Fransa, bir kez daha aşırı sıcak hava dalgasının etkisi altına girdi. Ülkede termometreler 40 santigrat derecenin üzerini gösterirken, vatandaşlar evlerini serinletmek için alışılmadık ama oldukça etkili bir yönteme başvuruyor: pencerelere beyaz tebeşir sürmek.
Sosyal medyada hızla yayılan bu yöntem sayesinde 'Blanc de Meudon' (öğütülmüş tebeşir veya toz kireç) adlı ürün mağazalarda tükenme noktasına geldi. Geleneksel olarak temizlik ve boya yapımında kullanılan bu toz, suyla karıştırılıp cama sürüldüğünde beyazımsı ince bir tabaka oluşturuyor.
Peki bu yöntem nasıl çalışıyor? Tebeşir suyla macun kıvamına getirilip pencere camına sürülüyor. Kuruduktan sonra oluşan tabaka, güneş ışığının bir kısmını geçirirken ısının büyük bölümünü yansıtıyor. Uzmanlar, bu eski usul yöntemin arkasında ciddi bir bilimsel gerçek olduğunu belirtiyor.
Beyaz rengin serinletici etkisi aslında uzun zamandır biliniyor. Beyaz yüzeyler, güneş ışınlarını emmek yerine yansıttıkları için koyu renklere göre çok daha az ısınıyor. Bu nedenle Yunanistan gibi ülkelerde evler geleneksel olarak beyaz badanalı. Araştırmalar, sıradan beyaz boyanın bina sıcaklığını yaklaşık 1,7 santigrat derece düşürdüğünü, ultra beyaz özel kaplamaların ise bu etkiyi birkaç derece daha artırabildiğini gösteriyor.
Tebeşirin ana maddesi olan kalsiyum karbonat (CaCO₃) bu etkinin anahtarı. ABD'deki Purdue Üniversitesi Soğutma Teknolojileri Araştırma Merkezi'nden Xianyu Li, 'Kalsiyum karbonat neredeyse tüm görünür spektrumu yansıtır, ultraviyole ışınlarını emmez ve ısıyı taşıyan kızılötesi ışığı çok az emer' diyerek maddenin güneş ışığına karşı davranışını açıklıyor.
Fransız medyasına göre son günlerde 40 dereceyi aşan sıcaklıklar, Blanc de Meudon'a olan talepte gerçek bir patlamaya yol açtı. Ülkenin dört bir yanındaki mağazalar stoklarının tükendiğini bildiriyor. Ouest-France gazetesine konuşan Philippe adlı bir vatandaş, 'Bu numarayı önceki sıcak hava dalgasında duymuştuk ama almayı unuttuk. Artık çok geç, hiçbir yerde kalmamış' dedi.
Yöntem o kadar popüler hale geldi ki bazı okullar da sınıflardaki sıcaklığı düşürmek için pencerelerini tebeşir karışımıyla kaplamaya başladı. Uzmanlar, camlardaki beyaz tabakanın duvar boyasından bile daha güçlü bir soğutma etkisi sağlayabileceğini ve yöntemin ucuz, kolay uygulanabilir ve elektrik tüketimi gerektirmediğini vurguluyor.
İlginç bir ayrıntı da Birleşik Krallık'taki bilim insanlarının denediği başka bir yöntem: pencerelere yoğurt sürmek. Deneyler, ince bir yoğurt tabakasının oda sıcaklığını ortalama 0,6 santigrat derece, en sıcak günlerde ise 3,5 dereceye kadar düşürebildiğini gösterdi. İlk başta hafif bir koku yapsa da kuruduktan sonra tamamen kayboluyor.
