdahale etmek için koordineli şekilde çalıştığını duyurdu. İspanya, Ceuta ve Melilla'ya güvenliği güçlendirmek için ordu gönderdi. Yetkililer, 48 binden fazla göçmenin gönüllü olarak Fas'a döndüğünü, Dışişleri Bakanı Juan Manuel Albares ise krizin pratikte kontrol altına alındığını söyledi. Ancak görgü tanıkları, yüzlerce göçmenin hâlâ Ceuta'nın parklarında, meydanlarında ve kaldırımlarında yiyecek ve barınak arayışıyla başıboş dolaştığını aktarıyor.
Bölgesel yetkililere göre, bu durum son bir haftada yüzerek Ceuta'ya ulaşan 1.500'den fazla göçmenin gelişiyle aynı zamana denk geldi. Görgü tanıkları dramatik sahneler anlattı. Bir Ceuta sakini Carmen Gonzalez Bermudez, 'Binlerce insan gördüm, ıslak, mayolu, doğrudan denizden çıkıyorlardı. Çoğu sadece daha iyi bir hayat arıyor ama biz bunu onlara veremeyiz' dedi. Bir başka yerel sakin Victor Ortiz Sotomayor ise 'Şehir göçmenlerle doluydu, her sokak ve meydanda. İnsanlar yiyecek arıyordu. Polis mağazaların kapanmasını tavsiye etti. Hepimiz evlerimizde kaldık çünkü korkuyorduk' ifadelerini kullandı.
Ceuta ve Melilla, Kuzey Afrika'daki iki İspanyol özerk şehri, Avrupa Birliği'nin Afrika ile olan tek kara sınırını oluşturuyor. Her iki şehirde de Avrupa'ya ulaşmaya çalışan göçmenlerin sınırı geçme girişimleri periyodik olarak dalgalar halinde yaşanıyor. Kriz uluslararası yankı uyandırdı. İtalya, ikincil göç endişeleriyle İspanya'ya yönelik Schengen kurallarını geçici olarak askıya aldığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, Ceuta'daki durumu 'felaket' olarak nitelendirirken, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen görüntülerin 'kabul edilemez' olduğunu ve durumun 'derhal durması' gerektiğini söyledi.
Göçmenler arasında çok sayıda reşit olmayan da bulunuyor. 16 yaşındaki Faslı Ayub El Abyad, kuzeniyle birlikte Instagram'da başarıyla sınırı geçen göçmenlerin videolarını izledikten sonra 12 saat yol kat ederek Ceuta'ya geldiğini anlattı. 'Göç, hayatımızı iyileştirmenin bir yolu. Geçmeyi denemeye ve Tanrı'ya güvenmeye karar verdik' dedi. Sosyal medyanın bu benzeri görülmemiş akında kilit rol oynadığı belirtiliyor. Göç dalgasının arkasında ciddi ekonomik sorunlar da yatıyor; resmi veriler, 15-24 yaş arası her dört Faslıdan birinin ne okuduğunu ne de çalıştığını gösteriyor.
