FIFA Başkanı Gianni Infantino, dünya futbolunu sarsacak dev bir planı hayata geçirmek için düğmeye bastı. Infantino, FIFA'ya bağlı 211 üye federasyonun tamamına bir mektup göndererek, Dünya Kupalarının satışını öngören planı kabul etmeleri için 53 günlük bir süre tanıdı. Plan, yaklaşık 20 milyar dolar değer biçilen FIFA Forward Enterprises adlı bir şirket kurulmasını ve bu şirkete tüm dünya kupalarının ticari ve operasyonel haklarının devredilmesini öngörüyor.
Bu fikrin, Infantino'nun ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı bir dizi görüşmenin ardından ortaya çıktığı belirtiliyor. Zira Trump'ın damadı Jared Kushner'ın kardeşinin yatırım fonu şimdiden potansiyel yatırımcılar aramaya başladı. Bu yatırımcılar, 4,9 milyar dolarlık azınlık hissesi alabilecek.
Infantino mektubunda, her federasyonun yıllık gelirinin 8 milyon dolardan 20 milyon dolara çıkacağını doğrudan belirtti. Bu da planın neredeyse kesin olarak kabul edileceği anlamına geliyor. Çünkü ilk miktar büyük federasyonlar için bir anlam ifade etmese de, küçük federasyonlar için ikinci miktar hayat kurtarıcı nitelikte.
Şu an itibarıyla plana karşı çıkan tek güç UEFA. Bu biraz garip, çünkü Avrupa futbolunun çatı kuruluşu 2017'den beri kendi turnuvalarının haklarını UEFA Club Competitions SA'ya (şimdiki adıyla UC3) devretmiş durumda. Ancak FIFA'nın planı daha cesur: Turnuvaların doğrudan dış yatırımcılara satılması ve FIFA'nın kontrolünde bir yapı oluşturulması.
Görünen o ki para oldukça güçlü bir teşvik, çünkü Avrupa cephesinde de bir kırılma yaşandı. Çekya Futbol Federasyonu Başkanı David Trunda, Infantino'ya destek verdiğini açıkladı.
Trunda, "Elbette daha fazla bilgiye ihtiyacımız var, ancak kişisel görüşüm FIFA'nın niyetlerinin futbol üzerinde yalnızca olumlu bir etkisi olacağı yönünde" dedi.
Buna rağmen İngiliz kaynaklara göre UEFA, önümüzdeki günlerde 55 üye federasyonun tamamını bir araya getirecek bir genel kurul toplayarak plan karşısında ortak bir tavır belirlemeyi planlıyor.
Aslında işin daha da uzun vadeli bir boyutu var. Infantino'nun 2031'deki görev süresi sona erdiğinde FIFA başkanlığına yeniden aday olma hakkı bulunmuyor. Infantino'nun bu tarihten sonra yeni kurulacak yapının komiseri olarak kendine oldukça iyi bir gelir kapısı sağlamayı hedeflediği belirtiliyor.
Planın onaylanması halinde her federasyon 20 milyon dolar değerinde hisse senedi alacak. Federasyonlar bu hisseleri hemen satıp parayı alabilecek ya da ellerinde tutarak temettü geliri elde edebilecek. Bu sayede özel yatırımcılar bir noktada hisselerin kontrolünü ele geçirebilecek.
Ancak iki temel sorun var. FIFA, İsviçre'de kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak tescil edilmiş durumda. Plan ise yine kâr amacı gütmeyen kuruluşlar olan üyelere menfaat dağıtımı gibi görünüyor. Bu durum İsviçre yasalarına aykırı olabilir.
Daha büyük sorun ise AB'nin çıkar çatışması ve tekel karşıtı yasaları. Aralık 2023'te Avrupa Adalet Divanı, Süper Lig davasında FIFA ve UEFA'nın hem futbolda düzenleyici kurum hem de ticari turnuvaların tekel organizatörü olarak hareket ederek hakim durumlarını kötüye kullandıklarına hükmetmişti. Başka bir deyişle, FIFA turnuvaların ticari yönetiminin bir kısmını özel bir yatırımcıya devredip tüm düzenleyici yetkiyi elinde tutarsa, çıkar çatışması şüphesiyle karşı karşıya kalacak.
Tüm bunların temelinde ABD, Kanada ve Meksika'da düzenlenen son Dünya Kupası'ndan elde edilen inanılmaz gelirler yatıyor. Bazı kaynaklar bu geliri 15 milyar dolar olarak tahmin ediyor ve doğal olarak daha da büyük bir rakam hedefleniyor. Bu, Katar'daki bir önceki dünya şampiyonasına göre yüzde 100'lük bir artış anlamına geliyor.
Her şeyin Mart ayında Fas'ta yapılacak FIFA Kongresi'ne kadar kesin olarak karara bağlanması gerekiyor, çünkü tüm bu süreç için FIFA tüzüğünün de yeniden yazılması gerekecek. Kongrede Infantino'nun son dönemi için yeniden başkan seçilmesi bekleniyor ve şimdiden karşısına çıkacak birinin olmasının zor olduğu ifade ediliyor.
