Kültür Bakanlığı, Bulgar film endüstrisi için taşıdığı büyük önem nedeniyle Sofya'daki Vitoşa Dağı'nın eteklerinde yer alan Boyana Sinema Merkezi'nin gelişimini yakından takip ediyor. Bakanlıktan yapılan açıklamada, merkezin sektördeki kritik rolüne vurgu yapıldı ve kamuoyunda gündeme gelen sorular üzerine 28 Ağustos 2026 tarihinde Kamu Teşebbüsleri ve Kontrol Ajansı'ndan (APPC) resmi bir bilgilendirme alındığı belirtildi.
APPC, 24 Ocak 2006 tarihinde imzalanan ve Boyana Film EAD sermayesinin yüzde 95'inin özelleştirilmesine ilişkin sözleşmenin özelleştirme sonrası denetimini yasal olarak yürütüyor. Ajansın verilerine göre, 11 Kasım 2006 ile 10 Kasım 2024 tarihleri arasındaki tamamlanan ve denetlenen raporlama dönemlerinde, özelleştirme sözleşmesindeki temel yükümlülüklerin ihlal edildiğine dair herhangi bir bulguya rastlanmadı. Bu yükümlülükler arasında yatırım programı, faaliyet konusunun korunması, gelirlerin en az yüzde 80'inin kararlaştırılan faaliyetten elde edilmesi şartı, gayrimenkullerin elden çıkarılmasına yönelik kısıtlamalar ve film üretimiyle ilgili taahhütler yer alıyor.
APPC'nin 11 Kasım 2024 - 10 Kasım 2025 dönemine ait raporlama belgeleri üzerindeki denetimi henüz sonuçlanmadı. Son dönem olan 11 Kasım 2025 - 10 Kasım 2026 raporlama belgelerinin sunulma son tarihi ise 30 Haziran 2027 olarak belirlendi. Boyana Sinema Merkezi'nin sahipleri, kompleksin kullanım amacında bir değişikliğe gitmeyi planlamadıklarını ve burayı film altyapısı olarak geliştirmeye devam edeceklerini kamuoyuna duyurmuştu. Kültür Bakanlığı da şu an için film faaliyetlerinin durdurulacağına veya kompleksin amacının değiştirileceğine dair herhangi bir veri bulunmadığını açıkladı.
Bu gelişmelerin ardından, merkezdeki en son özelleştirme kısıtlamasının 17 Kasım 2026'da sona erecek olması ve tesisin satışı riski nedeniyle film sektörü temsilcileri harekete geçti. Bağımsız Kültür Sektörü Derneği'nden Lyubomira Kostova, Bağımsız Yapımcılar İttifakı'ndan Gabriel Georgiev ve Audiovideo Orpheus İcra Kurulu Başkanı Pavel Pavlov, Bulgar Haber Ajansı'nda (BTA) bir basın toplantısı düzenleyerek endişelerini dile getirdi. Temsilciler, toplantıdan bir gün önce de Boyana Sinema Merkezi önünde bir protesto düzenlemişti.
Lyubomira Kostova, "Sinema merkezinin kaderi, Bulgaristan ve film endüstrisinde ile bağımsız kültür sektöründe çalışan herkes için devasa bir sorun" diyerek, sözleşmedeki yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğinin tespit edilmesi için bağımsız bir denetim yapılmasını talep ettiklerini açıkladı.
Gabriel Georgiev ise 17 Kasım 2026'daki kısıtlamaların sona ermesinin tüm sektör için hayati önem taşıdığının altını çizdi. Macaristan, Polonya, Romanya ve Yunanistan gibi ülkelerin iyi gelişmiş altyapı ve finansal teşviklerle görsel-işitsel sektörde lider konuma geldiğini hatırlatan Georgiev, "Bulgaristan'ın altyapısı ve Ulusal Film Merkezi gibi çalışan mekanizmaları olmasına rağmen maalesef son sıradayız" dedi. Georgiev, altyapının kaybedilmesi halinde yalnızca devlet bütçesi sübvansiyonları ve insan kaynağı kalacağını vurgulayarak, "Merkez hipotetik olarak yıkılırsa, bu Bulgaristan'ın ulusal sinemasıyla işinin bittiği anlamına gelir" uyarısında bulundu.
Audiovideo Orpheus İcra Kurulu Başkanı Pavel Pavlov, merkezin varlığının ulusal bir mesele olduğunu belirterek, "Devlet, çarlık döneminden beri merkezin inşasına 120 milyon avronun üzerinde bir yatırım yaptı. O dönemde sinema için ayrılan araziler için halktan kimseye bir şey alınmadı, hak sahipleri tazmin edildi" dedi. Pavlov, merkezin etrafındaki arazilere yapılan konut inşaatlarına izin verilmemesi gerektiğini savunarak, Kültür Bakanı Miloshev'in konuya gösterdiği hassasiyete teşekkür etti.
Kültür Bakanlığı, yetkili kurumlardan bilgi talep etmeye ve analiz etmeye devam edecek; gerekli görüldüğü durumlarda yasal yetkileri çerçevesinde gerekli adımları atacaktır.
