Bulgar seçmenler pazar günü yapılacak cumhurbaşkanı seçimlerinin ikinci turunda ülkenin pro-Rus çizgisini daha da pekiştirip pekiştirmeyeceğine karar veriyor. Cumartesi günü İngiliz gazetesi Financial Times'ta yayımlanan analizde bu değerlendirme yer aldı. Bu arada Rusya ile Ukrayna arasındaki askeri çatışmaların Karadeniz'de tırmanması nedeniyle Bulgar kıyıları açıklarında seyreden gemiler saldırıların hedefi haline geliyor.
Pro-Rus aday İliana Yotova, eski gazeteci ve Avrupa Parlamentosu milletvekili, Vladimir Putin ile yakın diyalog sürdürme çağrısı yapıyor. Büyük ölçüde törensel nitelikteki cumhurbaşkanlığı koltuğu için eski merkez bankacısı liberal aday Andrey Gyurov ile başa baş bir yarış içinde olduğu belirtiliyor.
Gazeteye göre Yotova'nın kazanması Bulgaristan'ı Moskova'ya bir adım daha yaklaştıracak.
"Bulgaristan, Karadeniz'de artan belirsizlik ve gerilimle karşı karşıya olduğumuzda kenarda duramaz. Müttefiklerimizin yanında kararlı bir şekilde yer almalıyız", dedi Yotova'nın rakibi Gyurov Financial Times'a. "İş birliği yapmalı ve olası bir tırmanmaya hazırlanmalıyız", diye ekledi.
Son yıllarda Rusya'ya diğer her Bulgar başbakanından daha yakın olan Radev, Sofya'nın artık Bulgar ordusundan Ukrayna'ya ücretsiz silah vermeyeceğini açıkladı. NATO'nun insansız hava araçlarıyla mücadele girişiminin dışında kaldı ve Rusya'ya yönelik yaptırımlara veto tehdidinde bulundu. Yorumda "haçlı seferleri çağı sona erdi" dediği yazılıyor.
Moskova ve Kiev Karadeniz'in kontrolü için mücadele ediyor. Son haftalarda Bulgaristan ve Romanya kıyıları açıklarında insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırılarda birkaç gemi battı, onlarca denizci öldü ya da yaralandı. Böylece savaş NATO sularına daha da yaklaşıyor.
Perşembe günü tehlikeli yük taşıyan bir konteyner gemisi Bulgar kıyılarından 17 deniz mili açıkta vuruldu. Bulgaristan ayrıca Ekim ayında kendi sularına yakın iki kargo gemisine düzenlenen saldırılarda Rusya'nın rol oynadığını kabul etti.
İki aday, Yotova için hayal kırıklığı olan çekişmeli bir ilk turun ardından karşı karşıya. Kendini "barışın başkanı" olarak konumlandıran Yotova şimdiye kadar zafer için favori sayılıyordu. Aslında Gyurov ilk turda ondan sadece 42 bin oy geride kaldı.
Gyurov, Yotova'nın temsil ettiği iktidar oluşumu "İlerici Bulgaristan"dan tanımladığı "tereddüt"ü eleştirdi.
"Bu tırmanma hakkında birkaç aydır bilgiye sahibiz ama hükümet tarafından hiçbir adım atılmadı. Bakanlar Kurulu'na bağlı Güvenlik Konseyi bile zamanında toplanmadı, ancak ikinci saldırı dalgasından sonra, Karadeniz'de batan gemilerimiz ve denizciler arasında kaybedilen insan hayatları olduğunda toplandı", diye konuştu Gyurov.
Nüfusu 6,5 milyon kişi olan ülke, Financial Times'ın hatırlattığına göre yıllarca iç siyasi sarsıntı ve süregelen Rus etkisi yaşadı. Radev döneminde Bulgaristan, ardı ardına düşen hükümetlerin ardından beş yıl sonra ilk istikrarlı hükümetini nihayet kurdu ancak Batı'ya olan bağlılıklarından kademeli olarak uzaklaşmaya başladı.
Seçim kampanyasının son döneminde Yotova, Rusya'nın müzakere masasına geri döndürülmesi gerektiğini ve Bulgaristan'ın "diplomatik kanal" olarak aktif rol oynaması gerektiğini söyledi.
"Herkes Başkan Putin'i aramalı", diye konuştu Sofya'da Nova televizyonuna. Ona göre "bu diplomatik kanalların Rusya ile tüm Avrupa Birliği adına açılması çok daha etkili olurdu".
"Seçilen cumhurbaşkanı muhtemelen Sofya'yı Batı yönünden önemli ölçüde saptıramayacak, çünkü Bulgaristan NATO ve Avrupa Birliği üyesi", diye yorumladı FT'ye Sofya merkezli Avrupa düşünce kuruluşu Demokrasi Araştırmaları Merkezi direktörü Ruslan Stefanov.
Stefanov'a göre Bulgaristan yine de Macaristan'ın güçlü lider Viktor Orban döneminde olduğu gibi Batı için bir rahatsızlık kaynağı haline gelebilir. Ortaklar ise özellikle AB içinde bu tür tehditleri daha etkin sınırlamayı öğrendi.
"Sırbistan'ın birliklerin dışında olduğu ya da Macaristan'ın içinde olduğu örneklerden öğrenebileceğimiz şey, kendi jeopolitik gücünü yansıtamayan küçük devletlerin stratejik belirsizliğinin kendilerine zarar vermesidir, çünkü ödedikleri risk primini artırır", diye ekledi.
Stefanov'a göre Yotova ikinci turda pro-Rus ve aşırı sağ seçmenlerin ek desteğine güvenebilirken, Gyurov muhtemelen Bulgarların tek bir kişinin elinde çok fazla güç toplamaya karşı duyduğu doğal isteksizlikten yararlanacak.
"İnsanlar tüm yumurtalarını tek sepete koymayı sevmez. Bu Gyurov için büyük bir şans", dedi. "Seçmenler siyasi elitten, yerine getirilmeyen vaatlerden hayal kırıklığına uğradı ve Yotova statükonun adayı olduğu gerçeğinden zarar görüyor", diye sonuçlandırdı Ruslan Stefanov.
